Yüksek Enerjili Yemlere Biberiye Yaprağı (Rosmarinus officinalis) İlavesinin, Yumurtacı Tavuklarda Performans, Yumurta Kalite Kriterleri, Serum Lipit Profili ve Karaciğer Yağ Oranı Üzerine Etkisi
Abstract
Araştırmada yumurtacı tavuk rasyonlarına eklenen biberiye yaprağının (Rosmarinus officinalis) performans, yumurta kalite kriterleri, serum lipit profili ve bazı antioksidan enzimler ile karaciğer yağ oranı üzerine olan etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 70 haftalık yaşta toplam 120 adet Lohman LSL hibrit yumurtacı tavuklar kullanılmış olup, beş gruba ayrılmış (n=24) ve her grup altı tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Birinci grup bazal yemle (kontrol), ikinci grup yüksek enerjili yem (3020 kcal kg-1) ile, 3, 4. ve 5. gruplar ise yüksek enerjili (YE) yeme sırasıyla 5, 10, 15 g kg-1 biberiye yaprağı ilave edilen yemlerle 8 hafta süresince beslenmiştir.
Deneme başı canlı ağırlık (CA), yemden yararlanma oranı ve yumurta ağırlığı bakımından gruplar arasında farklılıklar önemsiz bulunmuştur. Deneme sonu CA, kontrol grubunda yüksek diğer gruplarda düşük bulunmuştur. Biberiye ilave edilmeyen yüksek enerjili yem ile beslenen grupta yem tüketimi ve yumurta verimi düşmüştür. Muamele grupları arasında, yumurta ak, sarı ve kabuk oranı, Haugh birimi, şekil indeksi ve kabuk kalınlığı değerleri bakımından istatistiksel olarak önemli bir farklılık görülmemiştir (P>0.05). Bununla birlikte, yumurtacı tavuk rasyonlarına biberiye ilavesi yumurta sarı rengini ve kırılma mukavemetini önemli oranda arttırmıştır. Serum GPx değerinin YE+15 g kg-1 biberiye grubunda önemli derecede yükseldiği görülmüştür (P<0.001). Yüksek enerjili yemlere biberiye ilavesinin plazma trigliserit ve VLDL oranını düşürdüğü tespit edilmiştir. En yüksek karaciğer ağırlığı ve karaciğer yağ oranı YE+0 g kg-1 grubunda saptanmıştır (P<0.001). Biberiye yaprağı ilave edilen bütün gruplarda karaciğer yağ oranı düşük bulunmuştur.
Sonuç olarak; yüksek enerjili yumurta tavuğu rasyonlarına biberiye yaprağı ilavesinin kırılma mukavemeti, yumurta sarı rengi, serum trigliserit değeri, VLDL oranı, karaciğer ağırlığı, karaciğer yağ oranı ve GPx enzim aktivitesini olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir.
Keywords
References
- Akshay K., Swathi K., Bakshi V., Boggula N., 2019. Rosmarinus officinalis L.: an update review of its phytochemistry and biological activity. Journal of Drug Delivery Therapeutics. 9(1), 323-330.
- Alagawany M., Abd El-Hack ME., 2015. The effect of rosemary herb as a dietary supplement on performance, egg quality, serum biochemical parameters, and oxidative status in laying hens. Journal of Animal Feed Science, 24, 341-347.
- Aydın ÖD., 2020. Effect of drinking water supplementation of different aromatic plant essential oils on performance and some blood parameters in quail breeders (Coturnix coturnix japonica). Eurasian Journal Veterinary Science, 36(1), 16-21.
- Bakirel T., Bakirel U., Keles OU., Ulgen SG., Yardibi H., 2008. In vivo assessment of antidiabetic and antioxidant activities of rosemary (Rosmarinus officinalis) in alloxan-diabetic rabbits. Journal of Ethnopharmacology, 73(116), 64-73.
- Batista NR., Garcia ERM., Oliveira CAL., Arguelo NN., Souza KMR., 2017. Trace mineral sources and rosemary oil in the diet of brown laying hens: egg quality and lipid stability. Brazilian Journal of Poultry Science, 19(4):663-672.
- Behlül Sevim B., Gümüş E., Harman H., Ayasan T., Başer E., Altay Y., Akbulut K., 2020. Effects of dietary rosemary essential oil on growth performance, carcass traits and some hematological values of chukar partridge. Turkish Journal of Agriculture Food Science and Technology, 8(2), 430-435.
- Bligh EG., Dyer WJ., 1959. A rapid method of total lipid extraction and purification. Canadian Journal of Biochemistry and Physiology, 37(8), 911-917.
- Cimrin T., 2019. Thyme (Thymbra spicata L.), rosemary (Rosmarinus officinalis L.) and vitamin E supplementation of laying hens. South African Journal of Animal Science. 49 (No. 5)
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Hilal Ürüşan
*
0000-0003-4676-3049
Türkiye
Publication Date
December 30, 2020
Submission Date
May 22, 2020
Acceptance Date
July 20, 2020
Published in Issue
Year 2021 Volume: 18 Number: 1