Research Article

Hatay ili havuç ekim alanlarında bulunan yabancı ot türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve durumlarının değerlendirilmesi

Volume: 17 Number: 2 May 27, 2020
EN TR

Hatay ili havuç ekim alanlarında bulunan yabancı ot türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve durumlarının değerlendirilmesi

Abstract

Havuç [Daucus carota L.], yüksek seviyelerde provitamin A, amino asitler ve diğer besinleri içeren, dünya çapında önemli bir sebzedir. Hatay ili, Türkiye'nin kaliteli ve yüksek miktarda havuç üretiminin yapıldığı üçüncü bölgesidir. Havuç üretimi ve kalitesi gerek tarla gerekse depolama sırasında hastalıklar, zararlılar ve yabancı otlar tarafından etkilenir. Bu çalışmada Hatay ilinin havuç yetiştiriciliğinin yapıldığı önemli ilçelerinde tesadüfü seçilmiş tarlalarda karşılaşılan yabancı ot türlerinin varlığı ve yaygınlığı havuç bitkisin 3 farklı fenolojik dönemlerinde yapılan sürveylerle belirlenmiştir. Bölgede yapılan sürveyler sonucunda 26 familyada yer alan farklı 66 cinse ait 78 yabancı ot türü belirlenmiştir. Tespit edilen yabancı ot türleri yoğunluklarına göre sınıflandırıldığında en sık ve yoğunlukta karşılaşılanlar; Cyperus rotundus (Topalak) “A” seviyesinde, Portulaca oleracea “B” seviyesinde, Amaranthus retroflexus ve Sorghum halepense “C” seviyesinde, Alopecurus myosuroides, Amaranthus graecizans, Amaranthus hybridus, Amaranthus spinosus, Avena sterilis, Chenopodium album, Convolvulus arvensis, Cynodon dactylon, Echinochloa colonum, Euphorbia chamaesyce, Medicago spp., Physalis angulata, Prosopis farcta, Silybum marianum, Triticum aestivum, Sinapis arvensis, Trifolium spp., Zea mays, Xanthium strumarium türleri ise “D” seviyesinde gözlenmiştir. Aralarında parazitik türlerden Orobanche crenata (beyaz çiçekli canavar otu), Phelipanche ramosa (mavi çiçekli canavar otu)’nın yanısıra, Ipomoea triloba (pembe çiçekli akşam sefası) ve Amaranthus palmeri (amansız horoz ibiği) gibi çok önemli ve istilacı potansiyele sahip 55 farklı yabancı otun yaygınlık seviyesi ise “E” seviyesinde olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada kaydedilen bir diğer önemli gözlem C. rotundus’ların üzerinde saptanan ve yabancı otun biyolojik mücadelesinde kullanılma potansiyeli olan pas hastalık etmeni Puccinia romagnoliana Maire & Sacc.’nın bazı sürvey alanlarındaki topalak bitkileri üzerinde yaygın ve şiddetli şekilde bulunmasıdır. O. crenata’nın havuç kök boyuna, kök çapına ve kök ağırlığına etkilerine bakıldığı çalışmada, canavar otu havuç kök boyunda % 58.8, kök çapında % 91.9 ve kök ağırlığında ise % 88.6 oranında zararlanmaya neden olduğu hesaplanmıştır. Sonuçlar O. crenata, P. ramosa, I. triloba ve A. palmeri gibi çok önemli ve istilacı potansiyele sahip yabancı ot türlerinin bölgede yayılma riskinin bulunduğunu ortaya koyarken, bazı bölgelerde yaygın olarak gözlenenen pas hastalığı etmeninin havuç tarlalarının en önemli yabancı otlarından olan topalak ile mücadelede kullanılma potansiyelinin bulunduğunu işaret etmiştir.

Keywords

Supporting Institution

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Başkanlığı

Project Number

Proje Numarası: MKU BAP-18.M.069

Thanks

Bu çalışma Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunca (MKU BAP-18.M.069 ) desteklenmiştir

References

  1. Aksoy, E. ve Pekcan, V. (2014). Canavar otları (Orobanche spp., Phelipanche spp.) ve Mücadelesi. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı Yayınları, Ankara, 80s.
  2. Altundağ, B.C. (2019). Turunçgil alanlarında kullanılan farklı toprak herbisitlerinin Amaranthus palmeri’ye karşı etkinliklerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, 43s.
  3. Anonim (2008). Zirai Mücadele Teknik Talimatları, Cilt 3. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü. Başak Matbaacılık ve Tan. Hiz. Ltd. Şti. Ankara. 332s.
  4. Anonim (2017). TUİK Bitkisel Üretim İstatistikleri, Hatay. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr (Erişim tarihi:14.06.2018).
  5. Anonim (2019). TUİK Bitkisel Üretim İstatistikleri, Hatay. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr (Erişim tarihi:14.08.2019).
  6. Anonymous, (2017). FAOSTAT, Food and Agriculture Organization of The United Nations (FAO). http://www.fao.org.tr (Erişim tarihi: 14.08.2019).
  7. Bahçecioğlu, Z., Kabaktepe, S. (2012). Checklist of rust fungi in Turkey. Mycotaxon 119: 494.
  8. Bedi, J.S., Sokhi. S.S. (1994). Puccinia romagnoliana rust. A possible biological control agent for purple nutsedge. Indian J. Plant Prot. 22: 217–8.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 27, 2020

Submission Date

November 11, 2019

Acceptance Date

February 11, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 17 Number: 2

APA
Üremiş, İ., Soylu, S., Kurt, Ş., Soylu, E. M., & Sertkaya, E. (2020). Hatay ili havuç ekim alanlarında bulunan yabancı ot türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve durumlarının değerlendirilmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 17(2), 211-228. https://doi.org/10.33462/jotaf.645336
AMA
1.Üremiş İ, Soylu S, Kurt Ş, Soylu EM, Sertkaya E. Hatay ili havuç ekim alanlarında bulunan yabancı ot türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve durumlarının değerlendirilmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2020;17(2):211-228. doi:10.33462/jotaf.645336
Chicago
Üremiş, İlhan, Soner Soylu, Şener Kurt, Emine Mine Soylu, and Erdal Sertkaya. 2020. “Hatay Ili Havuç Ekim Alanlarında Bulunan Yabancı Ot Türleri, Yaygınlıkları, Yoğunlukları Ve Durumlarının Değerlendirilmesi”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 17 (2): 211-28. https://doi.org/10.33462/jotaf.645336.
EndNote
Üremiş İ, Soylu S, Kurt Ş, Soylu EM, Sertkaya E (May 1, 2020) Hatay ili havuç ekim alanlarında bulunan yabancı ot türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve durumlarının değerlendirilmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 17 2 211–228.
IEEE
[1]İ. Üremiş, S. Soylu, Ş. Kurt, E. M. Soylu, and E. Sertkaya, “Hatay ili havuç ekim alanlarında bulunan yabancı ot türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve durumlarının değerlendirilmesi”, Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, vol. 17, no. 2, pp. 211–228, May 2020, doi: 10.33462/jotaf.645336.
ISNAD
Üremiş, İlhan - Soylu, Soner - Kurt, Şener - Soylu, Emine Mine - Sertkaya, Erdal. “Hatay Ili Havuç Ekim Alanlarında Bulunan Yabancı Ot Türleri, Yaygınlıkları, Yoğunlukları Ve Durumlarının Değerlendirilmesi”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 17/2 (May 1, 2020): 211-228. https://doi.org/10.33462/jotaf.645336.
JAMA
1.Üremiş İ, Soylu S, Kurt Ş, Soylu EM, Sertkaya E. Hatay ili havuç ekim alanlarında bulunan yabancı ot türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve durumlarının değerlendirilmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2020;17:211–228.
MLA
Üremiş, İlhan, et al. “Hatay Ili Havuç Ekim Alanlarında Bulunan Yabancı Ot Türleri, Yaygınlıkları, Yoğunlukları Ve Durumlarının Değerlendirilmesi”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, vol. 17, no. 2, May 2020, pp. 211-28, doi:10.33462/jotaf.645336.
Vancouver
1.İlhan Üremiş, Soner Soylu, Şener Kurt, Emine Mine Soylu, Erdal Sertkaya. Hatay ili havuç ekim alanlarında bulunan yabancı ot türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve durumlarının değerlendirilmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2020 May 1;17(2):211-28. doi:10.33462/jotaf.645336

Cited By