Research Article

Vergi Okuryazarlığının Belirleyenleri Üzerine Ampirik Araştırma

Number: 73 June 4, 2025
EN TR

Vergi Okuryazarlığının Belirleyenleri Üzerine Ampirik Araştırma

Öz

Vergi sisteminin etkinliğini etkileyen en önemli faktörlerden birisi vergi okuryazarlığıdır. Vergi okuryazarlığı sosyo ekonomik, psikolojik ve politik faktörler, genel okuryazarlık gibi birçok önemli bileşenden etkilenmektedir. Bu çalışmanın ana amacı Marmara bölgesinde vergi okuryazarlığının belirleyenlerinin tespit edilmesidir. Bölgedeki fi nansal okuryazarlığın ölçülmesi ve çalışmada tespit edilen vergi okuryazarlığı ile ilişkisinin tespit edilmesi çalışmanın diğer önemli amacıdır. Bu doğrultuda çalışmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmakta, 428 katılımcıya anket uygulanmaktadır. Vergi okuryazarlığı bilişsel, duyuşsal ve psikomotor beceriler olmak üzere 3 boyutta ele alınmak tadır. Çalışmada ulaşılan sonuçlara bakıldığında Marmara bölgesinde vergi okuryazarlığı düzeyi orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Aynı şekilde vergi okuryazarlığı ile finansal okuryazarlık arasındaki ilişkisi de orta düzeydedir. Vergi okuryazarlığını ivmelendiren en önemli iki beceri bilişsel ve psikomotor becerilerdir. Vergi okuryazarlığını etkileyen ve öne çıkan demografik değişkenler eğitim, yaş, gelir ve medeni durum olarak sıralanmaktadır. Buna göre psikomotor becerilerde lisans mezunları önlisans ve lise mezunlarına göre yüksek ortalamaya sahiptir. 46-55 yaş grubundaki katılımcılar üç boyutta da diğer gruplara göre yüksek ortalamaya sahiptir. Medeni durum değişkenine göre evli katılımcıların bekâr katılımcılara göre bilişsel ve duyuşsal boyutta ortalamaları daha yüksektir. Gelir değişkenine göre bilişsel ve duyuşsal ölçek ortalamaları orta gelir grubu katılımcıların üst gelir grubu katılımcılarına göre daha yüksektir. Psikomotor beceriler ise üst gelir grubundaki katılımcıların, orta gelir grubundaki katılımcılara göre daha yüksektir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Bahramov, F. (2023). Elimination of tax complexity issues through financial literacy. Revista de Studii Financiare, 8(Special), 13–22. https:// doi.org/10.55654/jfs.2023.sp.01 google scholar
  2. Bakırtaş, D., & Yaşa, A. A. (2020). Vergi okuryazarlık düzeyinin belirlenmesine yönelik bir araştırma: Salihli Belediyesi örneği. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(4), 741747. google scholar
  3. Bardai, B. (1992). Tax illiteracy in Malaysia: Problems and solution. Journal of School of Accountancy MARA Institute of Technology, 2(2), 635. google scholar
  4. Bhushan, P., & Medury, Y. (2013). Determining tax literacy of salaried individuals An empirical analysis. IOSR Journal of Business and Management, 10(6), 67–71. https://doi.org/10.9790/487X1066771 google scholar
  5. Bloom, B. S., Engelhart, M. D., Furst, E. J., Hill, W. H., & Krathwohl, D. R. (1956). Handbook I: Cognitive domain. David Mckay. google scholar
  6. Brackin, T. (2014). Taxation as a component of financial literacy: How literate are Australians in relation to taxation [Doctoral dissertation, Griffith University]. https://doi.org/10.25904/1912/2318 google scholar
  7. Bekana, D. M. (2024). General literacy and effective taxation system in Africa. Development Studies Research. https://doi.org/10.1080/ 21665095.2024.2310120 google scholar
  8. Bibay, P., & Kumar, P. (2023). A study on tax literacy among salaried individuals. Journal of Contemporary Issues in Business And Government, 29(3), 164175. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Macroeconomics (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 4, 2025

Submission Date

May 1, 2025

Acceptance Date

June 3, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 73

APA
Tokat, E., & Ayas, I. (2025). Vergi Okuryazarlığının Belirleyenleri Üzerine Ampirik Araştırma. Maliye Çalışmaları Dergisi, 73, 70-87. https://doi.org/10.26650/mcd2025-1688850