Araştırma Makalesi

Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Cilt: 9 Sayı: 1 12 Kasım 2026
PDF İndir
TR EN

Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, fitness merkezlerinde egzersiz yapan bireylerin egzersiz bağımlılığı ile beğenilme arzusu arasındaki ilişkiyi cinsiyet değişkeni çerçevesinde incelemektir. Araştırmanın teorik çerçevesi bağımlılık kavramı, egzersiz bağımlılığının gelişimi, cinsiyet farklılıkları ve Marx'ın yabancılaşma teorisi temelinde bedenin metalaşması üzerine kurulmuştur. Araştırmaya Antalya Merkezinde yer alan fitness merkezlerinde düzenli olarak egzersiz yapan 18-45 yaş aralığında 250 erkek ve 240 kadın olmak üzere toplam 490 kişi katılmıştır. Veri toplama araçları olarak Kaşıkara ve Doğan (2017) tarafından geliştirilen Beğenilme Arzusu Ölçeği ile Tekkurşun-Demir, Hazar ve Cicioğlu (2018) tarafından geliştirilen Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analizler Jamovi paket program kullanılarak yapılmıştır. Çalışmada cinsiyetin egzersiz bağımlılığı ve beğenilme arzusu üzerindeki etkileri ile bu değişkenler arasındaki ilişkilerin moderasyon etkileri incelenmiştir. Sonuçlar erkek katılımcıların egzersiz bağımlılığı puanlarının kadınlara göre anlamlı derecede yüksek olduğunu (β = 9.39, p < .001) ve cinsiyetin beğenilme arzusu ile egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişkiyi modere ettiğini (β = 0.22, p = .046) göstermiştir. Ayrıca erkeklerde beğenilme arzusu ile egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişkinin daha belirgin olduğu görülmüştür. Çalışmanın sınırlılıkları arasında örneklemin genellenebilirliğinin kısıtlı olması ve kesitsel araştırma deseni yer almaktadır. Gelecek araştırmalar için daha geniş ve çeşitli örneklemlerle uzunlamasına ve nitel araştırmalar yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adams, J. (2013). Exercise dependence. In P. Miller (Ed.), Principles of addiction (pp. 901–909). Academic Press. Adams, J., & Kirkby, R. J. (2002). Excessive exercise as an addiction: A review. Addiction Research & Theory, 10(5), 415–437. https://doi.org/10.1080/1606635021000032366
  2. Bamber, D., Cockerill, I. M., & Carroll, D. (2000a). The pathological status of exercise dependence. British Journal of Sports Medicine, 34(2), 125–132. https://doi.org/10.1136/bjsm.34.2.125
  3. Bamber, D., Cockerill, I. M., Rodgers, S., & Carroll, D. (2000b). "It's exercise or nothing": A qualitative analysis of exercise dependence. British Journal of Sports Medicine, 34(6), 423–430. https://doi.org/10.1136/bjsm.34.6.423
  4. Berestetska, K., & Sachs, M. (2018). Hooked on exercise: The relationship between exercise addiction and healthy adherence in collegiate student-athletes. Journal of Physical Activity Research, 3(2), 102–108. https://doi.org/10.12691/jpar-3-2-7
  5. Biddle, S., & Mutrie, N. (2001). Psychology of physical activity: Determinants, well-being and interventions. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203019320
  6. Bouchard, C., Blair, S. N., & Haskell, W. L. (2012). Physical activity and health. Human Kinetics.
  7. Büyüköztürk, Şener & Kilic, Ebru & Akgün, Özcan & Karadeniz, Şirin & Demirel, Funda. (2018). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. 10.14527/9789944919289
  8. Caretti, V., Gori, A., Craparo, G., Giannini, M., Iraci-Sareri, G., & Schimmenti, A. (2018). A new measure for assessing substance-related and addictive disorders: The Addictive Behavior Questionnaire (ABQ). Journal of Clinical Medicine, 7(8), 194. https://doi.org/10.3390/jcm7080194

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Egzersiz ve Spor Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Kasım 2026

Gönderilme Tarihi

18 Ocak 2026

Kabul Tarihi

2 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bülbül, C. (2026). Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Journal of Global Sport and Education Research, 9(1), 144-157. https://doi.org/10.55142/jogser.1866176
AMA
1.Bülbül C. Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. J Global Sport Educ Res. 2026;9(1):144-157. doi:10.55142/jogser.1866176
Chicago
Bülbül, Cihan. 2026. “Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Journal of Global Sport and Education Research 9 (1): 144-57. https://doi.org/10.55142/jogser.1866176.
EndNote
Bülbül C (12 Kasım 2026) Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Journal of Global Sport and Education Research 9 1 144–157.
IEEE
[1]C. Bülbül, “Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, J Global Sport Educ Res, c. 9, sy 1, ss. 144–157, Kas. 2026, doi: 10.55142/jogser.1866176.
ISNAD
Bülbül, Cihan. “Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Journal of Global Sport and Education Research 9/1 (12 Kasım 2026): 144-157. https://doi.org/10.55142/jogser.1866176.
JAMA
1.Bülbül C. Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. J Global Sport Educ Res. 2026;9:144–157.
MLA
Bülbül, Cihan. “Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Journal of Global Sport and Education Research, c. 9, sy 1, Kasım 2026, ss. 144-57, doi:10.55142/jogser.1866176.
Vancouver
1.Cihan Bülbül. Fitness Yapan Bireylerde Egzersiz Bağımlılığı ve Beğenilme Arzusu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. J Global Sport Educ Res. 12 Kasım 2026;9(1):144-57. doi:10.55142/jogser.1866176

 

   18798    18800                Flag Counter

18711 Journal of Global Sport and Education Research (JOGSER) Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı altında lisanslanmıştır.