Research Article

Elit Okçularda Antrenman ve yarışma Öncesinde Kalp Atım Hızı Değişkenliği ile Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi

Volume: 7 Number: 1 March 28, 2025
TR EN

Elit Okçularda Antrenman ve yarışma Öncesinde Kalp Atım Hızı Değişkenliği ile Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi

Abstract

Okçuluk, yüksek konsantrasyon ve odaklanma gerektiren bir spor dalıdır. Dolayısıyla, sporcuların psikolojik durumları ve fizyolojik yanıtları, performanslarını doğrudan etkileyebilir.Bu çalışmanın amacı; elit okçularda antrenman ve yarışma öncesi kalp atım hızı değişkenliği (KAHD)ve yarışma kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmanın örneklem grubunu 2024 Salon Türkiye Şampiyonası’nda yarışan 18 elit okçu (n=11 erkek, n=7 kadın; yaş ort: 18,44 ± 1,38 yıl) oluşturmuştur. Sporcuların KAHD ve kaygı ölçümleri antrenman ve müsabaka öncesi olmak üzere iki farklı koşulda kaydedilmiştir. KAHD ölçümleri EKG tabanlı nabız ölçer bir göğüs bandı (Polar H10) ile gerçekleştirilmiştir. Beş dakikalık ölçümler sonucu elde edilen veriler Elite HRV programı aracılığıyla standart KAHD parametrelerine dönüştürülmüştür. Yarışma kaygı düzeyi ise Yarışma Durumluk Kaygı Envanteri-2 (CSAI-2) ile belirlenmiştir. Çalışma hipotezlerine uygun olarak Pearson korelasyon ve bağımlı örneklem t-testi analizleri uygulanmıştır. Antrenman öncesi KAHD parametreleri ile CSAI-2 alt boyutları arasında bir ilişki gözlenmezken (p>0,05), yarışma öncesi düşük frekans ile yüksek frekans arasındaki oran (LF/HF) değeri ile bedensel kaygı alt boyutu arasında ilişki olduğu görülmüştür (p<0,05). CSAI-2’ye ilişkin bilişsel kaygı, bedensel kaygı ve kendine güven alt boyutlarında antrenman ve yarışma öncesi değerler karşılaştırıldığında istatistiki bir farklılık olmadığı görülmüştür (p>0,05).KAHD parametrelerinden, RR aralığı, kalp atım sayısı (HR) ve HRmin değerlerinde yarışma ve antrenman öncesi değerler arasında fark olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç olarak, elit okçularda yarışma öncesi fizyolojik ve psikolojik durum arasındaki bir etkileşim olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yarışma öncesi fizyolojik yanıtların antrenmana göre farklılaştığı ve yarışmanın bir stresör görevi gördüğü anlaşılmıştır. Elit düzeyde yarışan okçularda stres yönetimi için psikolojik destek, gevşeme teknikleri ve biyolojik geri bildirim gibi yöntemlerinin kullanımı önerilebilir.

Keywords

References

  1. Arruda, A. F., Aoki, M. S., Freitas, C. G., Drago, G., Oliveira, R., Crewther, B. T., & Moreira, A. (2014). Influence of competition playing venue on the hormonal responses, state anxiety and perception of effort in elite basketball athletes. Physiology & Behavior, 130, 1-5. https://doi.org/10.1016/j.physbeh.2014.03.007
  2. Ayuso-Moreno, R., Fuentes-García, J. P., Collado-Mateo, D., & Villafaina, S. (2020). Heart rate variability and pre-competitive anxiety according to the demanding level of the match in female soccer athletes. Physiology & behavior, 222, 112926. https://doi.org/10.1016/j.physbeh.2020.112926
  3. Bird, E. I. (1987). Psychophysiological processes during rifle shooting. International Journal of Sport Psychology, 18(1), 9–18.
  4. Blásquez, J. C. C., Font, G. R., & Ortís, L. C. (2009). Heart-rate variability and precompetitive anxiety in swimmers. Psicothema, 21(4), 531-536.
  5. Carrillo, A. E., Christodoulou, V. X., Koutedakis, Y., & Flouris, A. D. (2011). Autonomic nervous system modulation during an archery competition in novice and experienced adolescent archers. Journal of sports sciences, 29(9), 913-917. https://doi.org/10.1080/02640414.2011 .568514
  6. Chaabène, H., Hellara, I., Ghali, F. B., Franchini, E., Neffati, F., Tabben, M., ... & Hachana, Y. (2016). Physiological stress and performance analysis to karate combat. J Sports Med Phys Fitness, 56(10), 1125-1131.
  7. Correia, M. E., & Rosado, A. F. (2018). Fear of failure and anxiety in sport. Análise Psicológica, 36(1), 75-86. https://doi.org/10.14417/ap.1193
  8. Çakır, B., Kasımay, Ö., Kolgazi, M., Ersoy, Y., Ercan, F., & Yeğen, B. Ç. (2010). Stress‐induced multiple organ damage in rats is ameliorated by the antioxidant and anxiolytic effects of regular exercise. Cell biochemistry and function, 28(6), 469-479. https://doi.org/10.1002/cbf.1679

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sport and Exercise Psychology

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

March 25, 2025

Publication Date

March 28, 2025

Submission Date

February 8, 2025

Acceptance Date

March 25, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 1

APA
Aksüy, M., & Makaracı, M. (2025). Elit Okçularda Antrenman ve yarışma Öncesinde Kalp Atım Hızı Değişkenliği ile Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi. Journal of Sport for All and Recreation, 7(1), 112-120. https://doi.org/10.56639/jsar.1635736
AMA
1.Aksüy M, Makaracı M. Elit Okçularda Antrenman ve yarışma Öncesinde Kalp Atım Hızı Değişkenliği ile Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi. JSAR. 2025;7(1):112-120. doi:10.56639/jsar.1635736
Chicago
Aksüy, Melis, and Melek Makaracı. 2025. “Elit Okçularda Antrenman Ve Yarışma Öncesinde Kalp Atım Hızı Değişkenliği Ile Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi”. Journal of Sport for All and Recreation 7 (1): 112-20. https://doi.org/10.56639/jsar.1635736.
EndNote
Aksüy M, Makaracı M (March 1, 2025) Elit Okçularda Antrenman ve yarışma Öncesinde Kalp Atım Hızı Değişkenliği ile Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi. Journal of Sport for All and Recreation 7 1 112–120.
IEEE
[1]M. Aksüy and M. Makaracı, “Elit Okçularda Antrenman ve yarışma Öncesinde Kalp Atım Hızı Değişkenliği ile Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi”, JSAR, vol. 7, no. 1, pp. 112–120, Mar. 2025, doi: 10.56639/jsar.1635736.
ISNAD
Aksüy, Melis - Makaracı, Melek. “Elit Okçularda Antrenman Ve Yarışma Öncesinde Kalp Atım Hızı Değişkenliği Ile Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi”. Journal of Sport for All and Recreation 7/1 (March 1, 2025): 112-120. https://doi.org/10.56639/jsar.1635736.
JAMA
1.Aksüy M, Makaracı M. Elit Okçularda Antrenman ve yarışma Öncesinde Kalp Atım Hızı Değişkenliği ile Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi. JSAR. 2025;7:112–120.
MLA
Aksüy, Melis, and Melek Makaracı. “Elit Okçularda Antrenman Ve Yarışma Öncesinde Kalp Atım Hızı Değişkenliği Ile Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi”. Journal of Sport for All and Recreation, vol. 7, no. 1, Mar. 2025, pp. 112-20, doi:10.56639/jsar.1635736.
Vancouver
1.Melis Aksüy, Melek Makaracı. Elit Okçularda Antrenman ve yarışma Öncesinde Kalp Atım Hızı Değişkenliği ile Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi. JSAR. 2025 Mar. 1;7(1):112-20. doi:10.56639/jsar.1635736

Creative Commons Lisansı

Articles published by Journal Sports for All and Recreation is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) License.