Research Article

SERVİKS KANSERİNİN ERKEN TANISINA YÖNELİK TUTUM ÜZERİNDE SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYİNİN ETKİSİ

Volume: 19 Number: 2 April 14, 2026
EN TR

SERVİKS KANSERİNİN ERKEN TANISINA YÖNELİK TUTUM ÜZERİNDE SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYİNİN ETKİSİ

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Ankara’nın merkez bir ilçesinde kadınların sağlık okuryazarlık düzeylerinin serviks kanserinin erken tanısına yönelik tutumları üzerindeki etkisini saptamaktır. Yöntemler: Kesitsel nitelikteki çalışma, Ankara’nın merkez bir ilçesinde, benzer sosyo-demografik özellikli 18 yaş ve üstü, 465 kadın kursiyerin katılımıyla yürütülmüştür. Sosyo-demografik sorular, serviks kanserinin erken tanısına yönelik tutum ölçeği ve Türkiye sağlık okuryazarlığı ölçeği kullanılarak veriler toplanmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliliği, birleşme ve ayrışma geçerliliği ile iç tutarlılık güvenirliği değerlendirilmiştir. Sağlık okuryazarlık düzeyinin serviks kanserinin erken tanısına yönelik tutum üzerindeki etkisi yapısal eşitlik modeli (YEM) ile incelenmiştir. Bulgular: Ölçeklerin yapı geçerliliği, birleşme ve ayrışma geçerliliğinin olduğu belirlenmiştir. Cronbach Alpha (CA) ve Composite Reliability (CR) katsayılarına göre ölçeklerin iç tutarlılık güvenirliğinin olduğu görülmüştür. YEM analizi sonucunda sağlık okuryazarlık düzeyinin serviks kanserinin erken tanısına yönelik tutum üzerinde anlamlı etkilere sahip olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmada, kadınlarda TSOY (Türkiye Sağlık Okuryazarlığı) düzeyi ile serviks kanseri erken tanı tutumları arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma için etik komite onayı Çankırı Karatekin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Etik Kurulu’ndan (Tarih: 16 Ekim 2023, Toplantı No: 9) alınmıştır. Araştırmanın tüm basamakları Helsinki Deklarasyonuna uygun yürütülmüştür.

References

  1. Aksungur A, Bağcı HH., ve Özdemirkan T. (2024). Kanser eğitimleri kanser farkındalığını arttırıyor mu? Estüdam Halk Sağlığı Dergisi, 9(1):13-2. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1361295
  2. Avcı, S., & Ayık, M. (2022). Investigation of the relationship between health literacy and quality of life in cancer patients treated in the oncology clinic. Journal of International Health Sciences and Management, 8(16): 41-50. https://10.48121/jihsam.1149749
  3. Baharum, N. N., Ariffin, F., Isa, M. R., ve Tin, S. T. (2020). Health literacy, knowledge on cervical cancer and pap smear and its influence on pre-marital malay muslim women attitude towards pap smear. Asian Pac J Cancer Prev, 21(7): 2021-2028. https://doi.org/10.31557/apjcp.2020.21.7.2021
  4. Bazaz, M., Shahry, P., Latifi, S. M., ve Araban, M. (2019). Cervical cancer literacy in women of reproductive age and its related factors. Journal of Cancer Education, 34(1): 82-89. https://doi.org/10.1007/s13187-017-1270-z
  5. Bruni, L., Barrionuevo-Rosas, L., Albero, G., Serrano, B., Mena, M., Gómez, D., … De Sanjosé, S. (2019). Human papillomavirus and related diseases report. Information Centre on HPV and Cancer (HPV Information Centre).
  6. Cohen, J. (2013). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Academic Press. Çolban, E. K., ve Koçak, D. Y. (2023). The effects of health literacy on early diagnosis behaviors of breast and cervical cancer in women aged 18-65. Journal of Contemporary Medicine, 13(3): 1-8. https://doi.org/10.16899/jcm.1210914
  7. Çelikkalp, Ü., ve Irmak, A. Y. (2024). Cancer screening behaviors and health literacy levels of women aged 30 and over in the northwest Turkey. European Journal of Gynaecological Oncology, 45(1): 96–105. https://doi.org/10.22514/ejgo.2024.015
  8. Emiral, G., Aygar, H., Isiktekin, B., Göktas, S., Dagtekin, G., Arslantas, D., ve Unsal, A. (2018). Health literacy scale-European union-Q16: a validity and reliability study in Turkey. International Research Journal of Medical Sciences, 6(1): 1-7.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Health Nursing

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 14, 2026

Submission Date

September 18, 2024

Acceptance Date

April 2, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 19 Number: 2

APA
Akyüz, S., Ugrak, U., & Aksungur, A. (2026). SERVİKS KANSERİNİN ERKEN TANISINA YÖNELİK TUTUM ÜZERİNDE SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYİNİN ETKİSİ. Etkili Hemşirelik Dergisi, 19(2), 204-215. https://doi.org/10.46483/jnef.1552154
AMA
1.Akyüz S, Ugrak U, Aksungur A. SERVİKS KANSERİNİN ERKEN TANISINA YÖNELİK TUTUM ÜZERİNDE SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYİNİN ETKİSİ. JNEF. 2026;19(2):204-215. doi:10.46483/jnef.1552154
Chicago
Akyüz, Selahattin, Ugur Ugrak, and Abide Aksungur. 2026. “SERVİKS KANSERİNİN ERKEN TANISINA YÖNELİK TUTUM ÜZERİNDE SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYİNİN ETKİSİ”. Etkili Hemşirelik Dergisi 19 (2): 204-15. https://doi.org/10.46483/jnef.1552154.
EndNote
Akyüz S, Ugrak U, Aksungur A (April 1, 2026) SERVİKS KANSERİNİN ERKEN TANISINA YÖNELİK TUTUM ÜZERİNDE SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYİNİN ETKİSİ. Etkili Hemşirelik Dergisi 19 2 204–215.
IEEE
[1]S. Akyüz, U. Ugrak, and A. Aksungur, “SERVİKS KANSERİNİN ERKEN TANISINA YÖNELİK TUTUM ÜZERİNDE SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYİNİN ETKİSİ”, JNEF, vol. 19, no. 2, pp. 204–215, Apr. 2026, doi: 10.46483/jnef.1552154.
ISNAD
Akyüz, Selahattin - Ugrak, Ugur - Aksungur, Abide. “SERVİKS KANSERİNİN ERKEN TANISINA YÖNELİK TUTUM ÜZERİNDE SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYİNİN ETKİSİ”. Etkili Hemşirelik Dergisi 19/2 (April 1, 2026): 204-215. https://doi.org/10.46483/jnef.1552154.
JAMA
1.Akyüz S, Ugrak U, Aksungur A. SERVİKS KANSERİNİN ERKEN TANISINA YÖNELİK TUTUM ÜZERİNDE SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYİNİN ETKİSİ. JNEF. 2026;19:204–215.
MLA
Akyüz, Selahattin, et al. “SERVİKS KANSERİNİN ERKEN TANISINA YÖNELİK TUTUM ÜZERİNDE SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYİNİN ETKİSİ”. Etkili Hemşirelik Dergisi, vol. 19, no. 2, Apr. 2026, pp. 204-15, doi:10.46483/jnef.1552154.
Vancouver
1.Selahattin Akyüz, Ugur Ugrak, Abide Aksungur. SERVİKS KANSERİNİN ERKEN TANISINA YÖNELİK TUTUM ÜZERİNDE SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYİNİN ETKİSİ. JNEF. 2026 Apr. 1;19(2):204-15. doi:10.46483/jnef.1552154

Journal of Nursing Effect was indexed by ULAKBİM Turkish Medical Index, Turk Medline, Turkiye Atıf Dizini, (since february 2021) EBSCO HOST, (since 26th of october 2021) DOAJ,  Scopus.

Journal of Nursing Effect is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.