BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ESNASINDA BİRLEŞİK KRALLIĞIN ORTADOĞU POLİTİKASININ ŞEKİLLENDİRİLMESİNDE İNSAN İSTİHBARATI: T. E. LAWRENCE’IN CASUSLUK FAALİYETLERİNİN STRATEJİK ANALİZİ

19. Yüzyılın sonlarına doğru Avrupa’da başlayan sanayi devriminin bir sonucu olarak batılı devletlerarasındaki sömürgecilik faaliyetleri çok büyük artış göstermiştir. Sömürgeci devletler dünya üzerindeki yeraltı ve yerüstü hammadde kaynaklarına ulaşmak maksadıyla adeta mazlum devletler ve toplumların üzerine bir karabasan gibi çökmüşlerdir. Bu süreçte İngiliz casus Lawrence insan istihbaratının tüm inceliklerini icra ederek, bölgedeki Arap kabilelerinin Osmanlı Devletine karşı isyan etmesinde adeta başrol oynamıştır. Bu çalışmanın amacı, Birinci Dünya Savaşı esnasında Birleşik Krallığın hedef bölgelerde icra ettiği temel istihbarat disiplinlerinden biri olan İnsan İstihbaratının (İNİS) stratejik önemini vurgulamak ve İngiliz casus Albay Thomas Edward Lawrence özelinde insan istihbaratı yönteminin işlevselliğini analiz etmektir. Birleşik Krallığın stratejik çıkarları doğrultusunda İngiliz casus Lawrence’ın yürüttüğü insan istihbaratı faaliyetleri neticesinde, önemli siyasi başarılar elde edilmiş ve Ortadoğu ve Arap yarımadasının sınırları yeniden çizilmiştir. Bu başarının altında yatan dinamikleri analiz etmek ve uygulama yöntemlerini irdelemek, teoride yer alan araştırmacılar ve uygulamada bulunan saha görevlileri açısından çok büyük fayda sağlayacağı aşikârdır.