KAZAKİSTAN’DA SÜRDÜRÜLEBİLİR KAMU YÖNETİMİ: YÖNETİŞİM REFORMLARI VE SWOT TEMELLİ BİR ANALİZ
Abstract
Günümüzde sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin kamu politikalarına bütünleşik biçimde entegre edilmesi, kamu yönetimi literatürünün temel tartışma alanlarından biri haline gelmiştir. Özellikle çevresel bozulma, iklim değişikliği, enerji güvenliği ve toplumsal eşitsizlikler gibi çok boyutlu küresel sorunlar, kamu yönetiminin yalnızca teknik kapasite artışıyla değil; yönetişim kalitesi, kurumsal bütünlük ve katılımcı politika üretimi ilkeleriyle yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, post-Sovyet ülkelerindeki sürdürülebilir kamu yönetimi reformlarının yönetişim boyutunu bütüncül biçimde ele alan çalışmaların sınırlı kaldığı görülmektedir. Literatürdeki bu boşluktan hareketle, bu çalışma Kazakistan’da sürdürülebilir kamu yönetimi politikalarını kurumsal kapasite, yönetişim yapısı ve politika entegrasyonu eksenlerinde çok boyutlu biçimde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma deseni benimsenmiş; resmi politika belgeleri, uluslararası raporlar ve ikincil veri setleri tematik içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş, elde edilen bulgular SWOT analizi çerçevesi kullanılarak bütüncül biçimde değerlendirilmiştir. Analiz süreci; kurumsal yönetişim, kamu hizmet sunumu, dijitalleşme, yeşil dönüşüm politikaları ve toplumsal katılım başlıkları etrafında yapılandırılmıştır. Bulgular, Kazakistan’ın güçlü ulusal vizyon, dijital kamu hizmetleri altyapısı ve uluslararası iş birliği kapasitesi gibi önemli kurumsal avantajlara sahip olduğunu; buna karşın fosil yakıt bağımlılığı, bölgesel eşitsizlikler, insan kaynağı yetersizliği ve sınırlı hesap verebilirlik mekanizmalarının sürdürülebilir kamu yönetiminin kurumsallaşmasını kısıtladığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak çalışma, sürdürülebilir kamu yönetiminin teknik yatırımların ötesinde, çok düzeyli yönetişim, yatay kurumsal koordinasyon ve katılımcı politika üretimi temelinde yeniden inşa edilmesi gerektiğini göstermekte; Kazakistan örneği üzerinden literatüre özgün, eleştirel ve karşılaştırmalı bir katkı sunmaktadır.
Keywords
Sürdürülebilir Kamu Yönetimi, Yönetişim Reformları, Yeşil Kamu Politikaları, Kurumsal Kapasite, SWOT Analizi
Ethical Statement
References
- AIFC. (2024). Qazaqstannyń jaśyl qarjy naryǵy [Kazakistan’ın yeşil finans piyasası]. Astana International Financial Centre. https://aifc.kz/wp-content/uploads/2024/08/3.1-qazaqstannyng-zhasyl-qarzhy-naryghy.pdf , Erişim Tarihi: 22.04.2025.
- Akayeva, X. (2023). “Жел, күн және... атом? Қазақстанның "жасыл" энергия саласында не болып жатыр?” [Rüzgar, güneş ve... atom? Kazakistan'ın 'yeşil' enerji sektöründe neler oluyor?]. Азаттық мақаласы [Azattyk (Özgürlük Radyosu) makalesi]. https://www.azattyq.org/a/kazakhstan-green-energy-nuclear-and-renewable-energy/32719600.html?utm_source= , Erişim Tarihi: 22.04.2025.
- Alarko Tarım Grubu. (2024). Tarımda hedef büyüten Alarko'dan Kazakistan'a sera yatırımı. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/isdunyasi/holding/tarimda-hedef-buyuten-alarkodan-kazakistana-sera-yatirimi/689381 , Erişim Tarihi: 22.05.2025.
- Alparslan, U. (2024). “Orta Asya ve Kafkaslar için yeşil enerji koridorları”. EMBER, https://ember-energy.org/app/uploads/2024/11/Orta-Asya-ve-Kafkaslar-icin-yesil-enerji-koridorlari.pdf , Erişim Tarihi: 22.05.2025.
- Baq.kz. (2024). Қазақстандағы судың жұсалуы [Kazakistan'da su kullanımı]. https://baq.kz/elimizde-sudyn-65-y-auyl-sharuashylygyna-zhumsalady-professor-341284/?utm_source= , Qazcontent JSC. Erişim Tarihi: 20.04.2025.
- Boyd, N. M., & Martin, E. C., (2022). Sustainable public management. (1st ed.) Routledge.
- Brundtland Commission. (1987). Our common future. Oxford University Press.
- Collins, K. (2006). Clan politics and regime transition in Central Asia. Cambridge University Press.
- Committee on Statistics of Kazakhstan. (2023). Publications on local market economy. https://stat.gov.kz/en/industries/economy/local-market/publications/159348/ , Erişim Tarihi: 30.05.2025.
- Digital Kazakhstan (2025). «Digital Kazakhstan» state program, e.gov, public services and online information. https://egov.kz/cms/en/digital-kazakhstan?mobile=no#0 , Erişim Tarihi: 01.05.2025.