Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara)

Ahmet Apaydın; Orhan Taner; Tayfun Kavaklı; Beyhan Güner

Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara)

Öz

Bilindiği gibi, inşaat sektöründeki büyümeye paralel olarak sektör için temel gereç özelliğindeki kum-çakıl, stabilize ve benzeri malzemelere olan ihtiyaç son yıllarda önemli ölçüde artmaktadır. Bunun sonucu olarak, akarsu yataklarında yeni ocak açma ve mevcut ocakları genişletme-derinleştirme faaliyetlerinde artış görülmektedir. Bu durum, akarsu yataklarında bulunan regülatör, köprü gibi her türlü sanat yapısını tehdit etmekte; yeraltı ve yerüstü sularının miktar ve kalite yönünden olumsuz etkilenmesine, verimli tarım alanlarının elden çıkmasına neden olmaktadır. Kum-çakıl ocaklarının doğada yarattığı olumsuzluklara en çarpıcı örneklerden biri, Ankara’nın 25-30 km KB’ındaki Mürted ovasıdır. Mürted ovasında, Ovaçayı çevresinde 70 km2 yayılım alanına, ortalama 25-30 m kalınlığa sahip olan ve bol miktarda yeraltısuyu taşıyan; bu özelliği ile başta Ankara kenti, Kazan ilçesi ve Yenikent beldesi ile yöre halkı için son derece önemli olan alüvyon, kum-ç akıl ocaklarının yoğun faaliyetleri sonucu hızlı bir şekilde kazılarak ortadan kaldırılmaktadır. Ovada20-25 yıldır faaliyet gösteren kum-çakıl işletmelerinin kazıları ile, bugün alüvyon rezervinin yarısı ortadan kalkmış; geri kalan kısmını da aynı hazin son beklemektedir. Özellikle son yıllarda yapılan büyük çaplı kazılarla yeraltısuyu seviyesi hızlı bir şekilde alçalmış; kuyu verimleri azalmış ve kazılarla açığa çıkan yeraltısuyu yoğun bir kirlenme ile karşı karşıya kalmıştır. Ayrıca, Ovaçayının akış rejimi bozulmuş, verimli tarım alanları tahrip edilmiştir. Ovadaki yeraltısuyu rezervinin korunması ve kum-çakıl ocaklarının doğal çevreye verdiği zararların bir ölçüde engellenmesi için, ocakların faaliyetlerinin acil olarak durdurulması ve ovada ıslah çalışmalarının bir an önce başlatılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Özbey, R.,1976, Mürted ovası hidrojeolojik etüt raporu, DSİ Jeo Tek. Hiz. ve YAS Dai. Başkanlığı, 49 s. Ankara.
Taner, O. ve Aker, A., 1994, Ankara-Mürted ovası-Ovaçayı (Ovaçayı regülatörü-Yenikent) arası kum-çakıl vb. ocaklar hakkında rapor, DSİ V. Bölge Müd. 8 s. Ankara (yayınlanmamış).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Apaydın ^* Bu kişi benim
Türkiye

Orhan Taner Bu kişi benim
Türkiye

Tayfun Kavaklı Bu kişi benim
Türkiye

Beyhan Güner Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Mayıs 1997

Gönderilme Tarihi

1 Ocak 1997

Kabul Tarihi

1 Mayıs 1997

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1997 Cilt: 21 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA93JD95HP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Apaydın, A., Taner, O., Kavaklı, T., & Güner, B. (1997). Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara). Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 21(1), 33-38. https://izlik.org/JA93JD95HP

AMA

1.Apaydın A, Taner O, Kavaklı T, Güner B. Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara). Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 1997;21(1):33-38. https://izlik.org/JA93JD95HP

Chicago

Apaydın, Ahmet, Orhan Taner, Tayfun Kavaklı, ve Beyhan Güner. 1997. “Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara)”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 21 (1): 33-38. https://izlik.org/JA93JD95HP.

EndNote

Apaydın A, Taner O, Kavaklı T, Güner B (01 Mayıs 1997) Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara). Jeoloji Mühendisliği Dergisi 21 1 33–38.

IEEE

[1]A. Apaydın, O. Taner, T. Kavaklı, ve B. Güner, “Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara)”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 21, sy 1, ss. 33–38, May. 1997, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93JD95HP

ISNAD

Apaydın, Ahmet - Taner, Orhan - Kavaklı, Tayfun - Güner, Beyhan. “Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara)”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 21/1 (01 Mayıs 1997): 33-38. https://izlik.org/JA93JD95HP.

JAMA

1.Apaydın A, Taner O, Kavaklı T, Güner B. Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara). Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 1997;21:33–38.

MLA

Apaydın, Ahmet, vd. “Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara)”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 21, sy 1, Mayıs 1997, ss. 33-38, https://izlik.org/JA93JD95HP.

Vancouver

1.Ahmet Apaydın, Orhan Taner, Tayfun Kavaklı, Beyhan Güner. Kum-Çakıl Ocaklarının Doğal Çevreye; Özellikle Yeraltısuyuna Olumsuz Etkilerine Çarpıcı Bir Örnek: Mürted Ovası (Ankara). Jeoloji Mühendisliği Dergisi [Internet]. 01 Mayıs 1997;21(1):33-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93JD95HP