Research Article

İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi

Volume: 50 Number: 1 June 6, 2026
TR EN

İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmada, İzmit Körfezi’nden elde edilen dip çamurunun herhangi bir katkı gerektirmeden genleşmiş kil agregası (GKA) üretimi için uygunluğu araştırılmıştır. Numunenin kimyasal ve mineralojik özellikleri XRF ve XRD analizleri ile belirlenmiş; albit, kuvars, muskovit, kalsit ve faujasit tipi zeolitin çamur içindeki baskın fazlar olduğu saptanmıştır. Bu fazların yüksek sıcaklıklarda geçirdiği dönüşümlerin peletlerde gaz oluşumu ve gözenek çekirdeklenmesi üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Farklı sıcaklık (500-1200 °C) ve iki bekletme süresi (5 ve 10 dakika) altında gerçekleştirilen ısıl işlem deneyleri, dip çamurundan üretilen peletlerin 1050-1100 °C aralığında en dengeli iç yapıya ve en yüksek mekanik performansa ulaştığını göstermiştir. Bu koşullarda yaklaşık 1.5 g/cm³ birim hacim ağırlığı, %11-15 su emme oranı ve 3-4 MPa pelet dayanımı elde edilmiştir. Buna karşılık 1150 °C ve üzerindeki sıcaklıklarda gözenek çapının büyümesi, gözenek birleşmelerinin artması ve kabuk incelmesi gibi morfolojik değişimler gözlenmiş; bu durum mekanik dayanımda belirgin bir düşüşle sonuçlanmıştır. Elde edilen bulgular, İzmit Körfezi dip çamurunun uygun ısıl işlem koşulları altında katkısız hafif agrega üretimi için değerlendirilebilecek bir hammadde olduğunu göstermektedir.

Keywords

Thanks

Bu çalışmanın şekillenmesinde sağladığı teşvik edici yaklaşımı ve bilimsel paylaşımları için Prof. Dr. Atiye TUĞRUL’a teşekkür ederim. Çalışma kapsamında Oulu Üniversitesi’nde gerçekleştirilen analizlerde sunduğu değerli destek ve katkılarından dolayı Doç. Dr. Priyadharshini PERUMAL’a teşekkür ederim. Ayrıca yayın sürecine yönelik yönlendirici önerileri ve değerli görüşleri için Doç. Dr. Murat YILMAZ’a teşekkür ederim.

References

  1. Aineto, M., Acosta, A., Rincón, J. M., & Romero, M. (2006). Thermal expansion of slag and fly ash from coal gasification in IGCC power plant. Fuel, 85(16 SPEC. ISS.), 2352–2358. https://doi.org/10.1016/j.fuel.2006.05.015
  2. Ardakani, A., & Yazdani, M. (2014). The relation between particle density and static elastic moduli of lightweight expanded clay aggregates. Applied Clay Science, 93–94, 28–34. https://doi.org/10.1016/j.clay.2014.02.017
  3. Avcı, E., Tuğrul, A., & Yörükoğlu, A. (2022). Determination of the expansion potential and processes of the sandstone (greywacke)-shale wastes. Bulletin of Engineering Geology and the Environment, 81(7). https://doi.org/10.1007/s10064-022-02787-9
  4. Baykal, G., & Döven, A. G. (2000). Utilization of fly ash by pelletization process; theory, application areas and research results. Resources, Conservation and Recycling, 30(1), 59–77. https://doi.org/10.1016/S0921-3449(00)00042-2
  5. Bose, B. P., & Dhar, M. (2022). Dredged Sediments are One of the Valuable Resources: A Review. International Journal of Earth Sciences Knowledge and Applications, 2(2), 324–331. https://dergipark.org.tr/en/pub/ijeska/issue/71147/1140628
  6. Chiou, I. J., Wang, K. S., Chen, C. H., & Lin, Y. T. (2006). Lightweight aggregate made from sewage sludge and incinerated ash. Waste Management, 26(12), 1453–1461. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2005.11.024
  7. de’ Gennaro, R., Cappelletti, P., Cerri, G., de’ Gennaro, M., Dondi, M., & Langella, A. (2004). Zeolitic tuffs as raw materials for lightweight aggregates. Applied Clay Science, 25(1–2), 71–81. https://doi.org/10.1016/j.clay.2003.08.005
  8. Dondi, M., Cappelletti, P., D’Amore, M., de Gennaro, R., Graziano, S. F., Langella, A., Raimondo, M., & Zanelli, C. (2016). Lightweight aggregates from waste materials: Reappraisal of expansion behavior and prediction schemes for bloating. Construction and Building Materials, 127, 394–409. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2016.09.111

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Geology of Engineering, Applied Geology

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 6, 2026

Submission Date

February 2, 2026

Acceptance Date

May 8, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 50 Number: 1

APA
Avcı, E. (2026). İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 50(1), 73-89. https://doi.org/10.24232/jmd.1880044
AMA
1.Avcı E. İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2026;50(1):73-89. doi:10.24232/jmd.1880044
Chicago
Avcı, Erdi. 2026. “İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 50 (1): 73-89. https://doi.org/10.24232/jmd.1880044.
EndNote
Avcı E (June 1, 2026) İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 50 1 73–89.
IEEE
[1]E. Avcı, “İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, vol. 50, no. 1, pp. 73–89, June 2026, doi: 10.24232/jmd.1880044.
ISNAD
Avcı, Erdi. “İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 50/1 (June 1, 2026): 73-89. https://doi.org/10.24232/jmd.1880044.
JAMA
1.Avcı E. İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2026;50:73–89.
MLA
Avcı, Erdi. “İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, vol. 50, no. 1, June 2026, pp. 73-89, doi:10.24232/jmd.1880044.
Vancouver
1.Erdi Avcı. İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2026 Jun. 1;50(1):73-89. doi:10.24232/jmd.1880044