Derleme

Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü

Cilt: 8 Sayı: 2 27 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü

Öz

Migren; yüksek prevalansı, tekrarlayıcı seyri ve bireylerin fiziksel, psikolojik ve sosyal işlevselliği üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilmektedir. Migren yönetimi büyük ölçüde bireyin günlük yaşamında uyguladığı farmakolojik ve farmakolojik olmayan yaklaşımlara dayandığından, öz bakım davranışları bu sürecin temel bileşenlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Bu derlemenin amacı, migrenli bireylerde öz bakım davranışlarını güncel literatür doğrultusunda incelemek ve halk sağlığı hemşireliğinin migren yönetimindeki rolünü ortaya koymaktır. Derleme kapsamında migrenin klinik özellikleri, epizodik ve kronik migren ayrımı, değiştirilebilir risk faktörleri ve bu faktörlerin yönetiminde öz bakım ve hemşirelik yaklaşımları ele alınmıştır. Literatür bulguları, uyku düzeni, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite, stres yönetimi ve migren günlüğü tutma gibi yaşam tarzı temelli öz bakım davranışlarının migren ataklarının sıklığı ve şiddetini azaltmada etkili olduğunu göstermektedir. Bu davranışlar, SEEDS modeli (Sleep, Exercise, Eating, Diary, Stress) çerçevesinde migren yönetiminde bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır. Bu yaklaşımın sahaya yansımasında halk sağlığı hemşireleri; eğitim, danışmanlık, izlem ve toplum temelli müdahaleler aracılığıyla migrenli bireylerin öz bakım kapasitelerinin güçlendirilmesinde kilit bir rol üstlenmektedir. Sonuç olarak migren öz bakımı, yalnızca bireysel sağlık çıktıları açısından değil, sağlık sistemleri ve toplum düzeyinde de olumlu etkiler yaratan, koruyucu ve güçlendirici bir halk sağlığı stratejisi olarak ele alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

yok

Etik Beyan

Derleme makale olduğu için etik kurul alınmamıştır.

Teşekkür

yok

Kaynakça

  1. Abo-Elghiet, F., Elosaily, H., Hussein, D. K., El-Shiekh, R. A., A’aqoulah, A., Yousef, E. M., Selim, H. M. R. M., & El-Dessouki, A. M. (2025). Bridging gaps in migraine management: a comprehensive review of conventional treatments, natural supplements, complementary therapies, and lifestyle modifications. Pharmaceuticals, 18(2), 139. https://doi.org/10.3390/ph18020139
  2. Abumilha, A. K. Y., Abukaftah, A. S. A., Al-Mudhi, M. M., Al Fareh, N. A., & Muflih Abudasser, A. (2025). Association between migraine and depression, anxiety, and stress in the Aseer region: A cross-sectional study. Frontiers in Neurology, 16, 1650891. https://doi.org/10.3389/fneur.2025.1650891
  3. Agbetou, M., & Adoukonou, T. (2022). Lifestyle modifications for migraine management. Frontiers in Neurology, 13, 719467. https://doi.org/10.3389/fneur.2022.719467
  4. Albarnawi, H. M., Alroqabi, S. M., Ogdi, W. Z., Jalal, A. A., Agdi, J. Z., Al-Eid, H. S., Almutairy, A. K., Alanazi, M. K., Qawfashi, F. Y., & Alhadidi, A. M. (2023). Community nursing interventions for chronic disease management. International Journal of Community Medicine and Public Health, 11(1), 464–468. https://doi.org/10.18203/2394-6040.ijcmph20233858
  5. Andreou, A. P., & Edvinsson, L. (2019). Mechanisms of migraine as a chronic evolutive condition. The Journal of Headache and Pain, 20, 117. https://doi.org/10.1186/s10194-019-1066-0
  6. Befus, D. R., Irby, M. B., Coeytaux, R. R., & Penzien, D. B. (2018). A critical exploration of migraine as a health disparity: The imperative of an equity-oriented, intersectional approach. Current Pain and Headache Reports, 22(12), 79. https://doi.org/10.1007/s11916-018-0731-3
  7. Buse, D. C., & Andrasik, F. (2009). Behavioral medicine for migraine. Neurologic Clinics, 27, 445–465. https://doi.org/10.1016/j.ncl.2009.01.003
  8. Buse, D. C., Fanning, K. M., Reed, M. L., Murray, S., Dumas, P. K., Adams, A. M., & Lipton, R. B. (2019). Life With Migraine: Effects on Relationships, Career, and Finances From the Chronic Migraine Epidemiology and Outcomes (CaMEO) Study. Headache, 59(8), 1286–1299. https://doi.org/10.1111/head.13613

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Başlıca Küresel Hastalık Yükleri, Sağlığın Geliştirilmesi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

27 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

16 Ocak 2026

Kabul Tarihi

9 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ekici, E. (2026). Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 8(2), 106-115. https://doi.org/10.54061/jphn.1865061
AMA
1.Ekici E. Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü. Halk Sag Hem Der. 2026;8(2):106-115. doi:10.54061/jphn.1865061
Chicago
Ekici, Emine. 2026. “Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 8 (2): 106-15. https://doi.org/10.54061/jphn.1865061.
EndNote
Ekici E (01 Ağustos 2026) Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 8 2 106–115.
IEEE
[1]E. Ekici, “Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü”, Halk Sag Hem Der, c. 8, sy 2, ss. 106–115, Ağu. 2026, doi: 10.54061/jphn.1865061.
ISNAD
Ekici, Emine. “Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 8/2 (01 Ağustos 2026): 106-115. https://doi.org/10.54061/jphn.1865061.
JAMA
1.Ekici E. Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü. Halk Sag Hem Der. 2026;8:106–115.
MLA
Ekici, Emine. “Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, c. 8, sy 2, Ağustos 2026, ss. 106-15, doi:10.54061/jphn.1865061.
Vancouver
1.Emine Ekici. Migrenli Bireylerde Öz Bakım Davranışlarının Desteklenmesinde Halk Sağlığı Hemşirelerinin Rolü. Halk Sag Hem Der. 01 Ağustos 2026;8(2):106-15. doi:10.54061/jphn.1865061