Öz

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin örgütsel bağlılık, okul mutluluğu ve öz yeterlilik algılarının nasıl bir ilişki içinde olduğunu ortaya koymaktır. Araştırmada verilerin toplanmasında Dağlı, Elçiçek ve Han (2018) tarafından Türkçeye uyarlanan ‘‘Örgütsel Bağlılık Ölçeği’’ ve Sezer ve Can (2019) tarafından geliştirilen ‘‘Okul Mutluluğu Ölçeği’’ ile Karaoğlu (2019) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Öğretmenlerin Özyeterlilik Ölçeği" ile araştırmacılar tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle belirlenen ve İstanbul ili Avcılar ilçesi farklı tür ve düzey okullarda görev yapan 516 öğretmen oluşturmaktadır. Elde edilen verilere SPSS 27.0 paket programı kullanılarak öncelikle normallik analizi uygulanmış, t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) yapılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin örgütsel bağlılık, okul mutluluğu ve öz yeterlilik algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla ilişkisel (korelasyonel) desen; örgütsel bağlılık ve özyeterlilik değişkenlerinin okul mutluluğu üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Öğretmenlerin okul mutluluğu ile örgütsel bağlılık arasında orta düzeyde (r=0.559) ve anlamlı (p<0.05) bir ilişki belirlenmiştir. Öğretmenlerin özyeterlilik algısı ile okul mutluluğu ve örgütsel bağlılıkları arasında düşük düzeyde (r = .177; r= .105) ve anlamlı (p< .05) bir ilişki belirlenmiştir. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda öğretmenlerin örgütsel bağlılık ve özyeterlilik algıları ile okul mutluluğu arasında anlamlı bir ilişki olduğu (R= .572, R²= .327) belirlenmiştir (F(2,513) = 124.524, p < 0.00). Cinsiyet, kıdem, görev yaptığı okul, sınıf mevcudu ve öğrenim alanı değişkenlerinde gruplar arası anlamlı farklılık bulunurken yaş, eğitim düzeyi ve sosyo-ekonomik durum değişkenlerinde gruplar arası farklılık bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Okul mutluluğu
• örgütsel bağlılık
• özyeterlilik
• öğretmen

The Relationship Between Teachers' School Happiness, Organizational Commitment, and Self-Efficacy

Öz

The purpose of this research is to reveal the relationship between teachers' perceptions of organizational commitment, school happiness, self-efficacy. In the study, data collection was conducted using the "Organizational Commitment Scale" adapted into Turkish by Han, Dağlı and Elçiçek (2018), the "School Happiness Scale" developed by Sezer and Can (2019), and the "Teachers' Self-Efficacy Scale" adapted into Turkish by Karaoğlu (2019), along with a personal information form developed by the researchers. The relational scanning method was used in the study. The sample of the study consists of 516 teachers working in different types and levels of schools in the Avcılar district of Istanbul, determined by the maximum diversity sampling method. The collected data were analyzed using the SPSS 27.0 software package, employing normality tests, t-Test, and One-Way Analysis of Variance (ANOVA). A relational (correlational) design was employed in the study to determine the relationship between teachers' perceptions of organizational commitment, school happiness, and self-efficacy, and a multiple regression analysis was used to determine the effect of organizational commitment and self-efficacy variables on school happiness. A moderate (r=0.559) and significant (p<0.05) relationship was identified between teachers' school happiness and organizational commitment. A low-level (r = .177; r= .105) and significant (p< .05) relationship was determined between teachers' perception of self-efficacy, school happiness, and organizational commitment. The result of the multiple linear regression analysis revealed a significant relationship (R= .572, R²= .327) between teachers' perceptions of organizational commitment and self-efficacy with school happiness (F(2,513) = 124.524, p < 0.00). While significant differences were found between groups in terms of gender, seniority, school of employment, class size, and field of study variables, no difference was found between groups for age, education level, and socio-economic status variables.

Anahtar Kelimeler

• School happiness
• organizational commitment
• self-efficacy
• teacher

Kaynakça

1. Aksoy, L. (2015). Does loyalty span domains? Examining the relationship between consumer loyalty, other loyalties and happiness. Journal of Business Research, 68(12), 2464-2476. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2015.06.033
2. Akyürek, M. İ. (2023). Eğitim örgütlerinde örgütsel bağlılık ve iş doyumu arasındaki ilişki: Bir meta-analiz çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 781-817. https://doi.org/10.29299/kefad.1151940
3. Arman, M. & Tan, S. (2018). Örgütsel bağlılık ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. [Unpublished master thesis]. Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Meslek Yüksek Okulu, Denizli.
4. Ataç, İ., Yüksel, S., Dursun, İ. E. & Özgenel, M. (2022). Türkiye’de öğretmenlerin örgütsel mutluluğu konulu lisansüstü tezlerin analizi (2000-2021): Bir sistematik derleme çalışması. Sosyal Bilimler EKEV Akademi Dergisi. https://doi.org/10.17753/sosekev.1107608
5. Bakan, İ. (2018). Örgütsel Stratejinin Temeli Örgütsel Bağlılık. Kavram, Kuram, Sebep ve Sonuçlar. Gazi Kitapevi.
6. Balay, R. (2000). Yönetici ve Öğretmenlerde Örgütsel Bağlılık. Nobel Yayın Dağıtım.
7. Balcı, Ali (1993). Etkili Okul; Kuram, Uygulama ve Araştırma. Yavuz Dağıtım.
8. Bandura, A. (1994). Self-efficacy, In V.S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of Human Behavior. (4, 71-81). NY: Academic Press.

9. Bandura, A. (1994). Self-efficacy. In V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of human behavior (4, 71-81). Academic Press
10. Beceren, E. (2012). Duygusal ve Sosyal Zekamız. Postiga Yayınları.
11. Besser, T. L. (1993). The commitment of Japanese workers and US workers: A reassessment of the literature. American Sociological Review, 873-881. https://doi.org/10.2307/2095956.
12. Betoret, F. D. (2009). Self efficacy, school resources, job stressors and burnout among Spanish primary and secondary school teachers: A structural equation approach. Educational Psychology, 29(1), 45-68. https://doi.org/10.1080/01443410802459234
13. Bird, J. M. & Markle, R. S. (2012). Subjective well-being in school environments: Promoting positive youth development through evidence-based assessment and intervention. American Journal of Orthopsychiatry, 82(1), 61-66. https://doi.org/10.1111/j.1939-0025.2011.01127.x
14. Boylu, Y., Pelit, E. & Güçer, E. (2007). Akademisyenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri üzerine bir araştırma. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 44(511), 55–74. http://www.ekonomikyorumlar.com.tr/files/articles/1528289300.pdf
15. Bozkaya, A. (2023). Ortaöğretim kurumlarindaki öğretmenlerin öğrenen okul algi düzeyleri ile örgütsel mutluluk düzeyleri arasindaki ilişki. [Unpublished master's thesis]. Pamukkale Üniversitesi.
16. Brandstatter, H. (1994). Pleasure of leisure-pleasure of work: personality makes the difference. Personality and Individual Differences, 931-946. https://doi.org/10.1016/0191-8869(94)90236-4
17. Bulut, A. (2015). Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel mutluluk algılarının incelenmesi: Bir norm çalışması. [Unpublished doctoral thesis]. Gaziantep Üniversitesi.
18. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı İstatistik, Araştırma Deseni, SPSS Uygulamaları ve Yorum. Pegem Akademi
19. Çapri, B., & Kan, A. (2006). Öğretmen kişilerarası öz-yeterlik ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Ünv. Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 48-61. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mersinefd/issue/17390/181753
20. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2000). Research Methods in Education. (Fifth edition). Routledge Falmer.
21. Demircan, T. (2019). Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri ile örgütsel mutlulukları arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Unpublished master's thesis]. Uşak Üniversitesi.
22. Diener, E. (1984). Subjectivewell-being. Psychological Bulletin, 95, 542-575. https://doi.org/10.1037/0033-2909.95.3.542
23. Diener, E., Sapyta, J.J., & Suh, E. (1999). Subjective wellbeing is essential to wellbeing. Psychological Inquiry, 9, 33–37. https://doi.org/10.1207/s15327965pli0901_3
24. Döş, İ. (2013). Mutlu okul. Eğitim ve Bilim, 38 (170), 266-280. http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/2029/560
25. Durak, İ. (2018). Korku Kültürü Ve Örgütsel Sessizlik. Ekin Basım Yayım Dağıtım.
26. Durna, U. ve Eren, V. (2005). Üç bağlılık unsuru ekseninde örgütsel bağlılık. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 6(2), 210-219. https://dergipark.org.tr/tr/pub/doujournal/issue/66653/1042873
27. Field, L. K. &Buitendach, J. H. (2011). Happiness, work engagement and organisational commitment of support staff at a tertiary education institution in South Africa. Sa Journal of Industrial Psychology, 37(1),01 – 10. https://www.doi.org/10.4102/sajip. v37i1.946
28. Fisher, C. D. (2010). Happiness at work. International Journal of Management Reviews, 12(4): 384-412. https://doi.org/10.1111/j.1468-2370.2009.00270.x
29. Fraenkel, J R., & Wallen, N. E. (2009). How To Design and Evaluate Research in Education. Mc. Graw-Hill.
30. Gavin, J. H. & Mason, R. O. (2004). The virtuous organization: The value of happiness in the workplace. Organizational Dynamics, 33(4), 379-392. https://doi.org/10.1016/j.orgdyn.2004.09.005
31. Gürbüz, G. (2020). Öğretmenlerin örgütsel mutluluk algıları ile örgütsel güven arasındaki ilişki. [Unpublished master's thesis]. Bahçeşehir Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
32. Han, B., Dağlı, A., & Elçiçek, Z. (2018). Örgütsel Bağlılık Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(68), 1788-1800. https://doi.org/10.17755/esosder.445932
33. Helliwell, J., Layard, R. & Sachs, J. (Ed). (2017). World Happiness Report 2017. New York: Sustainable Development Solutions Network. https://s3.amazonaws.com/happiness-report/2017/HR17.pdf
34. İncekara, S. (2020). Özel okul öğretmenlerinin örgütsel mutluluk ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki [Unpublished master's thesis]. Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi.
35. Jones, P. (2010). Happiness at work. Maximizing Your Psychological Capital for Success, 187-188. http://dx.doi.org/10.1002/9780470666845.oth1
36. Karaoğlu, B. İ. (2019). Adaptation of teacher sense of self-efficacy scale short form to Turkish: A study of validity and reliability. The Journal of Academic Social Science, 7(99), 123-139. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.36797
37. Karasar, N. (2023). Bilimsel Araştırma Yöntemi Kavramlar İlkeler Teknikler. Nobel Akademik Yayıncılık.
38. Koç, S. (2020). Ortaokul öğretmenlerinin iş yeri mutluluğu ile bireysel mutlulukları arasındaki ilişki [Unpublished master's thesis]. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa.
39. Kuvvet, A. B. (2019). Okul müdürlerinin öğretim liderlikleri ile sınıf öğretmenlerinin örgütsel mutlulukları arasındaki ilişki. [Unpublished master's thesis]. Gazi Üniversitesi.
40. Lee, K., Carswell, J. J. & Allen, N. J. (2000). A meta-analytic review of occupational commitment: Relations with person-and workrelated variables. Journal of Applied Psychology, 85(5), 799. https://doi.org/10.1037/0021-9010.85.5.799
41. Meyer, J. P., Stanley, L. J. ve Parfyonova, N. M. (2012). Employee commitment in context: The nature and implication of commitment profiles. Journal of Vocational Behavior, 80(1), 1-16. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2011.07.002.
42. Nartgün, Ş. S. ve Menep, İ. (2010). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılığa ilişkin algı düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, (1), 288. https://doi.org/10.15285/EBD.2014409743
43. Özgenel, M., & Bozkurt, B. N. (2020). Okul mutluluğunu yordayan bir faktör: öğretmenlerin politik becerileri. Turkish Journal of Educational Studies, 7(2), 130-149. https://doi.org/10.33907/turkjes.701230
44. Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J.-Y., & Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879–903. https://doi.org/10.1037/0021-9010.88.5.879
45. Robbins, S. P., & Coulter, M. (2003). Management (7th ed.). Prentice Hall.
46. Ross, J. A. (1994). The impact of an inservice to promote cooperative learning on the stability of teacher efficacy. Teaching&Teacher Education, 10(4), 381-394. https://doi.org/10.1016/0742-051X(94)90020-5
47. Ross, J. A., & Bruce, C. (2006). The impact of a professional development program on student achievement in grade 6 mathematics. Journal of Mathematics Teacher Education. 9, 551-577 http://dx.doi.org/10.1007/s10857-006-9020-x
48. Schmitz, G. S. & Schwarzer, R. (2000). Selbstwirksamkeitserwartung von Lehrern: Längsschnitt-befunde mit einem neuen Instrument. Zeitschrift für Pädagogische Psychologie, 14 (1),12–25 https://www.fachportal-paedagogik.de/literatur/vollanzeige.html?FId=542147
49. Scholz, U., Dona, B. G., Sud, S., & Schwarzer, R. (2002). Is general self-efficacy a universal construct? Psychometric findings from 25 countries. European Journal of Psychological Assessment, 18, 242-251. http://dx.doi.org/10.1027//1015-5759.18.3.242
50. Sezer, S. & Can, E. (2019). School Happiness: A Scale development and implementation study. Eurasian Journal of Educational Research, 19(79), 167-190. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ejer/issue/42986/520754
51. Steers, R. M. (1977). Antecedents and outcomes of organizational commitment. Administrative Science Quarterly, 22(1), 46-56. https://doi.org/10.2307/2391745
52. Stephens, D. (2004). Director role potential as antecedents of normative and affective commitment on nonprofit boards. International Journal of Organizational Analysis, 12(4), 395. https://research.ebsco.com/c/kqcaaq/viewer/pdf/jf7hujmtxv
53. Talebzadeh, F. & Samkan, M. (2011). Happiness for our kids in schools: A conceptual model. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 29, 1462-1471. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.11.386
54. TEDMEM Raporlar Dizisi (2014) Öğretmen Gözüyle Öğretmenlik Mesleği, (Aralık), Ankara. https://www.ted.org.tr/wp-content/uploads/2019/04/ogretmen_gozuyle_ogretmenlik_meslegi.pdf
55. Tella, A., Ayeni, C. O. & Popoola, S. O. (2007). Work motivation, job satisfaction and organizational commitment of library personnel in academic and research libraries in oyo state Nigeria. Library Philosophy and Practice (e-journal), 118, 1-16. https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/118/
56. Terzi, C. ve Koçoğlu-Sazkaya, M. (2020). Örgütsel sinizmin örgütsel bağlılık üzerine etkisinin incelenmesi: Hekimlere yönelik bir araştırma. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(1), 129-143. https://doi.org/10.33206/mjss.487309
57. Tschannen-Moran, M., & Woolfolk Hoy, A. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17, 783-805. http://dx.doi.org/10.1016/S0742-051X(01)00036-1
58. Uyaroğlu, E. S. (2019). Örgütsel bağlılığın örgütsel mutluluğa etkisi: Eğitim sektörü örneği, [Unpublished master thesis]. Gelişim Üniversitesi.
59. Uzun, Ö. ve Yiğit, E. (2011). Örgütsel stres ve örgütsel bağlılık ilişkisi üzerine orta kademe otel yöneticileri üzerinde yapılan bir araştırma, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 6(1), 181-213. https://dergipark.org.tr/tr/pub/oguiibf/issue/56488/785431
60. Warr, P. (2007). Searching for happiness at work. The Psychologist, 20(12), 726–729. https://www.researchgate.net/publication/283915827_Searching_for_happiness_at_work
61. Warr, P. (2007). Work, Happiness and Unhappiness. Lawrence Erlbaum Associates.
62. Yılmaz, M., & Gürçay, D. (2011). Biyoloji ve fizik öğretmen adaylarının öğretmen özyeterliklerini yordayan değişkenlerin belirlenmesi, Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(40), 53-60. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/121050/biyoloji-ve-fizik-ogretmen-adaylarinin-ogretmen-oz-yeteliklerini-yordayan-degiskenlerin-belirlenmesi
63. Yüksel, İ. (2003). İş stresi, işe bağlılık ve iş doyumu arasındaki ilişkinin analizi (teknisyenlere yönelik bir uygulama, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 17(1-2), 209. https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiibd/issue/2685/35257