Review

Çevre Sağlığı Okuryazarı Olma Yolunda Anahtar Bir Rol: Halk Sağlığı Hemşiresi

Volume: 6 Number: 1 April 30, 2024
EN TR

Çevre Sağlığı Okuryazarı Olma Yolunda Anahtar Bir Rol: Halk Sağlığı Hemşiresi

Abstract

Çevresel faktörler pek çok hastalığın sebebi olabilmektedir. Çevre sağlığı sorunları ciddi sonuçlara yol açabilmektedir. Çevresel ortamların sağlıklı olması, küresel hastalık yükünün neredeyse dörtte birini önleyebilmektedir. Çevre sağlığı okuryazarlığı, potansiyel olarak zararlı çevresel maruziyetler ve bu maruziyetlerin sağlığı nasıl etkilediği hakkındaki bilgilerin anlaşılması ve kullanılması anlamına gelmektedir. Bu kavram bireylerin ve toplulukların sağlıkla ilgili kararlar alırken çevresel bilgileri nasıl kullandıklarını etkileyen bir dizi bilgi, tutum ve davranışı içerir. Çevre sağlığı okuryazarlığının arttırılması, insanların çevrenin kendi sağlıkları üzerindeki etkileri konusunda kararlar verme becerisine sahip olmalarını sağlamaktadır. Bir toplumun çevre sağlığı okuryazarlığını artırmak, o toplumun çevresel tehlikeleri tanıma ve ele alma kapasitesini artırabilmekte, böylece olumsuz sağlık sonuçlarını en aza indirmenin yanı sıra çevresel adaletsizlikleri de giderebilmektedir. Halk sağlığı hemşireleri sağlığın birden fazla belirleyicisine müdahale ederek ve önlemeyi vurgulayarak toplum sağlığını iyileştirmeye odaklanmaktadır. Literatürde halk sağlığı hemşirelerinin çevre sağlığı okuryazarlığına yönelik rolleri açık bir şekilde belirlenmemiştir. Bu derlemede çevre sağlığı okuryazarlığı konusunda farkındalık oluşturmak ve çevre sağlığı okuryazarlığını arttırmada halk sağlığı hemşiresinin anahtar rollerine dikkat çekmek amaçlanmıştır. Halk sağlığı hemşirelerinin değişen ve gelişen rolleri bağlamında çevre sağlığı okuryazarlığı ele alınmıştır.

Keywords

References

  1. American Nurses Association (ANA) (2013). Public health nursing: Scope and standards of practice. https://cir.nii.ac.jp/crid/1130000795975235840
  2. American Public Health Association (APHA). (2013). The definition and practice of public health nursing: A statement of the public health nursing section. Washington, DC: American Public Health Association. https://www.apha.org/~/media/files/pdf/membergroups/phn/nursingdefinition.ashx
  3. Berkman, N. D., Davis, T. C., & McCormack, L. (2010). Health literacy: what is it? Journal of Health Communication, 15(S2), 9-19. https://www.10.1080/10810730.2010.499
  4. Berman, A., Snyder, S., & Frandsen, G. (2022). Community nursing and care continuity. In A. Berman, S. Snyder, & G. Frandsen (Eds.), Kozier & Erb’s Fundamentals of Nursing Concepts, Process, and Practice (pp. 131-145). Pearson Education Limited.
  5. Binder, A. R., May, K., Murphy, J., Gross, A., & Carlsten, E. (2022). Environmental health literacy as knowing, feeling, and believing: analyzing linkages between race, ethnicity, and socioeconomic status and willingness to engage in protective behaviors against health threats. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(5): 2701; 1-17. https://www.mdpi.com/1660-4601/19/5/2701
  6. Bittlingmayer, U.H., Harsch, S. and Islertas, Z. (2020). Health literacy in the context of health inequality– a framing and a research overview, In Saboga-Nunes, L., Bittlingmayer, U., Okan, O. and Sahrai, D. (Eds.), New Approaches to health literacy: Linking different perspectives (pp.11-43) Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-658-30909-1_2
  7. Brewer, D., Bellamy, H., Hoover, A., Koempel, A., & Gaetke, L. (2019). Nutrition and environmental pollution extension curriculum ımproved diet-related behaviors and environmental health literacy. Environmental Health Insights, 13, 1-11. https://doi.org/10.1177/1178630219836992
  8. Brown, C.L. (2017). Linking public health nursing competencies and service‐learning in a global setting. Public Health Nursing, 34(5), 485-492. https://doi.org/10.1111/phn.12330

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Environmental Health, Public Health Nursing

Journal Section

Review

Early Pub Date

April 26, 2024

Publication Date

April 30, 2024

Submission Date

January 28, 2024

Acceptance Date

March 22, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 6 Number: 1

APA
Özkaya, E., & Özen Çınar, İ. (2024). Çevre Sağlığı Okuryazarı Olma Yolunda Anahtar Bir Rol: Halk Sağlığı Hemşiresi. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 6(1), 54-62. https://doi.org/10.54061/jphn.1426824
AMA
1.Özkaya E, Özen Çınar İ. Çevre Sağlığı Okuryazarı Olma Yolunda Anahtar Bir Rol: Halk Sağlığı Hemşiresi. J Public Health Nurs. 2024;6(1):54-62. doi:10.54061/jphn.1426824
Chicago
Özkaya, Edanur, and İlgün Özen Çınar. 2024. “Çevre Sağlığı Okuryazarı Olma Yolunda Anahtar Bir Rol: Halk Sağlığı Hemşiresi”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 6 (1): 54-62. https://doi.org/10.54061/jphn.1426824.
EndNote
Özkaya E, Özen Çınar İ (April 1, 2024) Çevre Sağlığı Okuryazarı Olma Yolunda Anahtar Bir Rol: Halk Sağlığı Hemşiresi. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 6 1 54–62.
IEEE
[1]E. Özkaya and İ. Özen Çınar, “Çevre Sağlığı Okuryazarı Olma Yolunda Anahtar Bir Rol: Halk Sağlığı Hemşiresi”, J Public Health Nurs, vol. 6, no. 1, pp. 54–62, Apr. 2024, doi: 10.54061/jphn.1426824.
ISNAD
Özkaya, Edanur - Özen Çınar, İlgün. “Çevre Sağlığı Okuryazarı Olma Yolunda Anahtar Bir Rol: Halk Sağlığı Hemşiresi”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 6/1 (April 1, 2024): 54-62. https://doi.org/10.54061/jphn.1426824.
JAMA
1.Özkaya E, Özen Çınar İ. Çevre Sağlığı Okuryazarı Olma Yolunda Anahtar Bir Rol: Halk Sağlığı Hemşiresi. J Public Health Nurs. 2024;6:54–62.
MLA
Özkaya, Edanur, and İlgün Özen Çınar. “Çevre Sağlığı Okuryazarı Olma Yolunda Anahtar Bir Rol: Halk Sağlığı Hemşiresi”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, vol. 6, no. 1, Apr. 2024, pp. 54-62, doi:10.54061/jphn.1426824.
Vancouver
1.Edanur Özkaya, İlgün Özen Çınar. Çevre Sağlığı Okuryazarı Olma Yolunda Anahtar Bir Rol: Halk Sağlığı Hemşiresi. J Public Health Nurs. 2024 Apr. 1;6(1):54-62. doi:10.54061/jphn.1426824

Cited By