Review

Nörogelişimsel Bozukluklarda Ortak Beslenme Sorunları

Volume: 6 Number: 3 September 30, 2026
TR EN

Nörogelişimsel Bozukluklarda Ortak Beslenme Sorunları

Abstract

Nörogelişimsel bozukluklar; genetik yatkınlık, epigenetik düzenlemeler ve çevresel etmenlerin karmaşık etkileşimi sonucu ortaya çıkan, çocukluk döneminde belirginleşen ve yaşam boyu sürebilen çok boyutlu klinik tablolardır. Otizm spektrum bozukluğu (OSB), dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), zihinsel yetersizlik ve özgül öğrenme bozuklukları bu grubun en sık görülen örnekleri arasında yer almaktadır. Nörogelişimsel bozukluğu olan bireylerde beslenme sorunları oldukça yaygındır. Besin seçiciliği, besin neofobisi, sınırlı diyet örüntüleri ve duyusal hassasiyetler; enerji, mikro ve makro besin ögesi yetersizliklerine zemin hazırlayabilmektedir. Bunun yanı sıra, gastrointestinal semptomlar, bağırsak mikrobiyotasındaki değişiklikler ve bağırsak–beyin eksenindeki bozulmaların davranışsal belirtilerle ilişkili olabileceği bildirilmektedir. Besin alerjileri ve intoleranslar da nöroimmün mekanizmalar üzerinden klinik tabloya katkı sağlayabilecek potansiyel etmenler arasında yer almaktadır. Bu derlemede, nörogelişimsel bozukluklarda ortak beslenme sorunlarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaçla PubMed, Scopus, Web of Science ve Google Scholar veri tabanlarında ilgili anahtar kelimeler kullanılarak literatür taraması yapılmış ve konu ile ilişkili çalışmalar değerlendirilmiştir.

Keywords

References

  1. 1. Afzal, N., Murch, S., Thirrupathy, K., Berger, L., Fagbemi, A., & Heuschkel, R. (2003). Constipation with acquired megarectum in children with autism. Pediatrics, 112(4), 939–942.
  2. 2. Agus, A., Planchais, J., & Sokol, H. (2018). Gut microbiota regulation of tryptophan metabolism in health and disease. Cell Host and Microbe, 23(6), 716–724.
  3. 3. Al-Mamari, W. S., Emam, M. M., Al-Futaisi, A. M., & Kazem, A. M. (2015). Comorbidity of learning disorders and attention deficit hyperactivity disorder in a sample of Omani Schoolchildren. Sultan Qaboos University Medical Journal, 15(4), e528–e533.
  4. 4. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5. American Psychiatric Association.
  5. 5. Ausderau, K. K., John, B. S., Kwaterski, K. N., Nieuwenhuis, B., & Bradley, E. (2019). Parents’ strategies to support mealtime participation of their children with autism spectrum disorder. American Journal of Occupational Therapy, 73(1), 72-82.
  6. 6. Bandini, L. G., Curtin, C., Phillips, S., Anderson, S. E., Maslin, M., & Must, A. (2016). Changes in food selectivity in children with autism spectrum disorder. Journal of Autism and Developmental Disorders, 47(2), 439–446.
  7. 7. Barnhill, K., Gutierrez, A., Ghossainy, M., Marediya, Z., Devlin, M., Sachdev, P., Marti, C. N., & Hewitson, L. (2018). Dietary status and nutrient intake of children with autism spectrum disorder: A case-control study. Research in Autism Spectrum Disorders, 50, 51–59.
  8. 8. Bennett, F. C., & Molofsky, A. V. (2019). The immune system and psychiatric disease: A basic science perspective. Clinical and Experimental Immunology, 197(3), 294–307.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Services and Systems (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

March 13, 2026

Acceptance Date

June 18, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 6 Number: 3

APA
Köroğlu, G., & İslamoğlu, A. H. (2026). Nörogelişimsel Bozukluklarda Ortak Beslenme Sorunları. Journal of Health Sciences and Management, 6(3), 124-134. https://izlik.org/JA69TJ68ZZ
AMA
1.Köroğlu G, İslamoğlu AH. Nörogelişimsel Bozukluklarda Ortak Beslenme Sorunları. Johesam. 2026;6(3):124-134. https://izlik.org/JA69TJ68ZZ
Chicago
Köroğlu, Goncagül, and Ayşe Hümeyra İslamoğlu. 2026. “Nörogelişimsel Bozukluklarda Ortak Beslenme Sorunları”. Journal of Health Sciences and Management 6 (3): 124-34. https://izlik.org/JA69TJ68ZZ.
EndNote
Köroğlu G, İslamoğlu AH (September 1, 2026) Nörogelişimsel Bozukluklarda Ortak Beslenme Sorunları. Journal of Health Sciences and Management 6 3 124–134.
IEEE
[1]G. Köroğlu and A. H. İslamoğlu, “Nörogelişimsel Bozukluklarda Ortak Beslenme Sorunları”, Johesam, vol. 6, no. 3, pp. 124–134, Sept. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA69TJ68ZZ
ISNAD
Köroğlu, Goncagül - İslamoğlu, Ayşe Hümeyra. “Nörogelişimsel Bozukluklarda Ortak Beslenme Sorunları”. Journal of Health Sciences and Management 6/3 (September 1, 2026): 124-134. https://izlik.org/JA69TJ68ZZ.
JAMA
1.Köroğlu G, İslamoğlu AH. Nörogelişimsel Bozukluklarda Ortak Beslenme Sorunları. Johesam. 2026;6:124–134.
MLA
Köroğlu, Goncagül, and Ayşe Hümeyra İslamoğlu. “Nörogelişimsel Bozukluklarda Ortak Beslenme Sorunları”. Journal of Health Sciences and Management, vol. 6, no. 3, Sept. 2026, pp. 124-3, https://izlik.org/JA69TJ68ZZ.
Vancouver
1.Goncagül Köroğlu, Ayşe Hümeyra İslamoğlu. Nörogelişimsel Bozukluklarda Ortak Beslenme Sorunları. Johesam [Internet]. 2026 Sep. 1;6(3):124-3. Available from: https://izlik.org/JA69TJ68ZZ