Araştırma Makalesi

Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği

Cilt: 49 Sayı: 1 11 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği

Öz

Depremler dünyada en çok can ve mal kaybına neden olan afet türüdür. Bu yüzden deprem öncesi ve sonrası yapılacak çalışmalar önem kazanmaktadır. Depremler esnasında oluşan yüzey kırıklarının tespit edilmesi ve anlaşılması da depremlerin anlaşılmasında önem arz etmektedir. Bu çalışmada 02.06.2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremlerde oluşmuş yüzey kırıklarının otomatik olarak tespit edilmesi amaçlanmıştır. Altlık olarak uydu görüntüleri, segmentasyon modeli olarak YOLOv8 kullanılmıştır. Uydu görüntüleri üzerinde yüzey kırıklarının gözle görülebildiği bir alan belirlenmiş ve bu alandaki kırıklar yardımı ile model eğitilmiştir. Verilerin %66 eğitim için %34 ise test için kullanılmıştır. Eğitilen modelin mAP@0.5 değeri 0.88 olarak tespit edilmiştir. YOLOv8 modeli, derin öğrenme teknikleriyle desteklenen bir yöntem olarak, bu tür görevlerde yüksek verimlilik vaat etmektedir. Bu yöntem kullanılarak deprem sonrası oluşacak yüzey kırıkları uydu görüntüleri üzerinde kolaylıkla tespit edilebilmektedir. Yöntem, araştırmacılara büyük alanlarda hızlı bir şekilde yüzey kırıklarının tespit edilmesine olanak sağlayarak arazi çalışmaları için önemli bir altlık sağlamaktadır. Bu sayede zaman ve ekonomik anlamdaki kayıplar en aza indirilmiş olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Çalışmada kullanılan uydu görüntülerini sağlayan Maxar şirketine teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. AFAD, (2023). 06 Şubat 2023 Pazarcık-Elbistan (Kahramanmaraş) Mw: 7.7 – Mw: 7.6 Depremleri Raporu. 140 s.
  2. Akıncı, A. C., & Ünlügenç, U. C. (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri: Sahadan Jeolojik Veriler, Değerlendirme ve Adana için Etkileri. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 38(2), 553-569. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1334155
  3. Aksoy, E., Akgün, E., Softa, M., Koçbulut, F., vd. (2023). 6 Şubat 2023 Pazarcık (Kahramanmaraş) depreminin Doğu Anadolu Fay Zonu Erkenek ve Pazarcık Segmentleri Üzerindeki Etkisi: Çelikhan-Gölbaşı (Adıyaman) Arasından Gözlemler. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 5(1), 85-104. https://doi.org/10.46464/tdad.1280408
  4. Aydan, Ö. (2024). Crustal Stress State associated with the surface ruptures of the 2023 Pazarcık and Ekinözü Earthquakes. Yerbilimleri, 45(1), 52-65. https://doi.org/10.17824/yerbilimleri.1325646
  5. Bayrakdar, C., Halis, O., Canpolat, E., Döker, M. F., vd. (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş-Ekinözü depremi (Mw 7.6) ile ilişkili Çardak Fayı yüzey kırığının tektonik jeomorfolojisi. Türk Coğrafya Dergisi(83), 7-22. https://doi.org/10.17211/tcd.1281680
  6. Brownlee, J. (2020). Data preparation for machine learning: Data cleaning, feature selection, and data transforms in Python. Machine Learning Mastery.
  7. Chen, W., Zhong, C., Qin, X., & Wang, L. (2023). Deep learning based intelligent recognition of ground fissures. In Intelligent interpretation for geological disasters: from space-air-ground integration perspective (pp. 171-233). Singapore: Springer Nature Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-99-5822-1
  8. Chen, X., Hu, G., & Liu, X. (2022). Recognition of earthquake surface ruptures using deep learning. Applied Sciences, 12(22), 11638. https://doi.org/10.3390/app122211638

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uzaktan Algılama

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

4 Mart 2025

Kabul Tarihi

21 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 49 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Polat, A. (2025). Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 49(1), 89-104. https://doi.org/10.24232/jmd.1650979
AMA
1.Polat A. Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2025;49(1):89-104. doi:10.24232/jmd.1650979
Chicago
Polat, Ali. 2025. “Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 49 (1): 89-104. https://doi.org/10.24232/jmd.1650979.
EndNote
Polat A (01 Haziran 2025) Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 49 1 89–104.
IEEE
[1]A. Polat, “Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 49, sy 1, ss. 89–104, Haz. 2025, doi: 10.24232/jmd.1650979.
ISNAD
Polat, Ali. “Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 49/1 (01 Haziran 2025): 89-104. https://doi.org/10.24232/jmd.1650979.
JAMA
1.Polat A. Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2025;49:89–104.
MLA
Polat, Ali. “Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 49, sy 1, Haziran 2025, ss. 89-104, doi:10.24232/jmd.1650979.
Vancouver
1.Ali Polat. Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 01 Haziran 2025;49(1):89-104. doi:10.24232/jmd.1650979