EN
TR
Sanayisizleşmenin Teknolojik Ürün İhracatı Üzerine Etkisi: Orta Gelirli Ülkeler Örneği
Abstract
İktisadi literatürde sanayi sektörünün hasıladaki ve istihdamdaki payının azalması “sanayisizleşme” olgusu olarak ifade edilmektedir. Ekonomilerde yaşanan yapısal dönüşüm gereği gelişmiş ve gelişmekte olan tüm ülkeler bu süreci yaşamaktadır. Ayrıca gelişmekte olan ülkelerin sanayisizleşme sürecine gelişmiş ülkelere kıyasla sanayileşmeleri olgunlaşmadan girdiğini ifade etmek için “erken (prematüre) sanayisizleşme” kavramı kullanılmaktadır. Bu bağlamda erken sanayisizleşme nedeniyle gelişmekte olan ülkelerin orta ve yüksek teknoloji ürün ihracatında gelişmiş ülkelerin gerisinde kaldıkları düşünülmektedir. Bu çalışmada orta gelirli 32 ülkede sanayisizleşme göstergeleri ile orta ve yüksek teknolojik ürün ihracatı arasındaki ilişki 1997-2019 dönemi için dinamik panel yöntemi ile analiz edilmektedir. Elde edilen ampirik bulgulara göre, orta ve yüksek teknoloji ihracatı ile temel sanayisizleşme göstergesi olan imalat sanayinin hasıla içindeki payı arasında anlamlı bir ilişki bulunamazken, imalat sanayi ithalatının toplam ithalat içindeki payı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ulaşılan bu sonuç, orta gelirli ülkelerde erken sanayisizleşmeye bağlı olarak teknolojik ürün ihracatının dışa bağımlı olduğunu göstermektedir.
Keywords
References
- Akyıldız, S. (2022). Dünyada orta gelir tuzağı, Türkiye’nin orta gelir tuzağına yakalanma nedenleri ve çıkışı için öneriler. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32, 3(1169-1182).
- Arellano, M., & Bover, O. (1995). Another look at the instrumental variable estimation of error-components models. Journal of Econometrics, 68(1), 29-51.
- Baltagı, H. B. (2005). Econometric analysis of panel data. Third Edition, England: John Wiley & Sons Ltd. Blundell, R., & Bond, S. (1998). Initial conditions and moment restrictions in dynamic panel data models. Journal Of Econometrics, 87, 115-143.
- Blundell, R., Bond, S., & Wındmeıjer, F. (2000). Estimation in Dynamic Panel Data Models: İmproving on the Performance of the Standard Gmm Estimator. Badi, H., Baltagi, T.B. and Fomby, R.C.H., (Ed), Nonstationary Panels, Panel Cointegration, and Dynamic Panels, Advances in Econometrics (s. 53-91). Emerald Group Publishing Limited: England. https://doi.org/10.1920/wp.ifs.2000.0012
- Çetinkaya, M. & Muratoğlu, G. 2020. Ekonomik dönüşüm sürecinde sanayisizleşme ve yeniden sanayileşme, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 55(3), 1369-1394.
- Dasgupta, S., & Singh, A. (2006). Manufacturing, services and premature deindustrialization in developing countries: a kaldorian analysis. UNU World Institute for Development Economics Research (UNU-WIDER), Research Paper, No: 2006/49, 1-18.
- Dede, Y. (2020). Türkiye’de sanayisizleşme ve sanayisizleşmenin belirleyicileri: ardl yaklaşımı ve ayrıştırma analizi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
- Destek, M. A., Hossain, M. R., & Khan, Z. (2024). Premature deindustrialization and environmental degradation. Gondwana Research, 127, 199-210.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Business Systems in Context (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 25, 2025
Submission Date
June 22, 2025
Acceptance Date
August 11, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 6 Number: 2
APA
Sümer, E., & Tay Bayramoğlu, A. (2025). Sanayisizleşmenin Teknolojik Ürün İhracatı Üzerine Etkisi: Orta Gelirli Ülkeler Örneği. Journal of Business and Trade, 6(2), 104-124. https://doi.org/10.58767/joinbat.1724883
AMA
1.Sümer E, Tay Bayramoğlu A. Sanayisizleşmenin Teknolojik Ürün İhracatı Üzerine Etkisi: Orta Gelirli Ülkeler Örneği. JOINBAT. 2025;6(2):104-124. doi:10.58767/joinbat.1724883
Chicago
Sümer, Enes, and Arzu Tay Bayramoğlu. 2025. “Sanayisizleşmenin Teknolojik Ürün İhracatı Üzerine Etkisi: Orta Gelirli Ülkeler Örneği”. Journal of Business and Trade 6 (2): 104-24. https://doi.org/10.58767/joinbat.1724883.
EndNote
Sümer E, Tay Bayramoğlu A (December 1, 2025) Sanayisizleşmenin Teknolojik Ürün İhracatı Üzerine Etkisi: Orta Gelirli Ülkeler Örneği. Journal of Business and Trade 6 2 104–124.
IEEE
[1]E. Sümer and A. Tay Bayramoğlu, “Sanayisizleşmenin Teknolojik Ürün İhracatı Üzerine Etkisi: Orta Gelirli Ülkeler Örneği”, JOINBAT, vol. 6, no. 2, pp. 104–124, Dec. 2025, doi: 10.58767/joinbat.1724883.
ISNAD
Sümer, Enes - Tay Bayramoğlu, Arzu. “Sanayisizleşmenin Teknolojik Ürün İhracatı Üzerine Etkisi: Orta Gelirli Ülkeler Örneği”. Journal of Business and Trade 6/2 (December 1, 2025): 104-124. https://doi.org/10.58767/joinbat.1724883.
JAMA
1.Sümer E, Tay Bayramoğlu A. Sanayisizleşmenin Teknolojik Ürün İhracatı Üzerine Etkisi: Orta Gelirli Ülkeler Örneği. JOINBAT. 2025;6:104–124.
MLA
Sümer, Enes, and Arzu Tay Bayramoğlu. “Sanayisizleşmenin Teknolojik Ürün İhracatı Üzerine Etkisi: Orta Gelirli Ülkeler Örneği”. Journal of Business and Trade, vol. 6, no. 2, Dec. 2025, pp. 104-2, doi:10.58767/joinbat.1724883.
Vancouver
1.Enes Sümer, Arzu Tay Bayramoğlu. Sanayisizleşmenin Teknolojik Ürün İhracatı Üzerine Etkisi: Orta Gelirli Ülkeler Örneği. JOINBAT. 2025 Dec. 1;6(2):104-2. doi:10.58767/joinbat.1724883