LOJİSTİK SEKTÖRÜNDE ESG UYGULAMALARI: TÜRKİYE VE ULUSLARARASI KARŞILAŞTIRMALI GÖNÜLLÜLÜK-ZORUNLULUK TARTIŞMASI

2004 yılında resmi olarak tanımlanan ve halen geliştirilen ESG (çevresel, sosyal ve yönetişim) ilkeleri, toplumların sürdürülebilir kalkınmayı hedeflediğinin bir işaretidir. Hükümetler, çevre, toplum ve yönetişim alanlarının uyumlu bir şekilde gelişmesini teşvik ederek ESG ilkelerini benimsemektedir. Bu çalışma, çevresel etkileri belirgin olan lojistik sektöründe ESG ilkeleri çerçevesinde sürdürülebilirlik uygulamalarını incelemeyi; Türkiye ile uluslararası örnekler arasındaki farkları ortaya koymayı ve bu projelerin gönüllü mü yoksa zorunlu düzenlemeler esasına mı dayandığını irdelemeyi hedeflemektedir. Türkiye’de finansal kısıtlar, düzenleyici belirsizlikler ve kurumsal bilinç eksikliği ESG uygulamalarını olumsuz etkilerken; uluslararası alanda bağlayıcı düzenlemeler projeleri teşvik etmektedir. Ayrıca, çalışmada lojistik sektöründe yeşil teknolojilerin kullanımı, karbon ayak izinin azaltılması ve sosyal sorumluluk projelerinin etkisi de değerlendirilmektedir. Türk şirketleri açısından, artan bir farkındalık gözlemlense de, uygulamalar genellikle gönüllü çabalarla sınırlı kalmakta ve uluslararası alandaki bağlayıcı düzenlemelerin teşvik ettiği seviyeye ulaşamamaktadır. Özellikle yönetişim boyutu, çevresel ve sosyal boyutlara kıyasla daha az gelişmiş görünmektedir. Sonuçta, Türkiye’de ESG uygulamalarında uluslararası standartlara ulaşılması için daha fazla farkındalık ve düzenleyici çerçeveye ihtiyaç duyulduğu ortaya çıkmaktadır. Hedefe yönelik devlet teşvikleri ve tüm paydaşların katılımını gerektiren bir yaklaşım, Türkiye’deki ESG uygulamalarının etkinliğini ve yaygınlığını hızlandırmak için kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda, şeffaflığı ve karşılaştırılabilirliği artıracak standartlaştırılmış bir ESG raporlama sisteminin geliştirilmesi temel bir gerekliliktir.

Formally defined in 2004 and still under continuous development, Environmental, Social, and Governance (ESG) principles represent a clear indication of societies’ commitment to sustainable development. Governments increasingly adopt ESG principles by promoting the harmonious advancement of environmental, social, and governance dimensions. This study aims to examine sustainability practices within the framework of ESG principles in the logistics sector, which is characterized by significant environmental impacts; to identify the differences between practices in Türkiye and international examples; and to analyze whether these initiatives are based on voluntary efforts or mandatory regulatory frameworks. In Türkiye, financial constraints, regulatory uncertainties, and a lack of institutional awareness negatively affect the implementation of ESG practices, whereas at the international level, binding regulations play a key role in encouraging such initiatives. In addition, the study evaluates the use of green technologies in the logistics sector, efforts to reduce carbon footprints, and the impact of social responsibility projects. Although an increasing level of awareness is observed among Turkish companies, ESG practices generally remain limited to voluntary initiatives and fall short of the levels achieved in international contexts where binding regulations provide stronger incentives. In particular, the governance dimension appears to be less developed compared to the environmental and social dimensions. Overall, the findings indicate that achieving international standards in ESG implementation in Türkiye requires greater awareness and a more robust regulatory framework. Targeted government incentives and an approach that ensures the active participation of all stakeholders are critical to accelerating the effectiveness and dissemination of ESG practices in Türkiye. In this context, the development of a standardized ESG reporting system that enhances transparency and comparability emerges as a fundamental necessity.