Research Article

Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Volume: 9 Number: 1 November 12, 2026
TR EN

Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, fitness merkezlerinde egzersiz yapan bireylerin egzersiz bağımlılığı ile beğenilme arzusu arasındaki ilişkiyi cinsiyet değişkeni çerçevesinde incelemektir. Araştırmanın teorik çerçevesi bağımlılık kavramı, egzersiz bağımlılığının gelişimi, cinsiyet farklılıkları ve Marx'ın yabancılaşma teorisi temelinde bedenin metalaşması üzerine kurulmuştur. Araştırmaya Antalya Merkezinde yer alan fitness merkezlerinde düzenli olarak egzersiz yapan 18-45 yaş aralığında 250 erkek ve 240 kadın olmak üzere toplam 490 kişi katılmıştır. Veri toplama araçları olarak Kaşıkara ve Doğan (2017) tarafından geliştirilen Beğenilme Arzusu Ölçeği ile Tekkurşun-Demir, Hazar ve Cicioğlu (2018) tarafından geliştirilen Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analizler Jamovi paket program kullanılarak yapılmıştır. Çalışmada cinsiyetin egzersiz bağımlılığı ve beğenilme arzusu üzerindeki etkileri ile bu değişkenler arasındaki ilişkilerin moderasyon etkileri incelenmiştir. Sonuçlar erkek katılımcıların egzersiz bağımlılığı puanlarının kadınlara göre anlamlı derecede yüksek olduğunu (β = 9.39, p < .001) ve cinsiyetin beğenilme arzusu ile egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişkiyi modere ettiğini (β = 0.22, p = .046) göstermiştir. Ayrıca erkeklerde beğenilme arzusu ile egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişkinin daha belirgin olduğu görülmüştür. Çalışmanın sınırlılıkları arasında örneklemin genellenebilirliğinin kısıtlı olması ve kesitsel araştırma deseni yer almaktadır. Gelecek araştırmalar için daha geniş ve çeşitli örneklemlerle uzunlamasına ve nitel araştırmalar yapılması önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Adams, J. (2013). Exercise dependence. In P. Miller (Ed.), Principles of addiction (pp. 901–909). Academic Press. Adams, J., & Kirkby, R. J. (2002). Excessive exercise as an addiction: A review. Addiction Research & Theory, 10(5), 415–437. https://doi.org/10.1080/1606635021000032366
  2. Bamber, D., Cockerill, I. M., & Carroll, D. (2000a). The pathological status of exercise dependence. British Journal of Sports Medicine, 34(2), 125–132. https://doi.org/10.1136/bjsm.34.2.125
  3. Bamber, D., Cockerill, I. M., Rodgers, S., & Carroll, D. (2000b). "It's exercise or nothing": A qualitative analysis of exercise dependence. British Journal of Sports Medicine, 34(6), 423–430. https://doi.org/10.1136/bjsm.34.6.423
  4. Berestetska, K., & Sachs, M. (2018). Hooked on exercise: The relationship between exercise addiction and healthy adherence in collegiate student-athletes. Journal of Physical Activity Research, 3(2), 102–108. https://doi.org/10.12691/jpar-3-2-7
  5. Biddle, S., & Mutrie, N. (2001). Psychology of physical activity: Determinants, well-being and interventions. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203019320
  6. Bouchard, C., Blair, S. N., & Haskell, W. L. (2012). Physical activity and health. Human Kinetics.
  7. Büyüköztürk, Şener & Kilic, Ebru & Akgün, Özcan & Karadeniz, Şirin & Demirel, Funda. (2018). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. 10.14527/9789944919289
  8. Caretti, V., Gori, A., Craparo, G., Giannini, M., Iraci-Sareri, G., & Schimmenti, A. (2018). A new measure for assessing substance-related and addictive disorders: The Addictive Behavior Questionnaire (ABQ). Journal of Clinical Medicine, 7(8), 194. https://doi.org/10.3390/jcm7080194

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Exercise and Sports Psychology

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 12, 2026

Submission Date

January 18, 2026

Acceptance Date

October 2, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 1

APA
Bülbül, C. (2026). Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Journal of Global Sport and Education Research, 9(1), 144-157. https://doi.org/10.55142/jogser.1866176
AMA
1.Bülbül C. Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Journal of Global Sport and Education Research. 2026;9(1):144-157. doi:10.55142/jogser.1866176
Chicago
Bülbül, Cihan. 2026. “Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı Ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Journal of Global Sport and Education Research 9 (1): 144-57. https://doi.org/10.55142/jogser.1866176.
EndNote
Bülbül C (November 12, 2026) Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Journal of Global Sport and Education Research 9 1 144–157.
IEEE
[1]C. Bülbül, “Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Journal of Global Sport and Education Research, vol. 9, no. 1, pp. 144–157, Nov. 2026, doi: 10.55142/jogser.1866176.
ISNAD
Bülbül, Cihan. “Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı Ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Journal of Global Sport and Education Research 9/1 (November 12, 2026): 144-157. https://doi.org/10.55142/jogser.1866176.
JAMA
1.Bülbül C. Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Journal of Global Sport and Education Research. 2026;9:144–157.
MLA
Bülbül, Cihan. “Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı Ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Journal of Global Sport and Education Research, vol. 9, no. 1, Nov. 2026, pp. 144-57, doi:10.55142/jogser.1866176.
Vancouver
1.Cihan Bülbül. Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Journal of Global Sport and Education Research. 2026 Nov. 12;9(1):144-57. doi:10.55142/jogser.1866176

18798      18709 1879918800                           percent_0

18711 Journal of Global Sport and Education Research (JOGSER) is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.