Research Article

Searle'ün Zihin Felsefesinde Nörobiyolojik Açıklama ve Ontolojik İndirgeme Problemi Bağlamında Bilinç-Beyin İlişkisi

Volume: 24 Number: 3 July 18, 2025
TR EN

Searle'ün Zihin Felsefesinde Nörobiyolojik Açıklama ve Ontolojik İndirgeme Problemi Bağlamında Bilinç-Beyin İlişkisi

Abstract

Searle zihin felsefesinde, genel anlamıyla zihin-beden, daha özelinde bilinç ve beyin arasındaki ilişkinin açıklanması problemine hem geleneksel materyalistlerin hem de düalist yaklaşımların düşüncelerini eleştirerek ve onların eksik taraflarını ortaya koyarak çözüm aramaktadır. Dolayısıyla Searle, zihin felsefesindeki problemlerin çoğunun materyalist ve düalist kelime dağarcığını kullanmaktan kaynaklandığını ve bu dağarcığın, bilinç problemini çözmeye giden yola işaret etmediğini düşünür. Bu noktada Searle, bilince ait olguların açıklanmasının, bu geleneksel kelime dağarcığını kullanmadan da mümkün olduğunu göstermeye çalışır. Çözümü de düalizm ile materyalizmin ikisinin birden reddedilmesinde ve bilincin biyolojik bir fenomen olarak ele alınması gerektiğini savunan yaklaşımın bir ifadesi olan biyolojik doğalcılık argümanında görür. Sonuç olarak Searle, zihin felsefesinde zor problem olarak nitelenen bilinç ve bilince ait öznel deneyimlerin beyinde nasıl gerçekleştiğinin açıklanması problemine ilişkin, düalizm ve materyalizmin çelişkilerine düşmeden biyolojik ve nörobiyolojik temelli bir açıklama sunar ve biyolojik doğalcılık argümanını ortaya koyar. Bu doğrultuda çalışmamızda ilk olarak Searle açısından bilincin nedensel ve ontolojik olarak indirgenebilir olup olmadığı tartışması ve bilincin nesnel-bilimsel açıdan açıklanması problemi ele alınacaktır. Sonrasında Searle’ün bilinç kuramından hareketle bilinç-beyin problemine olan yaklaşımı ve bu problemin çözümünde en büyük engel olarak gördüğü düalizm ve materyalizm yaklaşımlarına yönelik eleştirisi çerçevesinde bunlara alternatif bir çözüm olarak önerdiği biyolojik doğalcılık argümanı nörobiyolojik bir bakış açısıyla ortaya konulacaktır.

Keywords

References

  1. Alıcı, T. (2013). Gerçek bir yanılsama: Bilinç. İstanbul: Metis Yayınları.
  2. Altınörs, S. A. (2018). Zihin-beden problemine Searle’ün yaklaşımı. Temaşa Felsefe Dergisi, 9, 39-59.
  3. Bailey, Andrew (2019), Zihin felsefesi. (Doruker, F. Çev.). Ankara: Fol Kitap.
  4. Churchland, Paul M. (2012), Madde ve bilinç. (Ersöz. B. Çev.). İstanbul: Alfa Yayınları.
  5. Crick, Francis (2005). Şaşırtan varsayım: İnsan varlığının temel sorularına yanıt arayışı. (Say. S. Çev.). Ankara: Tubitak Yayınları.
  6. Çelebi, V. (2022). John Roger Searle bağlamında çağdaş zihin felsefesi problemleri. Ankara: Nobel Yayıncılık.
  7. Doğan, Mehtap (2018). Bilincin doğasına yönelik beş temel yaklaşımın bir değerlendirmesi. MetaZihin: Yapay Zekâ ve Zihin Felsefesi Dergisi, 1: 21-55.
  8. Kaya, A. Ü. (2022). John Searle’ün bilinç teorisinde zihinsel nedensellik problemi. Beytulhikme An International Journal of Philosophy, 12 (4), s. 883-911.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Philosophy of Mind

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 18, 2025

Submission Date

February 10, 2025

Acceptance Date

June 17, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 24 Number: 3

APA
Çelebi, V. (2025). Searle’ün Zihin Felsefesinde Nörobiyolojik Açıklama ve Ontolojik İndirgeme Problemi Bağlamında Bilinç-Beyin İlişkisi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1098-1110. https://doi.org/10.21547/jss.1637172
AMA
1.Çelebi V. Searle’ün Zihin Felsefesinde Nörobiyolojik Açıklama ve Ontolojik İndirgeme Problemi Bağlamında Bilinç-Beyin İlişkisi. GAUN-JSS. 2025;24(3):1098-1110. doi:10.21547/jss.1637172
Chicago
Çelebi, Vedat. 2025. “Searle’ün Zihin Felsefesinde Nörobiyolojik Açıklama Ve Ontolojik İndirgeme Problemi Bağlamında Bilinç-Beyin İlişkisi”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (3): 1098-1110. https://doi.org/10.21547/jss.1637172.
EndNote
Çelebi V (July 1, 2025) Searle’ün Zihin Felsefesinde Nörobiyolojik Açıklama ve Ontolojik İndirgeme Problemi Bağlamında Bilinç-Beyin İlişkisi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 3 1098–1110.
IEEE
[1]V. Çelebi, “Searle’ün Zihin Felsefesinde Nörobiyolojik Açıklama ve Ontolojik İndirgeme Problemi Bağlamında Bilinç-Beyin İlişkisi”, GAUN-JSS, vol. 24, no. 3, pp. 1098–1110, July 2025, doi: 10.21547/jss.1637172.
ISNAD
Çelebi, Vedat. “Searle’ün Zihin Felsefesinde Nörobiyolojik Açıklama Ve Ontolojik İndirgeme Problemi Bağlamında Bilinç-Beyin İlişkisi”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/3 (July 1, 2025): 1098-1110. https://doi.org/10.21547/jss.1637172.
JAMA
1.Çelebi V. Searle’ün Zihin Felsefesinde Nörobiyolojik Açıklama ve Ontolojik İndirgeme Problemi Bağlamında Bilinç-Beyin İlişkisi. GAUN-JSS. 2025;24:1098–1110.
MLA
Çelebi, Vedat. “Searle’ün Zihin Felsefesinde Nörobiyolojik Açıklama Ve Ontolojik İndirgeme Problemi Bağlamında Bilinç-Beyin İlişkisi”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 24, no. 3, July 2025, pp. 1098-10, doi:10.21547/jss.1637172.
Vancouver
1.Vedat Çelebi. Searle’ün Zihin Felsefesinde Nörobiyolojik Açıklama ve Ontolojik İndirgeme Problemi Bağlamında Bilinç-Beyin İlişkisi. GAUN-JSS. 2025 Jul. 1;24(3):1098-110. doi:10.21547/jss.1637172