Hatay ili havuç ekim alanlarında bulunan yabancı ot türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve durumlarının değerlendirilmesi
Abstract
Havuç [Daucus carota L.], yüksek seviyelerde provitamin A, amino asitler ve diğer besinleri içeren, dünya çapında önemli bir sebzedir. Hatay ili, Türkiye'nin kaliteli ve yüksek miktarda havuç üretiminin yapıldığı üçüncü bölgesidir. Havuç üretimi ve kalitesi gerek tarla gerekse depolama sırasında hastalıklar, zararlılar ve yabancı otlar tarafından etkilenir. Bu çalışmada Hatay ilinin havuç yetiştiriciliğinin yapıldığı önemli ilçelerinde tesadüfü seçilmiş tarlalarda karşılaşılan yabancı ot türlerinin varlığı ve yaygınlığı havuç bitkisin 3 farklı fenolojik dönemlerinde yapılan sürveylerle belirlenmiştir. Bölgede yapılan sürveyler sonucunda 26 familyada yer alan farklı 66 cinse ait 78 yabancı ot türü belirlenmiştir. Tespit edilen yabancı ot türleri yoğunluklarına göre sınıflandırıldığında en sık ve yoğunlukta karşılaşılanlar; Cyperus rotundus (Topalak) “A” seviyesinde, Portulaca oleracea “B” seviyesinde, Amaranthus retroflexus ve Sorghum halepense “C” seviyesinde, Alopecurus myosuroides, Amaranthus graecizans, Amaranthus hybridus, Amaranthus spinosus, Avena sterilis, Chenopodium album, Convolvulus arvensis, Cynodon dactylon, Echinochloa colonum, Euphorbia chamaesyce, Medicago spp., Physalis angulata, Prosopis farcta, Silybum marianum, Triticum aestivum, Sinapis arvensis, Trifolium spp., Zea mays, Xanthium strumarium türleri ise “D” seviyesinde gözlenmiştir. Aralarında parazitik türlerden Orobanche crenata (beyaz çiçekli canavar otu), Phelipanche ramosa (mavi çiçekli canavar otu)’nın yanısıra, Ipomoea triloba (pembe çiçekli akşam sefası) ve Amaranthus palmeri (amansız horoz ibiği) gibi çok önemli ve istilacı potansiyele sahip 55 farklı yabancı otun yaygınlık seviyesi ise “E” seviyesinde olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada kaydedilen bir diğer önemli gözlem C. rotundus’ların üzerinde saptanan ve yabancı otun biyolojik mücadelesinde kullanılma potansiyeli olan pas hastalık etmeni Puccinia romagnoliana Maire & Sacc.’nın bazı sürvey alanlarındaki topalak bitkileri üzerinde yaygın ve şiddetli şekilde bulunmasıdır. O. crenata’nın havuç kök boyuna, kök çapına ve kök ağırlığına etkilerine bakıldığı çalışmada, canavar otu havuç kök boyunda % 58.8, kök çapında % 91.9 ve kök ağırlığında ise % 88.6 oranında zararlanmaya neden olduğu hesaplanmıştır. Sonuçlar O. crenata, P. ramosa, I. triloba ve A. palmeri gibi çok önemli ve istilacı potansiyele sahip yabancı ot türlerinin bölgede yayılma riskinin bulunduğunu ortaya koyarken, bazı bölgelerde yaygın olarak gözlenenen pas hastalığı etmeninin havuç tarlalarının en önemli yabancı otlarından olan topalak ile mücadelede kullanılma potansiyelinin bulunduğunu işaret etmiştir.
Keywords
Supporting Institution
Project Number
Thanks
References
- Aksoy, E. ve Pekcan, V. (2014). Canavar otları (Orobanche spp., Phelipanche spp.) ve Mücadelesi. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı Yayınları, Ankara, 80s.
- Altundağ, B.C. (2019). Turunçgil alanlarında kullanılan farklı toprak herbisitlerinin Amaranthus palmeri’ye karşı etkinliklerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, 43s.
- Anonim (2008). Zirai Mücadele Teknik Talimatları, Cilt 3. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü. Başak Matbaacılık ve Tan. Hiz. Ltd. Şti. Ankara. 332s.
- Anonim (2017). TUİK Bitkisel Üretim İstatistikleri, Hatay. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr (Erişim tarihi:14.06.2018).
- Anonim (2019). TUİK Bitkisel Üretim İstatistikleri, Hatay. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr (Erişim tarihi:14.08.2019).
- Anonymous, (2017). FAOSTAT, Food and Agriculture Organization of The United Nations (FAO). http://www.fao.org.tr (Erişim tarihi: 14.08.2019).
- Bahçecioğlu, Z., Kabaktepe, S. (2012). Checklist of rust fungi in Turkey. Mycotaxon 119: 494.
- Bedi, J.S., Sokhi. S.S. (1994). Puccinia romagnoliana rust. A possible biological control agent for purple nutsedge. Indian J. Plant Prot. 22: 217–8.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
İlhan Üremiş
0000-0001-5937-9244
Türkiye
Soner Soylu
*
0000-0003-1002-8958
Türkiye
Şener Kurt
0000-0003-4545-5968
Türkiye
Emine Mine Soylu
0000-0001-5961-0848
Türkiye
Erdal Sertkaya
0000-0001-9956-943X
Türkiye
Publication Date
May 27, 2020
Submission Date
November 11, 2019
Acceptance Date
February 11, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 17 Number: 2
Cited By
Akhardal (Sinapis alba L.)’ın çimlenme sıcaklıklarının belirlenmesi
Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.21597/jist.1150561Determination of the control methods of Ipomoea triloba L. (three lobe morning glory) in cotton fields
Bitki Koruma Bülteni
https://doi.org/10.16955/bitkorb.880594Amik Ovası Havuç Ekim Alanlarında Sorun Olan Fungal ve Bakteriyel Hastalık Etmenlerin Belirlenmesi
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1015936Hatay ili tarımsal alanlarında bulunan canavar otu türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve potansiyel zarar seviyesinin belirlenmesi
Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37908/mkutbd.1240285Bayburt İli Fasulye Ekim Alanlarında Görülen Yabancı Otlar, Yoğunlukları ve Rastlama Sıklıkları
Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.33462/jotaf.1116357Toprakta Farklı Derinliklerde Gömülü Ipomoea triloba L. ve Convolvulus arvensis L. Tohumlarının Çıkış Derinliği ve Çimlenme Oranlarının Belirlenmesi
Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.33462/jotaf.1187279Changes in the weed flora of cotton fields in the Eastern Mediterranean region of Turkiye
Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37908/mkutbd.1325888Molecular characterization of Convolvulus arvensis species in different locations of Türkiye and determination of dose-response to 2,4-D herbicide
Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.15832/ankutbd.1407008The effects of essential oils from two different Satureja hortensis L. genotypes harvested at different times on weed seed germination
Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37908/mkutbd.1430629Damla sulama sistemi ile yetiştiriciliği yapılan çeltikte herbisitlerin yabancı otlara karşı etkinliğinin belirlenmesi
Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37908/mkutbd.1446917Determination of fungal and bacterial microbiota of broomrape species found in their major host plants grown in Hatay province of Türkiye
Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37908/mkutbd.1516441Determination of antifungal effects of boron products against fungal disease agents causing rots in carrots
Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37908/mkutbd.1590731Plant parasitic nematodes and their population densities determined in important crop plants in Hatay province, Türkiye
Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37908/mkutbd.1663127Adana ili pamuk tarım alanlarında Ipomoea triloba L. ve Convolvulus arvensis L. türlerine karşı uygulanan mücadele yöntemlerinin ekonomik analizi
Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.29050/harranziraat.1705099Çukurova bölgesi soya (Glycine max (L.) Merr.) ekim alanlarında Amaranthus palmeri S. Watson’un yayılış ve yoğunluk dinamizmi
Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37908/mkutbd.1797971