Review

Üçüncü Ur Hanedanlığı’nın Yıkılış Sürecinde Nüfus Baskısı, İklim Değişikliği ve Tahıl Kıtlığı

Volume: 23 Number: 1 January 25, 2024
EN TR

Üçüncü Ur Hanedanlığı’nın Yıkılış Sürecinde Nüfus Baskısı, İklim Değişikliği ve Tahıl Kıtlığı

Abstract

Mezopotamya’da kurulan ilk kent devletlerinden beri tahıllar, siyasi ve ekonomik süreci belirleyen en temel gıda maddeleridir. Doğal ve siyasi faktörlere bağlı olarak ortaya çıkan tahıl kıtlıkları devletlerin yıkılmasına yol açmıştır. MÖ 2200 dolaylarında başlayan 4,2 ka iklim olayı, Mezopotamya’nın coğrafi ve siyasi yapısını değişime uğratmıştır. Kuzey Mezopotamya’daki yerleşik ve göçebe toplumlar, aşırı kuraklıklar nedeniyle güneye göç etmiştir. Güney Mezopotamya’daki toplumlar ise nehir kaynaklarını bir süre daha kullanmaya devam etse de tarım arazileri, sürekli olarak nehir sularıyla sulanması sonucunda tuzlanmaya bağlı olarak çoraklaşmış ve bu durumda tahıl kıtlıkları meydana gelmiştir. Üçüncü Ur Hanedanlığı’nın kurulduğu dönemde bu kıtlıkların devam ettiği görülmektedir. Kıtlıklara önlem almak amacıyla tarım arazileri nadasa bırakılmış ve drenaj sistemleri geliştirilmiştir. Ancak Amurru göçlerinin devam etmesi nedeniyle kentlerde ortaya çıkan nüfus baskısı, tarım topraklarında sürekli olarak ekim yapılmasını gerektirmiştir. Üçüncü Ur Hanedanlığı’nda yaşanan bu tahıl kıtlıklarıyla vergi sistemi bozulmuş, tayınlar arpa ile ödenememiş ve tapınaklara adak olarak sunular hayvanların sayısı azalmıştır. Bunun yanı sıra arpanın gümüş karşısında aşırı değerlenmesi neticesinde, arz-talep dengesi bozulmuş ve krallık ekonomik olarak çöküntüye uğramıştır. Bu gelişmelerin akabinde Elam saldırıları başlamış ve krallığa bağlı bazı kentler bağımsızlığını ilan etmiştir. Tüm bu olayların sonucunda Üçüncü Ur Hanedanlığı yıkılmıştır.

Keywords

Thanks

Sayın Editör mümkünse özel sayı içerisinde yayımlanmasını talep ediyorum.

References

  1. Adams, R. McC. (1981). Heartland of cities: Survey of Ancient settlement and land use on the central floodplain of the Euphrates, Chicago and London: The University of Chicago Press.
  2. Alster, B. (1980). Dead in Mesopotamia: Mesopotamia 8. Jerrold, S. C. (Ed.). Apodotic death and the historycity of historical omens (1. Baskı, s. 99-105). Coppenhagen: Akademisk Forlag.
  3. Altaweel, M. (2013). Simulating the effects of salinization on irrigation agriculture in Southern Mesopotamia. Institute of Archeology, 1-27.
  4. Altaweel, M. (2018). Water management across time: Dealing with too much or too little water in ancient Mesopotamia, Zhuang Y, Altaweel M. (Ed.). Water Societies and Technologies from the Past and Present, (1. Baskı, s. 180-199). London: UCL Press.
  5. Archi, A. (1985). Mardu in the Ebla texts, Orientalia, Vol.54 No. 1/2, 7-13.
  6. Bryce, T. (2009). The routledge handbook of the peoples and places of Ancient Western Asia: The Near East from the early Bronze Age to the fall of the Persian Empire, New York: Routledge.
  7. Bulut, E. ve Kurt, M. (2020). MÖ 3. ve 2. binyıllarda Mezopotamya’da sulama kanalları ve toplumsal yaşama etkileri, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 30 Sayı 2, 427-442.
  8. Buringh, P. (1960). Soils and soil conditions in Iraq, Minister of Agriculture, Baghdat.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Ancient History (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

January 25, 2024

Submission Date

May 19, 2023

Acceptance Date

September 8, 2023

Published in Issue

Year 2024 Volume: 23 Number: 1

APA
Aytan, O. A. (2024). Üçüncü Ur Hanedanlığı’nın Yıkılış Sürecinde Nüfus Baskısı, İklim Değişikliği ve Tahıl Kıtlığı. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 179-194. https://doi.org/10.21547/jss.1299524
AMA
1.Aytan OA. Üçüncü Ur Hanedanlığı’nın Yıkılış Sürecinde Nüfus Baskısı, İklim Değişikliği ve Tahıl Kıtlığı. GAUN-JSS. 2024;23(1):179-194. doi:10.21547/jss.1299524
Chicago
Aytan, Ozan Arslan. 2024. “Üçüncü Ur Hanedanlığı’nın Yıkılış Sürecinde Nüfus Baskısı, İklim Değişikliği Ve Tahıl Kıtlığı”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 (1): 179-94. https://doi.org/10.21547/jss.1299524.
EndNote
Aytan OA (January 1, 2024) Üçüncü Ur Hanedanlığı’nın Yıkılış Sürecinde Nüfus Baskısı, İklim Değişikliği ve Tahıl Kıtlığı. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 1 179–194.
IEEE
[1]O. A. Aytan, “Üçüncü Ur Hanedanlığı’nın Yıkılış Sürecinde Nüfus Baskısı, İklim Değişikliği ve Tahıl Kıtlığı”, GAUN-JSS, vol. 23, no. 1, pp. 179–194, Jan. 2024, doi: 10.21547/jss.1299524.
ISNAD
Aytan, Ozan Arslan. “Üçüncü Ur Hanedanlığı’nın Yıkılış Sürecinde Nüfus Baskısı, İklim Değişikliği Ve Tahıl Kıtlığı”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23/1 (January 1, 2024): 179-194. https://doi.org/10.21547/jss.1299524.
JAMA
1.Aytan OA. Üçüncü Ur Hanedanlığı’nın Yıkılış Sürecinde Nüfus Baskısı, İklim Değişikliği ve Tahıl Kıtlığı. GAUN-JSS. 2024;23:179–194.
MLA
Aytan, Ozan Arslan. “Üçüncü Ur Hanedanlığı’nın Yıkılış Sürecinde Nüfus Baskısı, İklim Değişikliği Ve Tahıl Kıtlığı”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 23, no. 1, Jan. 2024, pp. 179-94, doi:10.21547/jss.1299524.
Vancouver
1.Ozan Arslan Aytan. Üçüncü Ur Hanedanlığı’nın Yıkılış Sürecinde Nüfus Baskısı, İklim Değişikliği ve Tahıl Kıtlığı. GAUN-JSS. 2024 Jan. 1;23(1):179-94. doi:10.21547/jss.1299524

Cited By