Research Article

Yarı Kurak Bölge Koşullarında Zeytin Bitkisinin Yetiştiği Toprakta Karbondioksit Emisyonunun Ölçülmesi

Volume: 18 Number: 3 September 7, 2021
TR EN

Yarı Kurak Bölge Koşullarında Zeytin Bitkisinin Yetiştiği Toprakta Karbondioksit Emisyonunun Ölçülmesi

Abstract

Tarımsal faaliyetler ve bileşenleri büyük oranda iklimsel olaylara dayanır. Özellikle sıcaklık ve CO2 düzeylerindeki yükselme tarımsal üretimin geleceğini belirleyen en önemli parametredir. Dünya atmosferinde CO2 miktarının giderek artması, sera etkisi yapan diğer gazlarla birlikte global iklim değişikliğine ve sıcaklığın artmasına neden olmaktadır. Yine bu değişimlerin yanında düzensiz mevsimler, kuraklık, toprak verimliliğinin azalması ve erozyon, su kaynaklarında azalma, doğal bitki örtüsündeki değişim, gıda yetersizliği/güvenliği, hastalıkların ve zararlıların yaygınlaşması iklim değişikliğinin olumsuz etkileri arasında yer almaktadır. Bu olumsuzluklar Dünya ve Türkiye açısından önemli düzeyde risk oluşturmaktadır. Türkiye’de yetiştiriciliği oldukça eski dönemlere dayanan zeytin bitkisinin Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde son dönemlerde tarımı, kullanımı ve ticareti hızla ivme kazanmıştır. Bu nedenle yapılan bu araştırmada zeytin bitkisinin yetiştiği ortamlarda topraktan çıkan CO2 emisyonuna etki eden faktörlerin (sıcaklık ve nem) incelenmesi ve ölçülmesi amaçlanmıştır. Araştırma Harran Üniversitesi Eyyubiye kampüsünde zeytin bitkisinin yetiştiği alanda 56 hafta süresince 3 tekrarlı olarak 5 örnekleme alanında yürütülmüştür. Çalışma alanı topraklarının bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri de bu çalışma kapsamında belirlenmiştir. İklimsel veriler, inceleme alanında kurulan Decagon data logger (5 TE, EM50 Data Logger) ile 30 dakika bir süre ile ölçülmüştür. Topraktan CO2 çıkışı Soda-Lime yöntemi ile ölçülmüştür. Analizlerde R (CorLevelPlot package) Minitab 17 istatistik paket programı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, topraktan salınan CO2 emisyonu üzerine toprak sıcaklığının etkisi toprak neminin etkisinden daha fazla olduğu saptanmıştır. Topraktan CO2 çıkışı toprak sıcaklığı ile doğru (r2=0.695, p<0.05), toprak nemi ile ters (r2= -0.626, p<0.05) bir korelasyon saptanmıştır. Toprak sıcaklığı 6ºC’nin altına düştüğünde topraktan çıkan CO2 miktarının minimum düzeyde olduğu ve bu noktanın da kritik toprak sıcaklık noktası olduğu belirlenmiştir. Araştırma topraklarında CO2 çıkışı, farklı derinlik, nem ve sıcaklık miktarlarına bağlı değişmekle beraber ortalama 55.56 g CO2 m-2 hafta-1 olarak saptanmıştır.

Keywords

References

  1. Açıkbaş, B., Bellitürk, K. (2016). Vermikompostun 5BB Üzerine Aşılı Trakya İlkeren Asma Fidanlarının Bitki Besin Elementleri İçerikleri Üzerine Etkisi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 13 (4), 131-138.
  2. Anonim (2019). Meteoroloji Genel Müdürlüğü. Şanlıurfa İli İklim Verileri, Ankara, https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=SANLIURFA, (Erişim tarihi: 23.09.2020)
  3. Allison, LE, Moodie, C E. (1965). Carbonate. In: C.A, Black et al (ed). Metods of Soils Analysis. Part 2. Agronomy 9 (1). Am. Soc. of Argon., Inc., Madison, pp. 1379 – 1400, Wisconson U.S.A.
  4. Almagro, M., López, J., Querejeta, J I., Martínez-Mena, M. (2009). Temperature Dependence of Soil CO2 Efflux is Strongly Modulated by Seasonal Patterns of Moisture Availability in a Mediterranean Ecosystem. Soil Biology and Biochemistry 41 (3): 594-605.
  5. Almaraz, JJ., Zhou, X., Mabood, F., Madramootoo, C., Rochette, P., Ma, B L., Smith, D L. (2009). Greenhouse Gas Fluxes Associated with Soybean Production under Two Tillage Systems in Southwestern Quebec. Soil and Tillage Research 104 (1): 134-139.
  6. Angert, A., Yakır, D., Rodeghıero, M., Preisler, Y., Davidson, E A., Weiner, T. (2015). Using O2 to Study the Relationships between Soil CO2 Efflux and Soil Respiration. Biogeosciences 12: 2089–2099.
  7. Bauer, J., Weihermüller, L., Huisman, J A., Herbst, M., Graf, A., Sequarıs, J., Vereecken, H. (2012). Inverse Determination of Heterotrophic Soil Respiration Response to Temperature and Water Content under Field Conditions. Biogeochemistry 108:119–134.
  8. Bellitürk, K. (2018). Some Evaluations about Use of Vermicompost in Agricultural Activity of Thrace Region, Turkey: A Review. Journal of Rice Research 6 (2): 1000193.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 7, 2021

Submission Date

December 17, 2020

Acceptance Date

February 22, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 18 Number: 3

APA
Sakin, E., Bellitürk, K., & Çelik, A. (2021). Yarı Kurak Bölge Koşullarında Zeytin Bitkisinin Yetiştiği Toprakta Karbondioksit Emisyonunun Ölçülmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(3), 482-493. https://doi.org/10.33462/jotaf.842302
AMA
1.Sakin E, Bellitürk K, Çelik A. Yarı Kurak Bölge Koşullarında Zeytin Bitkisinin Yetiştiği Toprakta Karbondioksit Emisyonunun Ölçülmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2021;18(3):482-493. doi:10.33462/jotaf.842302
Chicago
Sakin, Erdal, Korkmaz Bellitürk, and Ahmet Çelik. 2021. “Yarı Kurak Bölge Koşullarında Zeytin Bitkisinin Yetiştiği Toprakta Karbondioksit Emisyonunun Ölçülmesi”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 18 (3): 482-93. https://doi.org/10.33462/jotaf.842302.
EndNote
Sakin E, Bellitürk K, Çelik A (September 1, 2021) Yarı Kurak Bölge Koşullarında Zeytin Bitkisinin Yetiştiği Toprakta Karbondioksit Emisyonunun Ölçülmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 18 3 482–493.
IEEE
[1]E. Sakin, K. Bellitürk, and A. Çelik, “Yarı Kurak Bölge Koşullarında Zeytin Bitkisinin Yetiştiği Toprakta Karbondioksit Emisyonunun Ölçülmesi”, Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, vol. 18, no. 3, pp. 482–493, Sept. 2021, doi: 10.33462/jotaf.842302.
ISNAD
Sakin, Erdal - Bellitürk, Korkmaz - Çelik, Ahmet. “Yarı Kurak Bölge Koşullarında Zeytin Bitkisinin Yetiştiği Toprakta Karbondioksit Emisyonunun Ölçülmesi”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 18/3 (September 1, 2021): 482-493. https://doi.org/10.33462/jotaf.842302.
JAMA
1.Sakin E, Bellitürk K, Çelik A. Yarı Kurak Bölge Koşullarında Zeytin Bitkisinin Yetiştiği Toprakta Karbondioksit Emisyonunun Ölçülmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2021;18:482–493.
MLA
Sakin, Erdal, et al. “Yarı Kurak Bölge Koşullarında Zeytin Bitkisinin Yetiştiği Toprakta Karbondioksit Emisyonunun Ölçülmesi”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, vol. 18, no. 3, Sept. 2021, pp. 482-93, doi:10.33462/jotaf.842302.
Vancouver
1.Erdal Sakin, Korkmaz Bellitürk, Ahmet Çelik. Yarı Kurak Bölge Koşullarında Zeytin Bitkisinin Yetiştiği Toprakta Karbondioksit Emisyonunun Ölçülmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2021 Sep. 1;18(3):482-93. doi:10.33462/jotaf.842302

Cited By