EN
TR
Türkiye’de Finansal ve Ticari Küreselleşmenin Enerji Politikalarına Yansımaları: Doğal Gaz Tüketiminde Doğrusal Olmayan Etkileşimler
Abstract
Bu çalışma, Türkiye’de Doğalgaz tüketimi üzerinde etkili olan finansal ve ticari finansal küreselleşmenin doğrusal olmayan etkileşimlerini ve bunlara ait nedensel ilişkileri ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Özellikle ekonomik büyüme, banka kredilerindeki genişleme, ticari ve finansal küreselleşmenin Doğalgaz tüketimi üzerindeki etkileri, doğrusal olmayan yapıları ortaya koyabilen Kernel Regularized Least Squares (KRLS) yöntemi aracılığıyla incelenmiştir. 1984–2022 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak oluşturulan model, enerji tüketiminin sabit varsayımlarla değil, tüketim düzeyine bağlı olarak farklılaştığını ortaya koymaktadır. Bu nedenle, yalnızca ortalama etkiler değil, tüketim düzeyine göre değişen marjinal etkiler de dikkate alınmıştır. Ayrıca, çalışmanın güvenilirliğini artırmak amacıyla Toda-Yamamoto (TY) ve Hacker ve Hatemi-J bootstrap yaklaşımlarına dayalı nedensellik analizleri uygulanmıştır. Elde edilen ampirik bulgular, ekonomik büyümenin Doğalgaz tüketimi üzerinde güçlü, tutarlı ve pozitif bir etkide bulunduğunu göstermektedir. Finansal küreselleşme de benzer şekilde enerji talebini artıran istikrarlı bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Buna karşın, banka kredilerinin etkisi gerek yön gerekse anlamlılık bakımından zayıf ve tutarsızdır. Ticari küreselleşmenin etkisi ise modele ve parametrik varsayımlara oldukça duyarlıdır. KRLS yöntemiyle yapılan analizler, politika yapıcıların enerji tüketimi düzeyine göre farklılaşan etkileri dikkate alarak esnek ve hedefli politikalar geliştirmesi gerektiğini göstermektedir. Bu çalışma, enerji politikalarının sadece ekonomik büyüme değil, aynı zamanda küresel entegrasyon süreçleriyle eşgüdüm içinde tasarlanması gerektiğine yönelik politika önerileri sunmaktadır. Elde edilen bulgular, enerji güvenliği, sürdürülebilirlik ve makroekonomik istikrar hedefleri arasındaki dengenin sağlanabilmesi açısından stratejik önem taşımaktadır.
Keywords
Supporting Institution
Bu çalışma herhangi bir kurum tarafından fonlanmamakta ve desteklenmemektedir.
Ethical Statement
Bu çalışma kapsamında insan katılımcılar veya hayvan denekler kullanılmamış olup, etik kurul onayı gerektiren herhangi bir uygulamaya yer verilmemiştir. Dolayısıyla, etik kurul onayı alınmasına gerek bulunmamaktadır
Thanks
Yazarlar, baş editöre, editör kuruluna ve dergi hakemlerine çalışmaya gösterdikleri ilgi, alaka ve ayrılan kıymetli zaman için sonsuz teşekkür eder.
References
- Al-mulali, U., & Binti Che Sab, C. N. (2012a). The impact of energy consumption and CO2 emission on the economic and financial development in 19 selected countries. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 16(7), 4365-4369. https://doi.org/10.1016/j.rser.2012.05.017
- Al-mulali, U., & Binti Che Sab, C. N. (2012b). The impact of energy consumption and CO2 emission on the economic growth and financial development in the Sub Saharan African countries. Energy, 39(1), 180-186. https://doi.org/10.1016/j.energy.2012.01.032
- Al-mulali, U., & Lee, J. Y. M. (2013). Estimating the impact of the financial development on energy consumption: Evidence from the GCC (Gulf Cooperation Council) countries. Energy, 60, 215-221. https://doi.org/10.1016/j.energy.2013.07.067
- Apergis, N., & Payne, J. E. (2010). Natural gas consumption and economic growth: A panel investigation of 67 countries. Applied Energy, 87(8), 2759-2763. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2010.01.002
- Aslan, A., Apergis, N., & Topcu, M. (2014). Banking development and energy consumption: Evidence from a panel of Middle Eastern countries. Energy, 72, 427-433. https://doi.org/10.1016/j.energy.2014.05.061
- Bayraç, H. N. (2018). Uluslararası doğalgaz piyasasinin ekonomik yapisi ve uygulanan politikalar. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 13(3), 13-36. https://doi.org/10.17153/oguiibf.405932
- Boz, F. Ç., Çinar, Ö., & Temelli̇, F. (2017). Enerji Tüketimi, finansal gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi: ASEAN ülkeleri üzerine bir analiz. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 6(12), 36-52. https://dergipark.org.tr/en/pub/bsbd/issue/30965/305034
- Bozgeyik, Y. D. D. Y., Karaca, Ö. G. C., & Torun, S. (2016). Türkiye’de uygulanan ekonomi politikalarinin hizmetler sektörüne etkisi: 2000-2014. Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (2), 102-124. https://dergipark.org.tr/en/pub/yyuiibfd/issue/35328/392205
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Economic Models and Forecasting, Applied Macroeconometrics, Time-Series Analysis
Journal Section
Research Article
Publication Date
October 30, 2025
Submission Date
April 14, 2025
Acceptance Date
August 14, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 24 Number: 4
APA
Taşcı, H., & Karaca, C. (2025). Türkiye’de Finansal ve Ticari Küreselleşmenin Enerji Politikalarına Yansımaları: Doğal Gaz Tüketiminde Doğrusal Olmayan Etkileşimler. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4), 1718-1741. https://doi.org/10.21547/jss.1675854
AMA
1.Taşcı H, Karaca C. Türkiye’de Finansal ve Ticari Küreselleşmenin Enerji Politikalarına Yansımaları: Doğal Gaz Tüketiminde Doğrusal Olmayan Etkileşimler. GAUN-JSS. 2025;24(4):1718-1741. doi:10.21547/jss.1675854
Chicago
Taşcı, Hayriye, and Cengizhan Karaca. 2025. “Türkiye’de Finansal Ve Ticari Küreselleşmenin Enerji Politikalarına Yansımaları: Doğal Gaz Tüketiminde Doğrusal Olmayan Etkileşimler”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (4): 1718-41. https://doi.org/10.21547/jss.1675854.
EndNote
Taşcı H, Karaca C (October 1, 2025) Türkiye’de Finansal ve Ticari Küreselleşmenin Enerji Politikalarına Yansımaları: Doğal Gaz Tüketiminde Doğrusal Olmayan Etkileşimler. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 4 1718–1741.
IEEE
[1]H. Taşcı and C. Karaca, “Türkiye’de Finansal ve Ticari Küreselleşmenin Enerji Politikalarına Yansımaları: Doğal Gaz Tüketiminde Doğrusal Olmayan Etkileşimler”, GAUN-JSS, vol. 24, no. 4, pp. 1718–1741, Oct. 2025, doi: 10.21547/jss.1675854.
ISNAD
Taşcı, Hayriye - Karaca, Cengizhan. “Türkiye’de Finansal Ve Ticari Küreselleşmenin Enerji Politikalarına Yansımaları: Doğal Gaz Tüketiminde Doğrusal Olmayan Etkileşimler”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/4 (October 1, 2025): 1718-1741. https://doi.org/10.21547/jss.1675854.
JAMA
1.Taşcı H, Karaca C. Türkiye’de Finansal ve Ticari Küreselleşmenin Enerji Politikalarına Yansımaları: Doğal Gaz Tüketiminde Doğrusal Olmayan Etkileşimler. GAUN-JSS. 2025;24:1718–1741.
MLA
Taşcı, Hayriye, and Cengizhan Karaca. “Türkiye’de Finansal Ve Ticari Küreselleşmenin Enerji Politikalarına Yansımaları: Doğal Gaz Tüketiminde Doğrusal Olmayan Etkileşimler”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 24, no. 4, Oct. 2025, pp. 1718-41, doi:10.21547/jss.1675854.
Vancouver
1.Hayriye Taşcı, Cengizhan Karaca. Türkiye’de Finansal ve Ticari Küreselleşmenin Enerji Politikalarına Yansımaları: Doğal Gaz Tüketiminde Doğrusal Olmayan Etkileşimler. GAUN-JSS. 2025 Oct. 1;24(4):1718-41. doi:10.21547/jss.1675854