NİĞDE İLİNDE SATIŞA SUNULAN ÇİĞ İNEK SÜTÜ VE PEYNİRLERİNDE BRUCELLA ABORTUS PREVALANSININ ARAŞTIRILMASI
Year 2022,
Volume: 1 Issue: 1, 13 - 23, 01.12.2022
Cemalettin Bağcı
Fulden Karadal
Suzan Yalçın
Nurhan Ertaş
Abstract
En önemli zoonoz hastalıklardan biri olarak kabul edilen bruselloz, Akdeniz ülkeleri başta
olmak üzere birçok ülkede et ve süt üretimi amacıyla yetiştirilen hayvanlarda yaygın şekilde
görülmektedir. Sığır brusellozunun en çok izole edilen etkeni olan ve başka hayvan türlerinde
de hastalık yapabilen Brucella abortus insan brusellozunun da önemli bir kaynağıdır. B.
abortus’tan kaynaklanan bruselloz enfeksiyonunun insanlara bulaşmasında hasta hayvan ya da
hayvan materyali ile doğrudan temasın yanı sıra kontamine çiğ süt ve çiğ sütten üretilen süt
ürünlerinin tüketimi de etkili olmaktadır. Hastalıkla ilgili epidemiyolojik çalışmalar etkenin
biyotip olarak adlandırılan farklı alt tiplerinin etkinliklerinin bölgesel olarak değiştiğini
göstermektedir. B. abortus ile ilgili bölgesel çalışmalarda elde edilen izolatların tiplendirilmesi
hastalığın epidemiyolojik takibi yönünden önem taşımaktadır. Bu çalışma ile Niğde ilinde
satışa sunulan çiğ inek sütleri ile çiğ sütten yapılmış inek peynirlerindeki B. abortus varlığının
ve izolatların biyotiplerinin belirlemesi amaçlandı. Çalışma kapsamında Niğde’nin çeşitli köy
ve pazarlarından 200 adet çiğ inek sütü, 55 adet çiğ sütten üretilmiş ve açıkta satılan inek peyniri
olmak üzere toplam 255 adet süt ve süt ürünü örneği toplandı. Toplanan örnekler B. abortus
izolasyonu için Farrel yöntemi ve biyokimyasal testler kullanılarak laboratuvarda analiz edildi.
Analiz sonuçları, örneklerden hiçbirinin B. abortus ile kontamine olmadığını gösterdi. Bu
çalışmada incelenen örneklerden B. abortus izole edilememiş olsa da, ülkemizde pastörizasyon
işlemi yapılmadan geleneksel yöntemlerle üretilen süt ürünlerinin tüketilmesi tüketicilerde
sağlık açısından çeşitli riskler oluşturmaya devam etmektedir. Brusella enfeksiyonlarının
bulaşmasında etkili olan pastörize edilmemiş süt ve ürünlerinin tüketilmesiyle ilişkili riskler
hakkındaki bilgi birikiminin geliştirilmesi ve tüketici farkındalığının artırılabilmesi için bu
konudaki bölgesel araştırmaların sürdürülmesi gerektiği sonucuna varıldı.
References
- Akbarmehr, J. (2011). “The prevalence of Brucella abortus and Brucella melitensis in local
cheese produced in Sarab city, Iran and its public health implication”, Afr. J. Microbiol. Res.,
5, 1500-1503.
- Akoko, J. R. & Pelle, V. &Kivali, E. & Schelling, G. & Shirima, E.M. & Machuka, C. &
Mathew, E.M. & Fevre, V. & Kyallo, L.C. & Falzon, A.H.S. &, Lukambagire, J.E.B. &
Halliday, B. & Bonfoh, R. & Kazwala, C. Ouma. ( 2020). “Serological and molecular evidence
of Brucella species in the rapidly growing pig sector in Kenyaˮ BMC Vet. Res., 16, p. 133.
- Akkuș, Y. & Karatay, G. & Gülmez, A. (2011). “Hayvancılıkla uğrașan bireylerin bruselloza
ilișkin bilgi ve uygulamaları.ˮ Kafkas J Med Sci, 1(1), 16-20.
- Alton, G.G., & Jones, L.M. & Angus, R.D. & Verger, J.M. (1988). “Techniques for the
brucellosis laboratory.ˮ INRA, Paris, France, 192 p.
- Ataş, M. & Poyraz, Ö. & Alim, A. & Ataş, A.D. & Çelik, A. (2007). “Sivas il merkezinde satışa
sunulan taze ve salamura beyaz peynirlerin Brucella bakterileri yönünden incelenmesi”, Turk.
Hij. Den. Biyol. Derg., 64, 9-14,.
- Bricker, B.J. & Halling, S.M. (1994). “Differentiation of Brucella abortus bv. 1, 2, and Brucella
melitensis, Brucella ovis and Brucella suis bv. 1 by PCR”, J. Clin. Microbiol., 32, 2660-2666.
- Buzgan, T. & Karahocagil, M.K. & Irmak, H. & Baran, A.I. & Karsen, H. &Evirgen, O. &
Akdeniz, H. (2010). “Clinical manifestations and complications in 1028 cases of brucellosis: a
retrospective evaluation and review of the literature.ˮ Int. J. Infect. Dis. 14, e469–e478.
- Capparelli, R. & Parlato, M. & Iannaccone, M. & Roperto, S. & Marabelli, R. & Roperto, F.
(2009). “Heterogeneous shedding of Brucella abortus in milk and its effect on the control of
animal brucellosis.ˮ Journal of Applied Microbiolology, 106(6), 2041–2047.
- Corbel, M. (2006). “Brucellosis in humans and animals.ˮ Geneva: World Health Organization,
https://www.who.int/csr/resources/publications/Brucellosis.pdf
- Dadar, M, & Shahali, Y, & Whatmore, A.M. (2019). “Human brucellosis caused by raw dairy
products: a review on the occurrence, major risk factors and prevention.ˮ Int J Food Microbiol.
292:39–47.
- Erdenliğ, S. & Şen, A. (2000). “Isolation and biotyping of Brucella species from aborted sheep
fetuses”, Pendik Vet. Mikrobiyol. Derg., 31, 31-42.
- Erdoğdu, S, & Abay, S. & Aydın, F. (2018). “Çiğ süt ve peynirlerden Brucella spp. izolasyonu
ve elde edilen izolatların fenotipik ve moleküler yöntemler ile biyotiplendirilmesi.ˮ Erciyes
Üniv. Vet. Fak. Derg., 15(2): 94-102.
- El-Diasty, M.M. & Ahmed, H.A. & Sayour, A.E. & El Hofy, F.I. & Tahoun, A.B. & Shafik,
S.M. (2016). “Seroprevalence of Brucella spp. in cattle, molecular characterization in milk, and
the analysis of associated risk factors with seroprevalence in humans, Egypt.ˮ Vector Borne
Zoonotic Dis. 16, 758–764.
- Facciolà A, & Palamara MAR, & D'Andrea G, & Marano F, & Magliarditi D, & Puglisi G, &
Picerno I, & Di Pietro A& Visalli G, (2018). “Brucellosis is a public health problem in southern
Italy: Burden and epidemiological trend of human and animal disease.ˮ Journal of Infection
and Public Health, 11, 861–866.
- Farrel, I.D. (1974). “The development of a new selective medium for the isolation of Brucella
abortus from contaminated sources”, Res. Vet. Sci., 16, 280-286.
- Garin-Bastuji, B. & Mick, V. & Le Carrou, G. & Allix, S. & Perrett, L. L. & Dawson, C. E. &
Whatmore, A. M. (2014). “Examination of taxonomic uncertainties surrounding Brucella
abortus bv. 7 by phenotypic and molecular approaches.ˮ Applied and Environmental
Microbiology, 80(5), 1570-1579.
- Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından Çiğ Sütün Arzına Dair Tebliğ (2017), (Tebliğ No:
2017/20), Resmî Gazete Sayı: 30050. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/ 2017/04/2017
0427-2.htm.
- Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından, Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği (2015) (Tebliğ
No: 2015/6) Resmî Gazete Sayı: 29261. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015
/02/20150208-16.htm
- Godfroid, J. & Nielsen, K. & Saegerman, C. (2010). “Diagnosis of brucellosis in livestock and
wildlife.” Croatian medical journal, 51(4), 296-305.
- Gulbaz, G. & Kamber, U. (2016). “The detection of Brucella bacteria with PCR and
bacteriological method in raw milk and some of the dairy products which are consumed in
Kars.ˮ Bull. UASVM Vet. Med. 73, 1.
- Gürbilek. SE, & Baklan. EA, & Aksoy. HY. (2014). “Türkiye’de 2007 ve 2008 yılları arasında
izole edilen Brucella suşlarının identifikasyonu ve faj duyarlılıklarının saptanması.ˮ Harran
Üniv Vet Fak Derg., 3(2): 67-72.
- Gwida M., & El-Gohary A., & Melzer F., & Khan I., & Rosler U., & Neubauer H. (2012).
“Brucellosis in camelsˮ Res. Vet. Sci., 92 (2012), pp. 351-355.
- Hadad, JJ. & Hammed, DA. & Alaaboudi AR. (1997). “Isolation of Brucella strains from dairy
products in Ninevah province, Iraq.ˮ Iraqi J. Vet. Sci., 10: 39-44.
- Jansen, W. & Linard, C. & Noll, M. & Nockler, K. & Al Dahouk, S. (2019). “Brucella-positive
raw milk cheese sold on the inner European market: a public health threat due to illegal import?ˮ
Food Control, 100, 130–137.
- Kalender, H. & Özcan, C. & Arslan, N. (2001). “Taze tulum peynirlerinden Brucella
izolasyonu,” Türk. Mikrobiyol. Cemiy. Derg. 31, 184-6.
- Kara, R. & Akkaya, L. (2013). “Investigation of Brucella abortus and Brucella melitensis at
Cheeses in Afyonkarahisar, Turkey”, British. J. Dairy Sci., 3, 5-8.
- Kasimoğlu, A. (2002). “Determination of Brucella spp. in raw milk and Turkish White cheese
in Kirikkale.ˮ Deutsche Tierärztliche Wochenschrift, 109, 324–326.
- Kaynak-Onurdag, F. & Okten, S. & Sen, B. (2016). “Screening Brucella spp. in bovine raw
milk by real-time quantitative PCR and conventional methods in a pilot region of vaccination,
Edirne,ˮ Turkey. J. Dairy Sci. 99, 3351–3357.
- Kılıç, S. & Ivanov, I. N. & Durmaz, R. & Bayraktar, M. R. & Ayaşlıoğlu, E. & Uyanık, M. H.
& Kantardjiev, T. V. (2011). “Multiple-locus variable-number tandem-repeat analysis
genotyping of human Brucella isolates from Turkey.ˮ Journal of clinical microbiology, 49(9),
3276-3283.
- Matle, I. & Ledwaba, B. & Madiba, K. & Makhado, L. & Jambwa, K., & Ntushelo, N. (2021).
“Characterisation of Brucella species and biovars in South Africa between 2008 and 2018 using
laboratory diagnostic data.ˮ Veterinary Medicine and Science, 7(4), 1245-1253.
- Méndez, C.M. & Páez, A.J. & Cortés-Blanco, M. & Salmoral, E.C. & Mohedano, E.M., &
Plata, C. & Varo, A.B. & Martíinez, F.N. (2003). “Brucellosis outbreak due to unpasteurized
raw goat cheese in Andalucia (Spain), January–March 2002.ˮ Euro Surveill. 8, 164–168.
- Mohamed, R. M. H. & Alçay, A. Ü. (2020). “İstanbul’daki süt ve süt ürünlerinde Brucella
türlerinin varlığının araştırılması.ˮ Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 15(59), 263-290.
- Moreno, E. (2014). “Retrospective and prospective perspectives on zoonotic brucellosis.ˮ Front
Microbiol. 5:213.
- O’Leary S. & Sheahan M. & Sweeney T. (2006). “Brucella abortus detection by PCR assay in
blood, milk and lymph tissue of serologically positive cows.ˮ Res. Vet. Sci., 81, pp. 170-176.
- Öner, S. Z. & Türkoğlu, E. (2020) “Düşük Endemisite Beklenen Bir Bölgede Bruselloz
Seroprevalansı.ˮ Batı Karadeniz Tıp Dergisi, 4(1), 18-23.
- Özcan, H. & Şahin, M. (2012). “Hayvan Yetiştiricilerinin İşletme Büyüklüğüne Göre, Brusella
Hastalığı Hakkındaki Bilgi Düzeylerinin Araştırılması.ˮ Gümüşhane Üniversitesi Sağlık
Bilimleri Dergisi, 1(4), 211-224.
- Pappas, G. & Papadimitriou, P. & Akritidis, N. & Christpu, L. & Tsianos, E. (2006) “The new
global map of human brucellosis.ˮ Lancet Infect Dis 6, 91–99.
- Patır, B. & Dinçoğlu, A.H. (2001). “Elazığ’da tüketime sunulan taze beyaz peynirler ile tulum
peynirlerinde Brucella spp. varlığı üzerinde araştırmalar.ˮ Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri
Dergisi, 15: 15-22.
- Plommet, MF. & Fensterbank, R. & Vassal, L. & Auclair, J. & Mocquot, G. & Vachot, J. &
Courault, M. & Musset, D. (1988). “Survival of Brucella abortus in ripened soft cheese made
from naturally infected cow's milk.ˮ Lait 68, 115–120.
- Ramos, J. & Bernal, E. & Esguevillas, T. & Lopez-Garcia, P. & Gaztambide, M. & Gutierrez,
F. (2008). “Non-imported brucellosis outbreak from unpasteurized raw milk in Moroccan
immigrants in Spain.ˮ Epidemiol. Infect. 136, 1552–1555.
- Santiago-Rodríguez, M.D.R. & Díaz-Aparicio, E. & Arellano-Reynoso, B. & García-Lobo,
J.M. & Gimeno, M. & Palomares-Reséndiz, E.G. & Hernández-Castro, R. (2015). “Survival of
Brucella abortus aqp X mutant in fresh and ripened cheeses.ˮ Foodborne Pathog. Dis. 12, 170–
175.
- Sreevatsan, S. & Bookout, J. & Ringpis, F. & Perumaalla, V. & Kumar, G. & Rajasekhar, M.
& Isloor, S. & Barathur, R. (2000) “A multiplex approach to molecular detection of Brucella
abortus and ⁄ or Mycobacterium bovis infection in cattle.ˮ J Clin Microbiol 38, 2602–2610.
- Tavsan, Ö. & Tekin-Koruk, S. & Koruk, I. (2015). “Şanlıurfa İl Merkezinde Bruselloz
Prevalansı ve İlişkili Risk Faktörleri/The Prevalence of Brucellosis and Associated Risk Factors
in Sanliurfa City Center.ˮ Klinik Dergisi, 28(1), 11.
- Tunçbilek, M. (1992). “Ankara piyasasında satılan taze beyaz peynirlerin Brucellosis riski
yönünden incelenmesi.ˮ Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Besin Hijyeni ve Teknolojisi Anabilim Dalı. Ankara.
- Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanlığı. Bruselloz
(Türkiye, 2017) Haritası [Internet]. Erişim: https:// hsgm.saglik.gov.tr zoonotikvevektorelbruselloz. 2017 (erişim: 08.02.2022).
- Wareth, G. & Melzer, F. & Tomaso, H. & Roesler, U. & Neubauer, H. (2015). “Detection of
Brucella abortus DNA in aborted goats and sheep in Egypt by real-time PCR.ˮ BMC Res Notes.
8: 212. pmid:26036697.
- Wareth, G. & Melzer, F. & El-Diasty, M. & Schmoock, G. & Elbauomy, E. & Abdel-Hamid,
N. & Sayour, A. & Neubauer, H. (2017). “Isolation of Brucella abortus from a dog and a cat
confirms their biological role in re-emergence and dissemination of bovine brucellosis on dairy
farms.ˮ Transbound Emerg Dis. 64(5):e27–e30.
- WHO. 2012. Brucellosis. Geneva (Switzerland): World Health Organization.
www.who.int/zoonoses/diseases/brucellosis/en/
Year 2022,
Volume: 1 Issue: 1, 13 - 23, 01.12.2022
Cemalettin Bağcı
Fulden Karadal
Suzan Yalçın
Nurhan Ertaş
References
- Akbarmehr, J. (2011). “The prevalence of Brucella abortus and Brucella melitensis in local
cheese produced in Sarab city, Iran and its public health implication”, Afr. J. Microbiol. Res.,
5, 1500-1503.
- Akoko, J. R. & Pelle, V. &Kivali, E. & Schelling, G. & Shirima, E.M. & Machuka, C. &
Mathew, E.M. & Fevre, V. & Kyallo, L.C. & Falzon, A.H.S. &, Lukambagire, J.E.B. &
Halliday, B. & Bonfoh, R. & Kazwala, C. Ouma. ( 2020). “Serological and molecular evidence
of Brucella species in the rapidly growing pig sector in Kenyaˮ BMC Vet. Res., 16, p. 133.
- Akkuș, Y. & Karatay, G. & Gülmez, A. (2011). “Hayvancılıkla uğrașan bireylerin bruselloza
ilișkin bilgi ve uygulamaları.ˮ Kafkas J Med Sci, 1(1), 16-20.
- Alton, G.G., & Jones, L.M. & Angus, R.D. & Verger, J.M. (1988). “Techniques for the
brucellosis laboratory.ˮ INRA, Paris, France, 192 p.
- Ataş, M. & Poyraz, Ö. & Alim, A. & Ataş, A.D. & Çelik, A. (2007). “Sivas il merkezinde satışa
sunulan taze ve salamura beyaz peynirlerin Brucella bakterileri yönünden incelenmesi”, Turk.
Hij. Den. Biyol. Derg., 64, 9-14,.
- Bricker, B.J. & Halling, S.M. (1994). “Differentiation of Brucella abortus bv. 1, 2, and Brucella
melitensis, Brucella ovis and Brucella suis bv. 1 by PCR”, J. Clin. Microbiol., 32, 2660-2666.
- Buzgan, T. & Karahocagil, M.K. & Irmak, H. & Baran, A.I. & Karsen, H. &Evirgen, O. &
Akdeniz, H. (2010). “Clinical manifestations and complications in 1028 cases of brucellosis: a
retrospective evaluation and review of the literature.ˮ Int. J. Infect. Dis. 14, e469–e478.
- Capparelli, R. & Parlato, M. & Iannaccone, M. & Roperto, S. & Marabelli, R. & Roperto, F.
(2009). “Heterogeneous shedding of Brucella abortus in milk and its effect on the control of
animal brucellosis.ˮ Journal of Applied Microbiolology, 106(6), 2041–2047.
- Corbel, M. (2006). “Brucellosis in humans and animals.ˮ Geneva: World Health Organization,
https://www.who.int/csr/resources/publications/Brucellosis.pdf
- Dadar, M, & Shahali, Y, & Whatmore, A.M. (2019). “Human brucellosis caused by raw dairy
products: a review on the occurrence, major risk factors and prevention.ˮ Int J Food Microbiol.
292:39–47.
- Erdenliğ, S. & Şen, A. (2000). “Isolation and biotyping of Brucella species from aborted sheep
fetuses”, Pendik Vet. Mikrobiyol. Derg., 31, 31-42.
- Erdoğdu, S, & Abay, S. & Aydın, F. (2018). “Çiğ süt ve peynirlerden Brucella spp. izolasyonu
ve elde edilen izolatların fenotipik ve moleküler yöntemler ile biyotiplendirilmesi.ˮ Erciyes
Üniv. Vet. Fak. Derg., 15(2): 94-102.
- El-Diasty, M.M. & Ahmed, H.A. & Sayour, A.E. & El Hofy, F.I. & Tahoun, A.B. & Shafik,
S.M. (2016). “Seroprevalence of Brucella spp. in cattle, molecular characterization in milk, and
the analysis of associated risk factors with seroprevalence in humans, Egypt.ˮ Vector Borne
Zoonotic Dis. 16, 758–764.
- Facciolà A, & Palamara MAR, & D'Andrea G, & Marano F, & Magliarditi D, & Puglisi G, &
Picerno I, & Di Pietro A& Visalli G, (2018). “Brucellosis is a public health problem in southern
Italy: Burden and epidemiological trend of human and animal disease.ˮ Journal of Infection
and Public Health, 11, 861–866.
- Farrel, I.D. (1974). “The development of a new selective medium for the isolation of Brucella
abortus from contaminated sources”, Res. Vet. Sci., 16, 280-286.
- Garin-Bastuji, B. & Mick, V. & Le Carrou, G. & Allix, S. & Perrett, L. L. & Dawson, C. E. &
Whatmore, A. M. (2014). “Examination of taxonomic uncertainties surrounding Brucella
abortus bv. 7 by phenotypic and molecular approaches.ˮ Applied and Environmental
Microbiology, 80(5), 1570-1579.
- Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından Çiğ Sütün Arzına Dair Tebliğ (2017), (Tebliğ No:
2017/20), Resmî Gazete Sayı: 30050. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/ 2017/04/2017
0427-2.htm.
- Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından, Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği (2015) (Tebliğ
No: 2015/6) Resmî Gazete Sayı: 29261. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015
/02/20150208-16.htm
- Godfroid, J. & Nielsen, K. & Saegerman, C. (2010). “Diagnosis of brucellosis in livestock and
wildlife.” Croatian medical journal, 51(4), 296-305.
- Gulbaz, G. & Kamber, U. (2016). “The detection of Brucella bacteria with PCR and
bacteriological method in raw milk and some of the dairy products which are consumed in
Kars.ˮ Bull. UASVM Vet. Med. 73, 1.
- Gürbilek. SE, & Baklan. EA, & Aksoy. HY. (2014). “Türkiye’de 2007 ve 2008 yılları arasında
izole edilen Brucella suşlarının identifikasyonu ve faj duyarlılıklarının saptanması.ˮ Harran
Üniv Vet Fak Derg., 3(2): 67-72.
- Gwida M., & El-Gohary A., & Melzer F., & Khan I., & Rosler U., & Neubauer H. (2012).
“Brucellosis in camelsˮ Res. Vet. Sci., 92 (2012), pp. 351-355.
- Hadad, JJ. & Hammed, DA. & Alaaboudi AR. (1997). “Isolation of Brucella strains from dairy
products in Ninevah province, Iraq.ˮ Iraqi J. Vet. Sci., 10: 39-44.
- Jansen, W. & Linard, C. & Noll, M. & Nockler, K. & Al Dahouk, S. (2019). “Brucella-positive
raw milk cheese sold on the inner European market: a public health threat due to illegal import?ˮ
Food Control, 100, 130–137.
- Kalender, H. & Özcan, C. & Arslan, N. (2001). “Taze tulum peynirlerinden Brucella
izolasyonu,” Türk. Mikrobiyol. Cemiy. Derg. 31, 184-6.
- Kara, R. & Akkaya, L. (2013). “Investigation of Brucella abortus and Brucella melitensis at
Cheeses in Afyonkarahisar, Turkey”, British. J. Dairy Sci., 3, 5-8.
- Kasimoğlu, A. (2002). “Determination of Brucella spp. in raw milk and Turkish White cheese
in Kirikkale.ˮ Deutsche Tierärztliche Wochenschrift, 109, 324–326.
- Kaynak-Onurdag, F. & Okten, S. & Sen, B. (2016). “Screening Brucella spp. in bovine raw
milk by real-time quantitative PCR and conventional methods in a pilot region of vaccination,
Edirne,ˮ Turkey. J. Dairy Sci. 99, 3351–3357.
- Kılıç, S. & Ivanov, I. N. & Durmaz, R. & Bayraktar, M. R. & Ayaşlıoğlu, E. & Uyanık, M. H.
& Kantardjiev, T. V. (2011). “Multiple-locus variable-number tandem-repeat analysis
genotyping of human Brucella isolates from Turkey.ˮ Journal of clinical microbiology, 49(9),
3276-3283.
- Matle, I. & Ledwaba, B. & Madiba, K. & Makhado, L. & Jambwa, K., & Ntushelo, N. (2021).
“Characterisation of Brucella species and biovars in South Africa between 2008 and 2018 using
laboratory diagnostic data.ˮ Veterinary Medicine and Science, 7(4), 1245-1253.
- Méndez, C.M. & Páez, A.J. & Cortés-Blanco, M. & Salmoral, E.C. & Mohedano, E.M., &
Plata, C. & Varo, A.B. & Martíinez, F.N. (2003). “Brucellosis outbreak due to unpasteurized
raw goat cheese in Andalucia (Spain), January–March 2002.ˮ Euro Surveill. 8, 164–168.
- Mohamed, R. M. H. & Alçay, A. Ü. (2020). “İstanbul’daki süt ve süt ürünlerinde Brucella
türlerinin varlığının araştırılması.ˮ Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 15(59), 263-290.
- Moreno, E. (2014). “Retrospective and prospective perspectives on zoonotic brucellosis.ˮ Front
Microbiol. 5:213.
- O’Leary S. & Sheahan M. & Sweeney T. (2006). “Brucella abortus detection by PCR assay in
blood, milk and lymph tissue of serologically positive cows.ˮ Res. Vet. Sci., 81, pp. 170-176.
- Öner, S. Z. & Türkoğlu, E. (2020) “Düşük Endemisite Beklenen Bir Bölgede Bruselloz
Seroprevalansı.ˮ Batı Karadeniz Tıp Dergisi, 4(1), 18-23.
- Özcan, H. & Şahin, M. (2012). “Hayvan Yetiştiricilerinin İşletme Büyüklüğüne Göre, Brusella
Hastalığı Hakkındaki Bilgi Düzeylerinin Araştırılması.ˮ Gümüşhane Üniversitesi Sağlık
Bilimleri Dergisi, 1(4), 211-224.
- Pappas, G. & Papadimitriou, P. & Akritidis, N. & Christpu, L. & Tsianos, E. (2006) “The new
global map of human brucellosis.ˮ Lancet Infect Dis 6, 91–99.
- Patır, B. & Dinçoğlu, A.H. (2001). “Elazığ’da tüketime sunulan taze beyaz peynirler ile tulum
peynirlerinde Brucella spp. varlığı üzerinde araştırmalar.ˮ Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri
Dergisi, 15: 15-22.
- Plommet, MF. & Fensterbank, R. & Vassal, L. & Auclair, J. & Mocquot, G. & Vachot, J. &
Courault, M. & Musset, D. (1988). “Survival of Brucella abortus in ripened soft cheese made
from naturally infected cow's milk.ˮ Lait 68, 115–120.
- Ramos, J. & Bernal, E. & Esguevillas, T. & Lopez-Garcia, P. & Gaztambide, M. & Gutierrez,
F. (2008). “Non-imported brucellosis outbreak from unpasteurized raw milk in Moroccan
immigrants in Spain.ˮ Epidemiol. Infect. 136, 1552–1555.
- Santiago-Rodríguez, M.D.R. & Díaz-Aparicio, E. & Arellano-Reynoso, B. & García-Lobo,
J.M. & Gimeno, M. & Palomares-Reséndiz, E.G. & Hernández-Castro, R. (2015). “Survival of
Brucella abortus aqp X mutant in fresh and ripened cheeses.ˮ Foodborne Pathog. Dis. 12, 170–
175.
- Sreevatsan, S. & Bookout, J. & Ringpis, F. & Perumaalla, V. & Kumar, G. & Rajasekhar, M.
& Isloor, S. & Barathur, R. (2000) “A multiplex approach to molecular detection of Brucella
abortus and ⁄ or Mycobacterium bovis infection in cattle.ˮ J Clin Microbiol 38, 2602–2610.
- Tavsan, Ö. & Tekin-Koruk, S. & Koruk, I. (2015). “Şanlıurfa İl Merkezinde Bruselloz
Prevalansı ve İlişkili Risk Faktörleri/The Prevalence of Brucellosis and Associated Risk Factors
in Sanliurfa City Center.ˮ Klinik Dergisi, 28(1), 11.
- Tunçbilek, M. (1992). “Ankara piyasasında satılan taze beyaz peynirlerin Brucellosis riski
yönünden incelenmesi.ˮ Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Besin Hijyeni ve Teknolojisi Anabilim Dalı. Ankara.
- Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanlığı. Bruselloz
(Türkiye, 2017) Haritası [Internet]. Erişim: https:// hsgm.saglik.gov.tr zoonotikvevektorelbruselloz. 2017 (erişim: 08.02.2022).
- Wareth, G. & Melzer, F. & Tomaso, H. & Roesler, U. & Neubauer, H. (2015). “Detection of
Brucella abortus DNA in aborted goats and sheep in Egypt by real-time PCR.ˮ BMC Res Notes.
8: 212. pmid:26036697.
- Wareth, G. & Melzer, F. & El-Diasty, M. & Schmoock, G. & Elbauomy, E. & Abdel-Hamid,
N. & Sayour, A. & Neubauer, H. (2017). “Isolation of Brucella abortus from a dog and a cat
confirms their biological role in re-emergence and dissemination of bovine brucellosis on dairy
farms.ˮ Transbound Emerg Dis. 64(5):e27–e30.
- WHO. 2012. Brucellosis. Geneva (Switzerland): World Health Organization.
www.who.int/zoonoses/diseases/brucellosis/en/