Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara)

Ahmet Apaydın; Orhan Taner; Tayfun Kavaklı; Beyhan Güner

Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara)

Abstract

Bilindiği gibi, inşaat sektöründeki büyümeye paralel olarak sektör için temel gereç özelliğindeki kum-çakıl, stabilize ve benzeri malzemelere olan ihtiyaç son yıllarda önemli ölçüde artmaktadır. Bunun sonucu olarak, akarsu yataklarında yeni ocak açma ve mevcut ocakları genişletme-derinleştirme faaliyetlerinde artış görülmektedir. Bu durum, akarsu yataklarında bulunan regülatör, köprü gibi her türlü sanat yapısını tehdit etmekte; yeraltı ve yerüstü sularının miktar ve kalite yönünden olumsuz etkilenmesine, verimli tarım alanlarının elden çıkmasına neden olmaktadır. Kum-çakıl ocaklarının doğada yarattığı olumsuzluklara en çarpıcı örneklerden biri, Ankara’nın 25-30 km KB’ındaki Mürted ovasıdır. Mürted ovasında, Ovaçayı çevresinde 70 km2 yayılım alanına, ortalama 25-30 m kalınlığa sahip olan ve bol miktarda yeraltısuyu taşıyan; bu özelliği ile başta Ankara kenti, Kazan ilçesi ve Yenikent beldesi ile yöre halkı için son derece önemli olan alüvyon, kum-ç akıl ocaklarının yoğun faaliyetleri sonucu hızlı bir şekilde kazılarak ortadan kaldırılmaktadır. Ovada20-25 yıldır faaliyet gösteren kum-çakıl işletmelerinin kazıları ile, bugün alüvyon rezervinin yarısı ortadan kalkmış; geri kalan kısmını da aynı hazin son beklemektedir. Özellikle son yıllarda yapılan büyük çaplı kazılarla yeraltısuyu seviyesi hızlı bir şekilde alçalmış; kuyu verimleri azalmış ve kazılarla açığa çıkan yeraltısuyu yoğun bir kirlenme ile karşı karşıya kalmıştır. Ayrıca, Ovaçayının akış rejimi bozulmuş, verimli tarım alanları tahrip edilmiştir. Ovadaki yeraltısuyu rezervinin korunması ve kum-çakıl ocaklarının doğal çevreye verdiği zararların bir ölçüde engellenmesi için, ocakların faaliyetlerinin acil olarak durdurulması ve ovada ıslah çalışmalarının bir an önce başlatılması gerekmektedir.

Keywords

References

Özbey, R.,1976, Mürted ovası hidrojeolojik etüt raporu, DSİ Jeo Tek. Hiz. ve YAS Dai. Başkanlığı, 49 s. Ankara.
Taner, O. ve Aker, A., 1994, Ankara-Mürted ovası-Ovaçayı (Ovaçayı regülatörü-Yenikent) arası kum-çakıl vb. ocaklar hakkında rapor, DSİ V. Bölge Müd. 8 s. Ankara (yayınlanmamış).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Geological Sciences and Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Ahmet Apaydın ^* This is me
Türkiye

Orhan Taner This is me
Türkiye

Tayfun Kavaklı This is me
Türkiye

Beyhan Güner This is me
Türkiye

Publication Date

May 15, 1997

Submission Date

January 1, 1997

Acceptance Date

May 1, 1997

Published in Issue

Year 1997 Volume: 21 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA93JD95HP

Cite

RIS / Bibtex

APA

Apaydın, A., Taner, O., Kavaklı, T., & Güner, B. (1997). Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara). Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 21(1), 33-38. https://izlik.org/JA93JD95HP

AMA

1.Apaydın A, Taner O, Kavaklı T, Güner B. Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara). Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 1997;21(1):33-38. https://izlik.org/JA93JD95HP

Chicago

Apaydın, Ahmet, Orhan Taner, Tayfun Kavaklı, and Beyhan Güner. 1997. “Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara)”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 21 (1): 33-38. https://izlik.org/JA93JD95HP.

EndNote

Apaydın A, Taner O, Kavaklı T, Güner B (May 1, 1997) Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara). Jeoloji Mühendisliği Dergisi 21 1 33–38.

IEEE

[1]A. Apaydın, O. Taner, T. Kavaklı, and B. Güner, “Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara)”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, vol. 21, no. 1, pp. 33–38, May 1997, [Online]. Available: https://izlik.org/JA93JD95HP

ISNAD

Apaydın, Ahmet - Taner, Orhan - Kavaklı, Tayfun - Güner, Beyhan. “Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara)”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 21/1 (May 1, 1997): 33-38. https://izlik.org/JA93JD95HP.

JAMA

1.Apaydın A, Taner O, Kavaklı T, Güner B. Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara). Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 1997;21:33–38.

MLA

Apaydın, Ahmet, et al. “Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara)”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, vol. 21, no. 1, May 1997, pp. 33-38, https://izlik.org/JA93JD95HP.

Vancouver

1.Ahmet Apaydın, Orhan Taner, Tayfun Kavaklı, Beyhan Güner. Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara). Jeoloji Mühendisliği Dergisi [Internet]. 1997 May 1;21(1):33-8. Available from: https://izlik.org/JA93JD95HP