Research Article

Uluslararası Barış ve Güvenliğin Korunmasında Birleşmiş Milletlerin Rolü: Bağımsızlıktan Bölünmeye Sudan Örneği (1956 – 2011)

Volume: 22 Number: 4 October 20, 2023
EN TR

Uluslararası Barış ve Güvenliğin Korunmasında Birleşmiş Milletlerin Rolü: Bağımsızlıktan Bölünmeye Sudan Örneği (1956 – 2011)

Abstract

Afrika’nın en büyük ülkelerinden birisi olan Sudan, İngiliz sömürge dönemi sonrası 1956 yılında bağımsızlığına kavuşmuştur. Bağımsızlık sonrası gerek sömürgecilik döneminden gelen sorunlar gerekse de siyasi çekişmeler, etnik (Arap-Afrikalı) ve sosyo-kültürel (din, bölgesel milliyetçilik ve kabilecilik) sorunlarla istikrarsız dönemler, iç savaşlar ve çekişmeler yaşamıştır. Kuzey (hükümet güçleri) ve Güney (Sudan Halk Özgürlük Hareketi vd.) arasındaki iç savaş ve Darfur’da meydana gelen çatışmalar sonucu birçok insan ölmüş ya da zarar görmüştür. Sudan’da yaşanan bu süreç BM ve diğer uluslararası örgütlerin Sudan ile ilgilenmelerine yol açmış ve 2005 yılında yapılan Kapsamlı Barış Antlaşması ile 2011 yılında düzenlenen referandumla Güney Sudan bağımsızlığını kazanmıştır. Ancak bu referandum süreci çok kolay olmamış Sudan’da BM, 2000 yılı sonrası aldığı kararlar ve oluşturduğu misyonlarla uluslararası barış ve güvenliği sağlama adına yoğun çabalar sarf etmiştir. Kuzey ve Güney arasındaki çatışmaların, ölümlerin ve insani krizlerin engellenmesi için güvenlik konseyinde birçok karar alınmış, UNAMIS, UNMIS misyonları oluşturulmuş, özel temsilciler atanmıştır. Barış süreçleri, idari önlemler, güvenlik önlemleri ve insani yardımları içeren bu önlemlere rağmen Sudan’ın yapısı korunamamış ve 2011 yılında düzenlenen referandumla ülke ikiye bölünmüştür. Birleşmiş Milletler (BM)’in Sudan’daki misyonunun nasıl başlayıp ilerlediği detayları ile ele alınacağı bu makalede BM’nin, Sudan’da uluslararası barış ve güvenliği sağlama çabalarının başarısız olduğu bunun sonucu olarak da Sudan’ın 2011’de ikiye bölündüğü hipotezi öne sürülmektedir. Çalışmada, Sudan’daki uluslararası güvenlik ve barışı sağlama süreci tarihsel, hukuki, sosyo-kültürel ve güvenlik boyutları ile ele alınmıştır.

Keywords

References

  1. Agreements (12 Aralık 2006). http://www.africa-union.org/Darfur/homedar.htm#. (Erişim Tarihi: 08.05.2023).
  2. Agwanda, B. ve Asal, U. Y. (2020). State fragility and post-conflict state-building: An analysis of South Sudan conflict (2013 – 2019). Güvenlik Bilimleri Dergisi, 9(1), 125 – 146. https://doi.org/10.28956/gbd.736103.
  3. Arpa, E. (2011). Sudan ve Darfur sorunu. Avrasya Etüdleri, 40(2), 97-122.
  4. Background (12 Aralık 2006). http://www.un.org/Depts/dpko/missions/unmis/ background.html. (Erişim Tarihi: 08.05.2023).
  5. Bayram, M. (2017). İsrail – Güney Sudan ilişkilerinin siyasal ekolojisi. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 59-77.
  6. Bilgenoğlu, A. (2019). Sudan ve Darfur sorunu. Erol, M.S. ve Ekşi, M. (Ed.), Uluslararası ilişkilerde güncel sorunlar (s. 223-242). Ankara: Akçağ Yayınları.
  7. Bilgenoğlu, A. (2020). Sömürgeler çağında “kralın tacındaki elmas”: Hindistan’ın İngiliz sömürgeciliğindeki yeri ve önemi. Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi, 4(3), 271-290.
  8. Binyıl Zirvesi (25 Kasım 2006). http://www.belgenet.com/arsiv/binyilzirve.html. (Erişim Tarihi: 08.05.2023).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

African Studies, Regional Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 20, 2023

Submission Date

August 9, 2023

Acceptance Date

October 3, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 22 Number: 4

APA
Orallı, L. E., & Karakaya, İ. (2023). Uluslararası Barış ve Güvenliğin Korunmasında Birleşmiş Milletlerin Rolü: Bağımsızlıktan Bölünmeye Sudan Örneği (1956 – 2011). Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(4), 1446-1465. https://doi.org/10.21547/jss.1340153
AMA
1.Orallı LE, Karakaya İ. Uluslararası Barış ve Güvenliğin Korunmasında Birleşmiş Milletlerin Rolü: Bağımsızlıktan Bölünmeye Sudan Örneği (1956 – 2011). GAUN-JSS. 2023;22(4):1446-1465. doi:10.21547/jss.1340153
Chicago
Orallı, Levent Ersin, and İskender Karakaya. 2023. “Uluslararası Barış Ve Güvenliğin Korunmasında Birleşmiş Milletlerin Rolü: Bağımsızlıktan Bölünmeye Sudan Örneği (1956 – 2011)”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 (4): 1446-65. https://doi.org/10.21547/jss.1340153.
EndNote
Orallı LE, Karakaya İ (October 1, 2023) Uluslararası Barış ve Güvenliğin Korunmasında Birleşmiş Milletlerin Rolü: Bağımsızlıktan Bölünmeye Sudan Örneği (1956 – 2011). Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 4 1446–1465.
IEEE
[1]L. E. Orallı and İ. Karakaya, “Uluslararası Barış ve Güvenliğin Korunmasında Birleşmiş Milletlerin Rolü: Bağımsızlıktan Bölünmeye Sudan Örneği (1956 – 2011)”, GAUN-JSS, vol. 22, no. 4, pp. 1446–1465, Oct. 2023, doi: 10.21547/jss.1340153.
ISNAD
Orallı, Levent Ersin - Karakaya, İskender. “Uluslararası Barış Ve Güvenliğin Korunmasında Birleşmiş Milletlerin Rolü: Bağımsızlıktan Bölünmeye Sudan Örneği (1956 – 2011)”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22/4 (October 1, 2023): 1446-1465. https://doi.org/10.21547/jss.1340153.
JAMA
1.Orallı LE, Karakaya İ. Uluslararası Barış ve Güvenliğin Korunmasında Birleşmiş Milletlerin Rolü: Bağımsızlıktan Bölünmeye Sudan Örneği (1956 – 2011). GAUN-JSS. 2023;22:1446–1465.
MLA
Orallı, Levent Ersin, and İskender Karakaya. “Uluslararası Barış Ve Güvenliğin Korunmasında Birleşmiş Milletlerin Rolü: Bağımsızlıktan Bölünmeye Sudan Örneği (1956 – 2011)”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 22, no. 4, Oct. 2023, pp. 1446-65, doi:10.21547/jss.1340153.
Vancouver
1.Levent Ersin Orallı, İskender Karakaya. Uluslararası Barış ve Güvenliğin Korunmasında Birleşmiş Milletlerin Rolü: Bağımsızlıktan Bölünmeye Sudan Örneği (1956 – 2011). GAUN-JSS. 2023 Oct. 1;22(4):1446-65. doi:10.21547/jss.1340153

Cited By