Review

Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü

Volume: 8 Number: 2 August 27, 2026
TR EN

Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü

Abstract

Migren; yüksek prevalansı, tekrarlayıcı seyri ve bireylerin fiziksel, psikolojik ve sosyal işlevselliği üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilmektedir. Migren yönetimi büyük ölçüde bireyin günlük yaşamında uyguladığı farmakolojik ve farmakolojik olmayan yaklaşımlara dayandığından, öz bakım davranışları bu sürecin temel bileşenlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Bu derlemenin amacı, migrenli bireylerde öz bakım davranışlarını güncel literatür doğrultusunda incelemek ve halk sağlığı hemşireliğinin migren yönetimindeki rolünü ortaya koymaktır. Derleme kapsamında migrenin klinik özellikleri, epizodik ve kronik migren ayrımı, değiştirilebilir risk faktörleri ve bu faktörlerin yönetiminde öz bakım ve hemşirelik yaklaşımları ele alınmıştır. Literatür bulguları, uyku düzeni, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite, stres yönetimi ve migren günlüğü tutma gibi yaşam tarzı temelli öz bakım davranışlarının migren ataklarının sıklığı ve şiddetini azaltmada etkili olduğunu göstermektedir. Bu davranışlar, SEEDS modeli (Sleep, Exercise, Eating, Diary, Stress) çerçevesinde migren yönetiminde bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır. Bu yaklaşımın sahaya yansımasında halk sağlığı hemşireleri; eğitim, danışmanlık, izlem ve toplum temelli müdahaleler aracılığıyla migrenli bireylerin öz bakım kapasitelerinin güçlendirilmesinde kilit bir rol üstlenmektedir. Sonuç olarak migren öz bakımı, yalnızca bireysel sağlık çıktıları açısından değil, sağlık sistemleri ve toplum düzeyinde de olumlu etkiler yaratan, koruyucu ve güçlendirici bir halk sağlığı stratejisi olarak ele alınmalıdır.

Keywords

Supporting Institution

yok

Ethical Statement

Derleme makale olduğu için etik kurul alınmamıştır.

Thanks

yok

References

  1. Abo-Elghiet, F., Elosaily, H., Hussein, D. K., El-Shiekh, R. A., A’aqoulah, A., Yousef, E. M., Selim, H. M. R. M., & El-Dessouki, A. M. (2025). Bridging gaps in migraine management: a comprehensive review of conventional treatments, natural supplements, complementary therapies, and lifestyle modifications. Pharmaceuticals, 18(2), 139. https://doi.org/10.3390/ph18020139
  2. Abumilha, A. K. Y., Abukaftah, A. S. A., Al-Mudhi, M. M., Al Fareh, N. A., & Muflih Abudasser, A. (2025). Association between migraine and depression, anxiety, and stress in the Aseer region: A cross-sectional study. Frontiers in Neurology, 16, 1650891. https://doi.org/10.3389/fneur.2025.1650891
  3. Agbetou, M., & Adoukonou, T. (2022). Lifestyle modifications for migraine management. Frontiers in Neurology, 13, 719467. https://doi.org/10.3389/fneur.2022.719467
  4. Albarnawi, H. M., Alroqabi, S. M., Ogdi, W. Z., Jalal, A. A., Agdi, J. Z., Al-Eid, H. S., Almutairy, A. K., Alanazi, M. K., Qawfashi, F. Y., & Alhadidi, A. M. (2023). Community nursing interventions for chronic disease management. International Journal of Community Medicine and Public Health, 11(1), 464–468. https://doi.org/10.18203/2394-6040.ijcmph20233858
  5. Andreou, A. P., & Edvinsson, L. (2019). Mechanisms of migraine as a chronic evolutive condition. The Journal of Headache and Pain, 20, 117. https://doi.org/10.1186/s10194-019-1066-0
  6. Befus, D. R., Irby, M. B., Coeytaux, R. R., & Penzien, D. B. (2018). A critical exploration of migraine as a health disparity: The imperative of an equity-oriented, intersectional approach. Current Pain and Headache Reports, 22(12), 79. https://doi.org/10.1007/s11916-018-0731-3
  7. Buse, D. C., & Andrasik, F. (2009). Behavioral medicine for migraine. Neurologic Clinics, 27, 445–465. https://doi.org/10.1016/j.ncl.2009.01.003
  8. Buse, D. C., Fanning, K. M., Reed, M. L., Murray, S., Dumas, P. K., Adams, A. M., & Lipton, R. B. (2019). Life With Migraine: Effects on Relationships, Career, and Finances From the Chronic Migraine Epidemiology and Outcomes (CaMEO) Study. Headache, 59(8), 1286–1299. https://doi.org/10.1111/head.13613

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Major Global Burdens of Disease, Health Promotion

Journal Section

Review

Publication Date

August 27, 2026

Submission Date

January 16, 2026

Acceptance Date

April 9, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 8 Number: 2

APA
Ekici, E. (2026). Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 8(2), 106-115. https://doi.org/10.54061/jphn.1865061
AMA
1.Ekici E. Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü. J Public Health Nurs. 2026;8(2):106-115. doi:10.54061/jphn.1865061
Chicago
Ekici, Emine. 2026. “Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 8 (2): 106-15. https://doi.org/10.54061/jphn.1865061.
EndNote
Ekici E (August 1, 2026) Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 8 2 106–115.
IEEE
[1]E. Ekici, “Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü”, J Public Health Nurs, vol. 8, no. 2, pp. 106–115, Aug. 2026, doi: 10.54061/jphn.1865061.
ISNAD
Ekici, Emine. “Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 8/2 (August 1, 2026): 106-115. https://doi.org/10.54061/jphn.1865061.
JAMA
1.Ekici E. Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü. J Public Health Nurs. 2026;8:106–115.
MLA
Ekici, Emine. “Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, vol. 8, no. 2, Aug. 2026, pp. 106-15, doi:10.54061/jphn.1865061.
Vancouver
1.Emine Ekici. Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü. J Public Health Nurs. 2026 Aug. 1;8(2):106-15. doi:10.54061/jphn.1865061