Araştırma Makalesi

İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi

Cilt: 50 Sayı: 1 6 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada, İzmit Körfezi’nden elde edilen dip çamurunun herhangi bir katkı gerektirmeden genleşmiş kil agregası (GKA) üretimi için uygunluğu araştırılmıştır. Numunenin kimyasal ve mineralojik özellikleri XRF ve XRD analizleri ile belirlenmiş; albit, kuvars, muskovit, kalsit ve faujasit tipi zeolitin çamur içindeki baskın fazlar olduğu saptanmıştır. Bu fazların yüksek sıcaklıklarda geçirdiği dönüşümlerin peletlerde gaz oluşumu ve gözenek çekirdeklenmesi üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Farklı sıcaklık (500-1200 °C) ve iki bekletme süresi (5 ve 10 dakika) altında gerçekleştirilen ısıl işlem deneyleri, dip çamurundan üretilen peletlerin 1050-1100 °C aralığında en dengeli iç yapıya ve en yüksek mekanik performansa ulaştığını göstermiştir. Bu koşullarda yaklaşık 1.5 g/cm³ birim hacim ağırlığı, %11-15 su emme oranı ve 3-4 MPa pelet dayanımı elde edilmiştir. Buna karşılık 1150 °C ve üzerindeki sıcaklıklarda gözenek çapının büyümesi, gözenek birleşmelerinin artması ve kabuk incelmesi gibi morfolojik değişimler gözlenmiş; bu durum mekanik dayanımda belirgin bir düşüşle sonuçlanmıştır. Elde edilen bulgular, İzmit Körfezi dip çamurunun uygun ısıl işlem koşulları altında katkısız hafif agrega üretimi için değerlendirilebilecek bir hammadde olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışmanın şekillenmesinde sağladığı teşvik edici yaklaşımı ve bilimsel paylaşımları için Prof. Dr. Atiye TUĞRUL’a teşekkür ederim. Çalışma kapsamında Oulu Üniversitesi’nde gerçekleştirilen analizlerde sunduğu değerli destek ve katkılarından dolayı Doç. Dr. Priyadharshini PERUMAL’a teşekkür ederim. Ayrıca yayın sürecine yönelik yönlendirici önerileri ve değerli görüşleri için Doç. Dr. Murat YILMAZ’a teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Aineto, M., Acosta, A., Rincón, J. M., & Romero, M. (2006). Thermal expansion of slag and fly ash from coal gasification in IGCC power plant. Fuel, 85(16 SPEC. ISS.), 2352–2358. https://doi.org/10.1016/j.fuel.2006.05.015
  2. Ardakani, A., & Yazdani, M. (2014). The relation between particle density and static elastic moduli of lightweight expanded clay aggregates. Applied Clay Science, 93–94, 28–34. https://doi.org/10.1016/j.clay.2014.02.017
  3. Avcı, E., Tuğrul, A., & Yörükoğlu, A. (2022). Determination of the expansion potential and processes of the sandstone (greywacke)-shale wastes. Bulletin of Engineering Geology and the Environment, 81(7). https://doi.org/10.1007/s10064-022-02787-9
  4. Baykal, G., & Döven, A. G. (2000). Utilization of fly ash by pelletization process; theory, application areas and research results. Resources, Conservation and Recycling, 30(1), 59–77. https://doi.org/10.1016/S0921-3449(00)00042-2
  5. Bose, B. P., & Dhar, M. (2022). Dredged Sediments are One of the Valuable Resources: A Review. International Journal of Earth Sciences Knowledge and Applications, 2(2), 324–331. https://dergipark.org.tr/en/pub/ijeska/issue/71147/1140628
  6. Chiou, I. J., Wang, K. S., Chen, C. H., & Lin, Y. T. (2006). Lightweight aggregate made from sewage sludge and incinerated ash. Waste Management, 26(12), 1453–1461. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2005.11.024
  7. de’ Gennaro, R., Cappelletti, P., Cerri, G., de’ Gennaro, M., Dondi, M., & Langella, A. (2004). Zeolitic tuffs as raw materials for lightweight aggregates. Applied Clay Science, 25(1–2), 71–81. https://doi.org/10.1016/j.clay.2003.08.005
  8. Dondi, M., Cappelletti, P., D’Amore, M., de Gennaro, R., Graziano, S. F., Langella, A., Raimondo, M., & Zanelli, C. (2016). Lightweight aggregates from waste materials: Reappraisal of expansion behavior and prediction schemes for bloating. Construction and Building Materials, 127, 394–409. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2016.09.111

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik Jeolojisi, Uygulamalı Jeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

6 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

2 Şubat 2026

Kabul Tarihi

8 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 50 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Avcı, E. (2026). İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 50(1), 73-89. https://doi.org/10.24232/jmd.1880044
AMA
1.Avcı E. İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2026;50(1):73-89. doi:10.24232/jmd.1880044
Chicago
Avcı, Erdi. 2026. “İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 50 (1): 73-89. https://doi.org/10.24232/jmd.1880044.
EndNote
Avcı E (01 Haziran 2026) İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 50 1 73–89.
IEEE
[1]E. Avcı, “İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 50, sy 1, ss. 73–89, Haz. 2026, doi: 10.24232/jmd.1880044.
ISNAD
Avcı, Erdi. “İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 50/1 (01 Haziran 2026): 73-89. https://doi.org/10.24232/jmd.1880044.
JAMA
1.Avcı E. İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2026;50:73–89.
MLA
Avcı, Erdi. “İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 50, sy 1, Haziran 2026, ss. 73-89, doi:10.24232/jmd.1880044.
Vancouver
1.Erdi Avcı. İzmit Körfezi Dip Çamurlarının Genleştirilmiş Kil Agregası Üretimi İçin Hammadde Olarak Değerlendirilmesi. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 01 Haziran 2026;50(1):73-89. doi:10.24232/jmd.1880044