EN
TR
Kadınların Sağlık Okuryazarlık Düzeyi ile Meme Kanseri Farkındalığı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi
Abstract
Amaç: Kadınların sağlık okuryazarlığı ile meme kanseri farkındalığı arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.
Yöntem: Bu çalışma, Haziran-Aralık 2023 tarihleri arasında kesitsel ve tanımlayıcı olarak yürütülmüştür. Örneklem, en az ilkokul mezunu, internet erişimi olan ve 18 yaş ve üzeri 354 sağlıklı kadından oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında Microsoft Forms üzerinden çevrimiçi olarak Tanıtıcı Bilgi Formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Meme Kanseri Farkındalık Ölçeği kullanıldı. Verilerin analizi için tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare testi, Spearman Korelasyon Analizi ve bağımsız gruplarda t testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Kadınların sağlık okuryazarlık düzeyi ile meme kanseri farkındalığı arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=.560, p<.001). Erken tanı ve tarama yöntemlerini bilen kadınların sağlık okuryazarlığı puanları anlamlı derecede daha yüksektir (p<.001).
Sonuç: Kadınların sağlık okuryazarlığı arttıkça meme kanseri farkındalığı ve tarama davranışları artmaktadır. Sağlık okuryazarlığını artırmaya yönelik çalışmaların, özellikle düşük eğitim düzeyine sahip kadınlarda tarama oranlarını yükseltebileceği öngörülmektedir.
Keywords
Ethical Statement
Bu çalışma Kırklareli Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar ve Yayın etik kurulu tarafından onaylanmıştır (Tarih: 13/03/2023, Karar no: E-35523585-302.99-80856).
Thanks
Araştırmaya katılan tüm kadınlara teşekkür ederiz.
References
- Açıkgöz, A., Cehreli, R., & Ellidokuz, H. (2015). Determination of knowledge and behavior of women working at a hospital on breast cancer early detection methods and investigation of efficiency of planned education. The Journal of Breast Health, 11(1), 31–38. https://doi.org/10.5152/tjbh.2014.2322
- Almoajel, A., Samar, A., & Mesnad, A. (2022). The relationship between e-health literacy and breast cancer literacy among Saudi women. Frontiers in Public Health, 10, 1–8. https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.841102
- Çelikkalp, Ü., & Yalçın Irmak, A. (2024). Cancer screening behaviors and health literacy levels of women aged 30 and over in the northwest Turkey. European Journal of Gynaecological Oncology, 45(1), 96-105. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-2508078/v1
- Demirhan, İ., Gökşin, İ., & Yavuz Yaşar, B. (2023). The relationship between women’s health literacy and breast cancer concern levels. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(4), 1904–1912. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1367407
- Ektir, B., & Yılmaz, M. (2017). Breast cancer-related knowledge levels and health literacy in working women. International Journal of Caring Sciences, 10(3), 1658–1668. https://internationaljournalofcaringsciences.org/docs/61_4_medineyilmaz_original_10_3.pdf
- Erol Ursavaş, F., & Baş, S. (2023). Transcultural adaptation and validation of the Turkish version of the Breast Cancer Awareness Measure (BCAM) questionnaire. Journal of Basic and Clinical Health Sciences, 7(3), 85-94. https://doi.org/10.30621/jbachs.1213402
- Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A. G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: a flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior research methods, 39(2), 175–191. https://doi.org/10.3758/bf03193146
- Gøtzsche, P. C., & Jørgensen, K. J. (2013). Screening for breast cancer with mammography. The Cochrane Database of Systematic Reviews, 2013(6), 1–73. https://doi.org/10.1002/14651858.CD001877.pub5
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Nursing (Other)
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
April 24, 2025
Publication Date
April 29, 2025
Submission Date
November 25, 2024
Acceptance Date
March 19, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 7 Number: 1
APA
Kiyat, İ., & Akyüz, N. (2025). Kadınların Sağlık Okuryazarlık Düzeyi ile Meme Kanseri Farkındalığı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 7(1), 31-37. https://doi.org/10.54061/jphn.1590730
AMA
1.Kiyat İ, Akyüz N. Kadınların Sağlık Okuryazarlık Düzeyi ile Meme Kanseri Farkındalığı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. J Public Health Nurs. 2025;7(1):31-37. doi:10.54061/jphn.1590730
Chicago
Kiyat, İbrahim, and Nuray Akyüz. 2025. “Kadınların Sağlık Okuryazarlık Düzeyi Ile Meme Kanseri Farkındalığı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 7 (1): 31-37. https://doi.org/10.54061/jphn.1590730.
EndNote
Kiyat İ, Akyüz N (April 1, 2025) Kadınların Sağlık Okuryazarlık Düzeyi ile Meme Kanseri Farkındalığı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 7 1 31–37.
IEEE
[1]İ. Kiyat and N. Akyüz, “Kadınların Sağlık Okuryazarlık Düzeyi ile Meme Kanseri Farkındalığı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi”, J Public Health Nurs, vol. 7, no. 1, pp. 31–37, Apr. 2025, doi: 10.54061/jphn.1590730.
ISNAD
Kiyat, İbrahim - Akyüz, Nuray. “Kadınların Sağlık Okuryazarlık Düzeyi Ile Meme Kanseri Farkındalığı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 7/1 (April 1, 2025): 31-37. https://doi.org/10.54061/jphn.1590730.
JAMA
1.Kiyat İ, Akyüz N. Kadınların Sağlık Okuryazarlık Düzeyi ile Meme Kanseri Farkındalığı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. J Public Health Nurs. 2025;7:31–37.
MLA
Kiyat, İbrahim, and Nuray Akyüz. “Kadınların Sağlık Okuryazarlık Düzeyi Ile Meme Kanseri Farkındalığı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, vol. 7, no. 1, Apr. 2025, pp. 31-37, doi:10.54061/jphn.1590730.
Vancouver
1.İbrahim Kiyat, Nuray Akyüz. Kadınların Sağlık Okuryazarlık Düzeyi ile Meme Kanseri Farkındalığı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. J Public Health Nurs. 2025 Apr. 1;7(1):31-7. doi:10.54061/jphn.1590730