Research Article

Türkiye’de Mali Af Programlarının Vergi Sistemi Üzerindeki Etkileri

Number: 69 May 29, 2023
EN TR

Türkiye’de Mali Af Programlarının Vergi Sistemi Üzerindeki Etkileri

Öz

Ekonomik aktörlerce yerine getirilmeyen yükümlülüklerin bir kısmı ya da tamamı hukuki düzenlemeler aracılığıyla kaldırılabilir. Literatürde mali af olarak anılan bu düzenlemeler, ekonomik aktörlerin karşılaşılacağı yaptırımların kaldırılmasını veya hafifletilmesini ifade etmektedir. Bu çalışmanın amacı, mali af programlarının belirli bir dönemde tahakkuk eden ve tahsil edilen kamu gelirleri üzerinde oluşturduğu etkileri ampirik olarak belirlemektir. Araştırma sürecinde Türkiye’deki 81 il örnekleminde 2004 ile 2020 yılları arasındaki dönem esas alınmıştır. Oluşturulan veri seti aracılığıyla farklı kapsamlarla uygulamaya konulan altı mali affın vergi sistemi üzerindeki etkileri sınanmıştır. Elde edilen bulgulara göre belirli bir dönemdeki mali af programı tahsil ve tahakkuk tutarlarını kısa dönemde pozitif etkilemektedir. Uzun dönemde ise vergi aflarının özellikle tahsil tutarları üzerinde negatif yönlü etkisi vardır. Bunun yanında af programları, vergi uyumunun makro ekonomik ölçekteki göstergelerinden biri olan tahsil-tahakkuk oranını da hem kısa hem de uzun dönemde etkilemektedir. Yine bulgulara göre, tekrar eden vergi afları ile vergi sistemi üzerindeki kısa dönemli genişletici etkiler azalmakta, buna karşılık uzun dönemli negatif etkiler ise artmaktadır. Çalışmada kullanılan yöntem ve elde edilen sonuçlar, mali afların mikro ve makro ölçekteki olumlu ve olumsuz etkilerinin betimlenebilmesine olanak vermektedir. Bu yönüyle çalışma, kısa ve uzun vadede izlenecek politikalar için görgül bir öneri zemini sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Abdurrahmani, E., & Doğan, Z. (2019). Required practices for successful tax amnesty. Journal of Economics and Management Sciences, 2(3), 1-13. https://doi.org/10.30560/jems.v2n3p1 google scholar
  2. Adhikari, D. R., Everson, W., & Gray, L. (2009). Effect of unemployment insurance tax on wages and reallocation of labour. Applied Economics Letters, 16(2), 147-150. https://doi.org/10.1080/13504850601018247 google scholar
  3. Akbelen, Z., & Aydın, Z. B. (2019). Vergi afları ve vergilemede adalet algısının vergi uyumuna etkisi: Bursa ili örneği. International Journal of Social Inquiry, 12(2), 409-437. https://doi.org/10.37093/ijsi.658995 google scholar
  4. Alm, J., & Beck, W. (1990). Tax amnesties and tax revenues. Public Finance Quarterly, 18(4), 433-453. https://doi.org/10.1177/109114219001800404 google scholar
  5. Alm, J., & Beck, W. (1991). Wiping the slate clean: Individual response to state tax amnesties. Southern Economic Journal, 1043-1053. https://doi.org/10.2307/1060332 google scholar
  6. Alm, J., & Beck, W. (1993). Tax amnesties and compliance in the long run: A time series analysis. National Tax Journal, 46(1), 53-60. https://doi.org/10.1086/NTJ41788996 google scholar
  7. Alm, J., Martinez-Vazquez, J., & Wallace, S. (2009). Do tax amnesties work? The revenue effects of tax amnesties during the transition in the Russian federation. Economic Analysis & Policy, 39(2), 235-253. google scholar
  8. Alm, J., McKee, M., & Beck, W. (1990). Amazing grace: Tax amnesties and compliance. National Tax journal, 43(1).23-37. https://doi.org/10.1086/NTJ41788822 google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Economics

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 29, 2023

Submission Date

February 17, 2023

Acceptance Date

May 6, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 69

APA
Çelikay, F., & Doğankollu, A. (2023). Türkiye’de Mali Af Programlarının Vergi Sistemi Üzerindeki Etkileri. Maliye Çalışmaları Dergisi, 69, 71-98. https://doi.org/10.26650/mcd2023-1252468