Araştırma Makalesi

Türkiye’de Mali Af Programlarının Vergi Sistemi Üzerindeki Etkileri

Sayı: 69 29 Mayıs 2023
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de Mali Af Programlarının Vergi Sistemi Üzerindeki Etkileri

Öz

Ekonomik aktörlerce yerine getirilmeyen yükümlülüklerin bir kısmı ya da tamamı hukuki düzenlemeler aracılığıyla kaldırılabilir. Literatürde mali af olarak anılan bu düzenlemeler, ekonomik aktörlerin karşılaşılacağı yaptırımların kaldırılmasını veya hafifletilmesini ifade etmektedir. Bu çalışmanın amacı, mali af programlarının belirli bir dönemde tahakkuk eden ve tahsil edilen kamu gelirleri üzerinde oluşturduğu etkileri ampirik olarak belirlemektir. Araştırma sürecinde Türkiye’deki 81 il örnekleminde 2004 ile 2020 yılları arasındaki dönem esas alınmıştır. Oluşturulan veri seti aracılığıyla farklı kapsamlarla uygulamaya konulan altı mali affın vergi sistemi üzerindeki etkileri sınanmıştır. Elde edilen bulgulara göre belirli bir dönemdeki mali af programı tahsil ve tahakkuk tutarlarını kısa dönemde pozitif etkilemektedir. Uzun dönemde ise vergi aflarının özellikle tahsil tutarları üzerinde negatif yönlü etkisi vardır. Bunun yanında af programları, vergi uyumunun makro ekonomik ölçekteki göstergelerinden biri olan tahsil-tahakkuk oranını da hem kısa hem de uzun dönemde etkilemektedir. Yine bulgulara göre, tekrar eden vergi afları ile vergi sistemi üzerindeki kısa dönemli genişletici etkiler azalmakta, buna karşılık uzun dönemli negatif etkiler ise artmaktadır. Çalışmada kullanılan yöntem ve elde edilen sonuçlar, mali afların mikro ve makro ölçekteki olumlu ve olumsuz etkilerinin betimlenebilmesine olanak vermektedir. Bu yönüyle çalışma, kısa ve uzun vadede izlenecek politikalar için görgül bir öneri zemini sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdurrahmani, E., & Doğan, Z. (2019). Required practices for successful tax amnesty. Journal of Economics and Management Sciences, 2(3), 1-13. https://doi.org/10.30560/jems.v2n3p1 google scholar
  2. Adhikari, D. R., Everson, W., & Gray, L. (2009). Effect of unemployment insurance tax on wages and reallocation of labour. Applied Economics Letters, 16(2), 147-150. https://doi.org/10.1080/13504850601018247 google scholar
  3. Akbelen, Z., & Aydın, Z. B. (2019). Vergi afları ve vergilemede adalet algısının vergi uyumuna etkisi: Bursa ili örneği. International Journal of Social Inquiry, 12(2), 409-437. https://doi.org/10.37093/ijsi.658995 google scholar
  4. Alm, J., & Beck, W. (1990). Tax amnesties and tax revenues. Public Finance Quarterly, 18(4), 433-453. https://doi.org/10.1177/109114219001800404 google scholar
  5. Alm, J., & Beck, W. (1991). Wiping the slate clean: Individual response to state tax amnesties. Southern Economic Journal, 1043-1053. https://doi.org/10.2307/1060332 google scholar
  6. Alm, J., & Beck, W. (1993). Tax amnesties and compliance in the long run: A time series analysis. National Tax Journal, 46(1), 53-60. https://doi.org/10.1086/NTJ41788996 google scholar
  7. Alm, J., Martinez-Vazquez, J., & Wallace, S. (2009). Do tax amnesties work? The revenue effects of tax amnesties during the transition in the Russian federation. Economic Analysis & Policy, 39(2), 235-253. google scholar
  8. Alm, J., McKee, M., & Beck, W. (1990). Amazing grace: Tax amnesties and compliance. National Tax journal, 43(1).23-37. https://doi.org/10.1086/NTJ41788822 google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Mayıs 2023

Gönderilme Tarihi

17 Şubat 2023

Kabul Tarihi

6 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 69

Kaynak Göster

APA
Çelikay, F., & Doğankollu, A. (2023). Türkiye’de Mali Af Programlarının Vergi Sistemi Üzerindeki Etkileri. Maliye Çalışmaları Dergisi, 69, 71-98. https://doi.org/10.26650/mcd2023-1252468
AMA
1.Çelikay F, Doğankollu A. Türkiye’de Mali Af Programlarının Vergi Sistemi Üzerindeki Etkileri. JPFS. 2023;(69):71-98. doi:10.26650/mcd2023-1252468
Chicago
Çelikay, Ferdi, ve Alpaslan Doğankollu. 2023. “Türkiye’de Mali Af Programlarının Vergi Sistemi Üzerindeki Etkileri”. Maliye Çalışmaları Dergisi, sy 69: 71-98. https://doi.org/10.26650/mcd2023-1252468.
EndNote
Çelikay F, Doğankollu A (01 Mayıs 2023) Türkiye’de Mali Af Programlarının Vergi Sistemi Üzerindeki Etkileri. Maliye Çalışmaları Dergisi 69 71–98.
IEEE
[1]F. Çelikay ve A. Doğankollu, “Türkiye’de Mali Af Programlarının Vergi Sistemi Üzerindeki Etkileri”, JPFS, sy 69, ss. 71–98, May. 2023, doi: 10.26650/mcd2023-1252468.
ISNAD
Çelikay, Ferdi - Doğankollu, Alpaslan. “Türkiye’de Mali Af Programlarının Vergi Sistemi Üzerindeki Etkileri”. Maliye Çalışmaları Dergisi. 69 (01 Mayıs 2023): 71-98. https://doi.org/10.26650/mcd2023-1252468.
JAMA
1.Çelikay F, Doğankollu A. Türkiye’de Mali Af Programlarının Vergi Sistemi Üzerindeki Etkileri. JPFS. 2023;:71–98.
MLA
Çelikay, Ferdi, ve Alpaslan Doğankollu. “Türkiye’de Mali Af Programlarının Vergi Sistemi Üzerindeki Etkileri”. Maliye Çalışmaları Dergisi, sy 69, Mayıs 2023, ss. 71-98, doi:10.26650/mcd2023-1252468.
Vancouver
1.Ferdi Çelikay, Alpaslan Doğankollu. Türkiye’de Mali Af Programlarının Vergi Sistemi Üzerindeki Etkileri. JPFS. 01 Mayıs 2023;(69):71-98. doi:10.26650/mcd2023-1252468