Determining the Relationship Between the Health Literacy Level and Rational Drug Use of Patients Admitting to the Emergency Department

Abstract

Purpose: The aim of this study is to determine the relationship between health literacy level and rational drug use in patients applying to the emergency department. Methods: This descriptive, relationship-seeking study was conducted between November 2022 and September 2023. The research was conducted with 306 patients in the emergency department of a public hospital. Introductory Information Form, Turkey Health Literacy Scale (TSOY-32) and Rational Use of Medicines Scale (RUM) were used to collect data in the study. Data was collected by survey method. Independent groups t test, ANOVA and Pearson correlation test were used in data analysis. Results: The RUM Scale average score of the study participants is 35.57±6.00, and the TSOY-32 scale average score is 32.08±8.70. It was determined that 56.2% of the patients had inadequate and problematic/limited health literacy according to the TSOY-32 Scale. The relationship between the educational status of the patients and their health literacy levels was found to be statistically significant (p<.001), and the relationship between gender, smoking and alcohol use was found to be statistically insignificant (p>.05). It was found that there was a statistically significant relationship between the gender of the participants and the RUM Scale score (p<.05), but no significant relationship was found with age, perception of economic status, smoking and alcohol use, presence of chronic disease and regular medication use (p>.05). It was determined that there was a weak positive relationship between the health literacy level of individuals and their rational use of medication (r:0.252: p<.001). Conclusion: It was determined that the health literacy levels of patients applying to the emergency department were generally inadequate; that those with inadequate health literacy according to the also have inadequate rational drug use, and that as health literacy increased, rational drug use also increased.

Keywords

• Emergency Service
• Health Literacy
• Rational Drug Us
• Public Health Nursing

Acil Servise Başvuran Hastaların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi ile Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi

Abstract

Amaç: Bu araştırmanın amacı acil servise başvuran hastaların sağlık okuryazarlığı düzeyi ile akılcı ilaç kullanımı arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Yöntem: Tanımlayıcı, ilişki arayıcı tipteki bu çalışma Kasım 2022- Eylül 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma bir kamu hastanesinin acil servisinde 306 hasta ile yürütülmüştür. Araştırmada verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) ve Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği (AİK) kullanılmıştır. Veriler anket yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplarda t testi, ANOVA ve Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılanların TSOY-32 ölçeği puan ortalaması 32.08±8.70, AİK Ölçeği puan ortalaması 35.57±6.00'dir. Hastaların %56.2’sinin TSOY-32 Ölçeğine göre yetersiz ve sorunlu/sınırlı sağlık okuryazarlığına sahip olduğu tespit edilmiştir. Hastaların eğitim durumu ile sağlık okuryazarlığı düzeyleri arasında ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<.001) ve cinsiyet, sigara ve alkol kullanma durumu ile arasındaki ilişkinin istatiksel açıdan anlamsız olduğu bulunmuştur (p>.05). Katılımcıların cinsiyeti ile AİK Ölçeği puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu (p<.05) fakat yaş, ekonomik durum algısı, sigara ve alkol kullanma, kronik hastalık varlığı ve düzenli ilaç kullanma durumu ile anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur (p>.05). Bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeyi ile akılcı ilaç kullanımları arasında zayıf düzeyde pozitif yönde ilişki olduğu belirlenmiştir (r:0.252, p<.001). Sonuç: Acil servise başvuran hastaların genel olarak sağlık okuryazarlığı düzeylerinin yetersiz olduğu; sağlık okuryazarlığı yetersiz olanların akılcı ilaç kullanımı durumlarının da yetersiz olduğu, sağlık okuryazarlığı arttıkça akılcı ilaç kullanımının da arttığı belirlenmiştir.

Keywords

• Acil Servis
• Sağlık Okuryazarlığı
• Akılcı İlaç Kullanımı
• Halk Sağlığı Hemşireliği

References

1. Abacıgil, F., Beşer, E., Baran Deniz, E., Erata, M., Harlak, H., Karakaya, K., & Tontuş, H. (2016). Türkiye sağlık okuryazarlığı ölçekleri güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Ankara Sağlık Bakanlığı Yayınları, 45-73.
2. Abacıgil, F., Turan, S. G., Adana, F., Okyay, P., & Demirci, B. (2019). Rational use of drugs among inpatients and its association with health literacy. Meandros Medical and Dental Journal, 20(1), 64. https://doi.org/10.4274/meandros.galenos.2018.35119
3. Aslan, Ş., Dömbekci, H. A., & Özen, M. Y. (2017). Acil sağlık hizmetlerine gereksiz başvuruların azaltılmasında önemli bir etken: sağlık okuryazarlığı. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 4(12), 47-62.
4. Aslantekin, F., & Yumrutaş, M. (2014). Sağlık okuryazarlığı ve ölçümü. TAF Preventive Medicine Bulletin, 13(4), 327-334. https://doi.org/10.5455/pmb.1-1364566995
5. Aydın, B., & Gelal, A. (2012). Akılcı ilaç kullanımı: Yaygınlaştırılması ve tıp eğitiminin rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 26(1), 57-63.
6. Celik, E., Şencan, M. N., & Clark, M. P. (2013). Factors affecting rational drug use (Rdu), compliance and wastage. Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences, 10(1), 151-170.
7. Dağtekin, G., Demirtaş, Z., Alaiye, M., Sağlan, R., Önsüz, M. F., Işıklı, B., & Metintaş, S. (2018). Birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran erişkinlerin akılcı ilaç kullanım tutum ve davranışları. Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 3(1), 12-23.
8. Demirtaş, Z., Dağtekin, G., Sağlan, R., Alaiye, M., Önsüz, M. F., Işıklı, B., & Metintaş, S. (2018). Akılcı ilaç kullanımı ölçeği geçerlilik ve güvenilirliği. Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 3(3), 37-46.

9. Duong, V. T., Lin, I.-F., Sorensen, K., Pelikan, J. M., Van Den Broucke, S., Lin, Y.-C., & Chang, P. W. (2015). Health literacy in Taiwan: A population-based study. Asia Pacific Journal of Public Health, 27(8), 871-880. https://doi.org/10.1177/1010539515607962
10. Geboers, B., Brainard, J. S., Loke, Y. K., Jansen, C. J., Salter, C., Reijneveld, S. A., & de Winter, A. F. (2015). The association of health literacy with adherence in older adults, and its role in interventions: A systematic meta-review. BMC Public Health, 15, 1-10. https://doi.org/10.1186/s12889-015-2419-5.
11. İncesu, E. (2017). Akılcı ilaç kullanımında sağlık okuryazarlığı: Bir kamu hastanesi yatan hastaları üzerine bir araştırma. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 4(1), 28-38. https://doi.org/10.5455/sad.13-1483603442
12. Karabulut, N., & Hoşgör, H. K. (2021). E-sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı farkındalığı arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22 (2), 82-102. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.896847
13. Karakurt, P., Hacıhasanoğlu, R., Yıldırım, A., & Sağlam, R. (2010). Medication use among university students. Türk Silahlı Kuvvetleri, Koruyucu Hekimlik Bülteni, 9(5), 505-512.
14. Kartal, M., Karakaş, N., & Kapıkıran, G. (2023). The effect of illness perception levels of liver transplant patients receiving immunosuppressive therapy on their rational drug use levels. Heliyon, 9(3). e14033. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e14033
15. Kolar, T. R., Kaučič, B. M., & Kolnik, T. Š. (2017). The role of the nurse in improving health literacy among older adults. Nursing in the 21st Century, 16(2), 23-28. https://doi.org/10.1515/pielxxiw-2017-0014
16. Macabasco-O'Connell, A., & Fry-Bowers, E. K. (2011). Knowledge and perceptions of health literacy among nursing professionals. Journal of Health Communication, 16(sup3), 295-307. https://doi.org/10.1080/10810730.2011.604389
17. Mamedova, S., & Pawlowski, E. (2019). Adult literacy in the united states. data point. NCES 2019-179. National Center for Education Statistics.
18. Mostafa, A., Abdelzaher, A., Rashed, S., AlKhawaga, S. I., Afifi, S. K., AbdelAlim, S., & Zidan, T. A. (2021). Is health literacy associated with antibiotic use, knowledge and awareness of antimicrobial resistance among non-medical university students in Egypt? A cross-sectional study. British Medical Journal Open, 11(3), e046453. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2020-046453
19. Palumbo, R. (2017). Examining the impacts of health literacy on healthcare costs. An evidence synthesis. Health Services Management Research, 30(4), 197-212. https://doi.org/10.1177/0951484817733366
20. Rowlands, G. (2014). Health literacy: Ways to maximise the impact and effectiveness of vaccination information. Human Vaccines & İmmunotherapeutics, 10(7), 2130-2135. https://doi.org/10.4161/hv.29603
21. Sağlık Bakanlığı. (2023, Ocak). Türkiye'nin sağlık okuryazarlığı, https://sggm.saglik.gov.tr/TR,57003/turkiyenin-saglik-okuryazarligi-duzeyi-olculdu.html
22. Sevim, E., & Kan, Z. (2023). Sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 26(3), 641-654.
23. Sørensen, K., Pelikan, J. M., Röthlin, F., Ganahl, K., Slonska, Z., Doyle, G., & Uiters, E. (2015). Health literacy in Europe: Comparative results of the European health literacy survey (HLS-EU). The European Journal of Public Health, 25(6), 1053-1058. https://doi.org/10.1093/eurpub/ckv043
24. Svendsen, M. T., Bak, C. K., Sørensen, K., Pelikan, J., Riddersholm, S. J., Skals, R. K., & Pedersen, C. (2020). Associations of health literacy with socioeconomic position, health risk behavior, and health status: A large national population-based survey among Danish adults. BMC Public Health, 20(565), 1-12. https://doi.org/10.1186/s12889-020-08498-8
25. Tanrıöver, M. D., Yıldırım, H. H., Ready, F. N. D., Çakır, B., & Akalın, H. E. (2014). Türkiye sağlık okuryazarlığı araştırması. Sağlık-Sen Yayınları, 6, 42-47.
26. Uçman, T., & Uysal, N. (2021). Yetişkin bireylerde akılcı ilaç kullanımı ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 3(2), 126-133. https://doi.org/10.46413/ boneyusbad.859525
27. Yapıcı, G., Balıkçı, S., & Uğur, Ö. (2011). Birinci basamak saglık kuruluşuna başvuranların ilaç kullanımı konusundaki tutum ve davranışları. Dicle Tip Dergisi, 38(4), 458-465. https://doi.org/10.5798/diclemedj.0921.2011.04.0066
28. Yılmaz, C. K., & Kıl, A. (2018). Individuals’ health literacy level and their knowledge and practices with respect to rational drug use. Kontakt, 20(4), e401-e407. https://doi.org/10.1016/j.kontakt.2018.08.001
29. Yılmaz, S., Gür, S. T. A., & Daharlı, E. (2021). Acil poliklinik kullanımı ile sağlık okuryazarlığı ilişkisinin incelenmesi: kesitsel bir çalışma. Journal of Anatolian Medical Research, 6(3), 66-71.
30. Zhang, N. J., Terry, A., & McHorney, C. A. (2014). Impact of health literacy on medication adherence: a systematic review and meta-analysis. Annals of Pharmacotherapy, 48(6), 741-751. https://doi.org/10.1177/1060028014526562