KADINA YÖNELİK AİLE İÇİ ŞİDDETİN YAPISAL, AİLESEL VE KÜLTÜREL MEKANİZMALARI: EYYÜBİYE/ŞANLIURFA ÖRNEĞİ

Kadına yönelik şiddet, toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri, ataerkil değerler, kültürel normlar ve güç ilişkileri içinde biçimlenen çok boyutlu bir insan hakları sorunudur. Ancak bu şiddetin yerel aile ilişkileri içinde hangi mekanizmalarla sürdüğü çoğu zaman daha az görünür kalmaktadır. Bu çalışma, söz konusu mekanizmaları Şanlıurfa ili Eyyübiye ilçesinde yaşayan evli ve şiddet mağduru kadınların anlatıları üzerinden inceleyerek, aile içi şiddeti üreten ve sürdüren yapısal, ailesel ve kültürel ilişkileri odağa almaktadır. Araştırma, yorumlayıcı paradigma içerisinde konumlanan temel nitel araştırma deseniyle yürütülmüş ve veriler yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerle toplanmıştır. Analiz sonucunda aile içi şiddetin yalnızca eşin fiziksel saldırısıyla açıklanamayacağı; çocuklukta başlayan eşitsizlikler, eğitimden dışlanma, ev içi erkek otoritesi, çocuk yaşta ve baskı altında evlilik, geniş aile gözetimi, ekonomik bağımlılık, psikolojik ve cinsel baskı, namus söylemi, doğurganlık ve erkek çocuk beklentisi içinde süreklilik kazandığı görülmüştür. Bu mekanizmalar içinde koca ailesinin denetim, yönlendirme ve yaptırım yoluyla şiddetin kolektif taşıyıcısına dönüşebildiği özellikle belirginleşmektedir. Bu yönüyle çalışma, Eyyübiye örneğinde aile içi şiddetin yerel toplumsal ilişkiler ağı içinde nasıl meşrulaştırıldığını ve yeniden üretildiğini görünür kılmaktadır.

Violence against women is a multidimensional human rights problem shaped by gender inequalities, patriarchal values, cultural norms, and power relations; however, the mechanisms through which such violence is sustained within local family relations often remain less visible. Drawing on the narratives of married women who experienced violence in Eyyübiye, Şanlıurfa, this study examines these mechanisms by focusing on the structural, familial, and cultural relations that produce and sustain domestic violence. The research was designed as an interpretive basic qualitative inquiry, and data were collected through semi-structured in-depth interviews. The analysis indcated that domestic violence cannot be reduced to a husband's physical assault; rather, it gains continuity through inequalities beginning in childhood, exclusion from education, early internalization of male authority, child and pressured marriage, extended-family surveillance, economic dependency, psychological and sexual coercion, honour-based discourse, fertility pressure, and the expectation of sons. Within these mechanisms, the husband's family emerges as particularly salient, as it may become a collective carrier of violence through monitoring, direction, and sanction. In this respect, the study makes visible how domestic violence is legitimated and reproduced within local networks of social relations in the case of Eyyübiye