İscehisar (Afyonkarahisar) Termal ve Mineralli Sularının Hidrojeokimyası ve Kullanım Özellikleri

Can Başaran; Ahmet Yıldız; Merve Cigerci

doi:10.24232/jmd.655363

İscehisar (Afyonkarahisar) Termal ve Mineralli Sularının Hidrojeokimyası ve Kullanım Özellikleri

Abstract

Bu çalışmada Afyonkarahisar ili-İscehisar ilçesi ve çevresinde yer alan 1 adet termal su, 1 adet mineralli su ve 5 adet soğuk su örneğinin hidrojeokimyası ve kullanım özellikleri incelenmiştir. Paleozoyik yaşlı Afyon metamorfiklerini oluşturan şistler bölgedeki termal ve mineralli su örneklerinin temel kayacını, İscehisar mermerleri hazne kayacını ve Neojen birimlerin geçirimsiz seviyeleri örtü kayacını oluşturmaktadır. Bölgede derinlere süzülen yeraltı suları, jeotermik gradyana bağlı olarak ısınmakta ve termal su olarak ve/veya daha uzun bir mesafe kaydedip soğuyarak mineralli su olarak yüzeye çıkmaktadır. Neojen yaşlı seviyelerin geçimli birimleri ise soğuk örneklerinin akifer kayaçlarıdır. Elde edilen analiz sonuçlarına göre; termal su örneğinin Na-Ca-HCO3, mineralli su örneğinin Na-HCO3 ve soğuk su örneklerinin Ca-Mg-HCO3 ve Ca-Na-HCO3 tipli sular oldukları belirlenmiştir. Soğuk suların içerdikleri Mg ve Na iyonlarının, etkileşimde bulundukları metamorfik-volkanik kayaçlardan kaynaklandığı düşünülmektedir. Termal ve mineralli su örneklerinin silis jeotermometrelerine göre hesaplanan hazne kaya sıcaklıkları sırasıyla 69-119°C ve 46-82°C arasındadır. Kullanım özelliklerine göre değerlendirildiğinde, soğuk su örneklerinde As haricindeki tüm iyonların insani tüketim limitlerine (İTASHY, 2013) ve mineralli su örneğinde Cr haricindeki tüm iyonların doğal mineralli su limitlerine (DMSY, 2004) uyduğu belirlenmiştir.

Keywords

İscehisar,Afyonkarahisar,jeotermal,mineralli su,hidrojeokimya

References

Arnorsson, S., Gunnlaugsson, E., Svavarsson, H., 1983. The chemistry of geothermal waters in Iceland-II. Mineral Equilibria and independent Variables Controling Water Compositions. Geochimica et Cosmochimica Acta, 47, 547- 566. DMSY., 2004. Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik (2004), Resmî Gazete Sayısı: 25657. Ellis, A.J., Mahon, W.A.J., 1967. Natural hydrothermal systems and experimental hot water/rock interactions. Part II. Geochimica et Cosmochimica Acta, 31, 519-538. Fournier, R.O., 1977. A review of chemical and isotopic geothermometers for geothermal systems, Proceedings of the symposium on geothermal energy, Cento Scientific Programme, 133-143. Fournier, R.O., 1979. A revised equation for the Na-K geothermometer. Geothermal Resource Council Transections, 3, 221-224. Fournier, R.O., 1990. The interpretation of Na-KMg relations in geothermal waters. Geothermal Resource Council Transections, 14, 1421-1425. Fournier, R.O., Truesdell, A.H., 1973. An Empirical Na-K-Ca Geothermometer for Natural Waters. Geochimica et Cosmochimica Acta, 37, 1255-1275. https://doi.org/10.1016/0016-7037(73)90060-4. Giggenbach, W. F., 1988. Geothermal Solute Equilibria. Derivation of Na-K-Mg-Ca Geoindicators. Geochimica et Cosmochimica Acta, 52, 2749-2765. Giggenbach, W.F., Goguel, R.L., 1989. Collection and Analysis of Geothermal and Volcanic Water and Gas Discharges. Report No. CD 2401. Chemistry Division, DSIR, Petone, New Zealand. Göncüoğlu, M.C., Turhan, N., Şentürk, K., Uysal, Ş., Özcan, A., Işık, A., 1996. Orta Sakarya’da Nallıhan-Sarıcakaya Arasındaki Yapısal Birliklerin Jeolojik Özellikleri, MTA Rap. No. 10094, (Yayınlanmamış). Gürsoy, H., Piper, J.D.A., Tatar, O., 2003. Neotectonic deformation in the western sector of tectonic escape in Anatolia: palaeomagnetic study of the Afyon region, central Turkey. Tectonophysics, 374, 57-79. Harder, H., 1970. Boron content of sediments as a tool in facies analysis. Sedimentary Geology, 4, l53- 175. IAH., 1979. Map of mineral and thermal water of Europe. Scale 1:500.000, International Association of Hydrogeologists, United Kingdom.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Geological Sciences and Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Can Başaran ^*
0000-0001-6281-6580
Türkiye

Ahmet Yıldız
0000-0002-9077-0628
Türkiye

Merve Cigerci This is me
0000-0002-8599-2218
Türkiye

Publication Date

January 15, 2019

Submission Date

February 25, 2019

Acceptance Date

June 18, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 43 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.24232/jmd.655363

IZ

https://izlik.org/JA86NC35BM

Cite

RIS / Bibtex

APA

Başaran, C., Yıldız, A., & Cigerci, M. (2019). İscehisar (Afyonkarahisar) Termal ve Mineralli Sularının Hidrojeokimyası ve Kullanım Özellikleri. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 43(2), 279-291. https://doi.org/10.24232/jmd.655363

AMA

1.Başaran C, Yıldız A, Cigerci M. İscehisar (Afyonkarahisar) Termal ve Mineralli Sularının Hidrojeokimyası ve Kullanım Özellikleri. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2019;43(2):279-291. doi:10.24232/jmd.655363

Chicago

Başaran, Can, Ahmet Yıldız, and Merve Cigerci. 2019. “İscehisar (Afyonkarahisar) Termal Ve Mineralli Sularının Hidrojeokimyası Ve Kullanım Özellikleri”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 43 (2): 279-91. https://doi.org/10.24232/jmd.655363.

EndNote

Başaran C, Yıldız A, Cigerci M (January 1, 2019) İscehisar (Afyonkarahisar) Termal ve Mineralli Sularının Hidrojeokimyası ve Kullanım Özellikleri. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 43 2 279–291.

IEEE

[1]C. Başaran, A. Yıldız, and M. Cigerci, “İscehisar (Afyonkarahisar) Termal ve Mineralli Sularının Hidrojeokimyası ve Kullanım Özellikleri”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, vol. 43, no. 2, pp. 279–291, Jan. 2019, doi: 10.24232/jmd.655363.

ISNAD

Başaran, Can - Yıldız, Ahmet - Cigerci, Merve. “İscehisar (Afyonkarahisar) Termal Ve Mineralli Sularının Hidrojeokimyası Ve Kullanım Özellikleri”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 43/2 (January 1, 2019): 279-291. https://doi.org/10.24232/jmd.655363.

JAMA

1.Başaran C, Yıldız A, Cigerci M. İscehisar (Afyonkarahisar) Termal ve Mineralli Sularının Hidrojeokimyası ve Kullanım Özellikleri. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2019;43:279–291.

MLA

Başaran, Can, et al. “İscehisar (Afyonkarahisar) Termal Ve Mineralli Sularının Hidrojeokimyası Ve Kullanım Özellikleri”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, vol. 43, no. 2, Jan. 2019, pp. 279-91, doi:10.24232/jmd.655363.

Vancouver

1.Can Başaran, Ahmet Yıldız, Merve Cigerci. İscehisar (Afyonkarahisar) Termal ve Mineralli Sularının Hidrojeokimyası ve Kullanım Özellikleri. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2019 Jan. 1;43(2):279-91. doi:10.24232/jmd.655363