EN
TR
Veri madenciliği yöntemleri ile bir melez sınıflandırma yaklaşımı ve uygulaması
Abstract
Son yıllarda hızla artan büyüklükteki veri setlerinden bilgi keşfetmek oldukça değerlidir. Veri madenciliği yöntemleri, sınıflandırma problemlerinde, büyük ve karmaşık veri setlerindeki gizli örüntünün ortaya çıkarılarak verilerin belli bir sınıfa atanması amacıyla kullanılır. Bu çalışmada, kurumların başarım değerlendirilmesi sürecine istatistiksel bakış açısı kazandırmak amacıyla veri madenciliği yöntemleri ile Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve CODAS yöntemleri kullanılarak bir melez sınıflandırma yaklaşımı önerilmiştir. Uygulama amacıyla bir kurum verisi ele alınmıştır. Veri seti ön işleme aşamasından geçirilerek, veri setindeki değişkenler, uzman bilgisi dikkate alınarak AHP yöntemi ile ağırlıklandırılmıştır. Ağırlıklandırılmış gerçek veri setine, veri madenciliği sınıflandırma yöntemlerinden Lojistik Regresyon (LR), K-En Yakın Komşu (KNN) algoritması, Destek Vektör Makineleri (SVM) ve Rastgele Orman (RF) algoritması uygulanmıştır. Sınıflandırma yöntemleri, 5-kat çapraz doğrulama sonucu elde edilen doğruluk, kesinlik, duyarlılık ve F1-skor performans ölçütlerine göre hesaplanmıştır. Elde edilen performans ölçütleri, çok ölçütlü karar verme yöntemi olan CODAS’a göre değerlendirilmiştir. Yapılan melez sınıflandırma yaklaşımına göre, Ar-Ge ve Tasarım merkezlerinin faaliyetlerinin değerlendirilmesi konusunda RF yönteminin daha iyi sınıflandırma performansına sahip olduğu görülmüştür.
Keywords
- AHP
- CODAS
- Çok ölçütlü karar verme
- Melez sınıflandırma
- Performans ölçütleri
- Veri madenciliği yöntemleri
- Veri ön işleme
Ethical Statement
Bu çalışma, birinci yazarın, ikinci yazarın danışmanlığında hazırladığı doktora tezinden üretilmiştir.
References
- [1] V. Çetin ve O. A. Yıldız, 2022, A Comprehensive review on data preprocessing techniques in data analysis, Pamukkale University Journal of Engineering Sciences, 28(2), 299-312.
- [2] M. Emeç ve M. H. Özcanhan, 2023, Veri Ön İşleme ve Öznitelik Mühendisliğinin Yapay Zekâ Yöntemlerine Uygulanması, Mühendislikte Öncü ve Çağdaş Çalışmalar, 33-54.
- [3] A. Burkov, “The Hundred-Page Machine Learning Book” kitabından çeviri, Çeviren: A. Okatan, T. Karatekin ve K. Okatan, 2021 ,100 Sayfada Makine Öğrenmesi Kitabı, (1), Papatya Yayıncılık Eğitim, İstanbul.
- [4] J. Han, M. Kamber and J. Pei, 2012, Data mining concepts and techniques, University of Illinois at Urbana-Champaign Micheline Kamber Jian Pei Simon Fraser University.
- [5] A. Çınar ve G. Silahtaroğlu, 2012, Veri madenciliği teknikleri ile müşteri memnuniyetine etki eden gizli nedenlerin keşfi, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(2), 309-330.
- [6] Y. Nieto, V. Gacía-Díaz, C. Montenegro, C. C. González and R. G. Crespo, 2019, Usage of machine learning for strategic decision making at higher educational institutions, IEEE Access, 7, 75007-75017.
- [7] Ç. Öztürk Zan, 2021, Prediction of Soil Radon Gas Using Meteorological Parameters with Machine Learning Algorithms, M.Sc Thesis, Dokuz Eylül University Graduate School of Natural and Applied Sciences.
- [8] Ö. Ç. Yavuz, E. Karaman ve C. Yeşilyaprak, 2022, Makine öğrenmesi algoritmalarıyla astronomik gözlem kalitesi tahminine yönelik karar destek sistemi geliştirilmesi ve uygulanması, Trends in Business and Economics, 36 (3), 289-303.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Soft Computing, Statistical Analysis, Statistical Data Science, Applied Statistics
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
December 29, 2023
Publication Date
December 31, 2023
Submission Date
December 5, 2023
Acceptance Date
December 29, 2023
Published in Issue
Year 2023 Volume: 16 Number: 2
APA
Ulu Metin, G., & Türkşen, Ö. (2023). Veri madenciliği yöntemleri ile bir melez sınıflandırma yaklaşımı ve uygulaması. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik Ve Aktüerya, 16(2), 100-115. https://izlik.org/JA82CF59WE
AMA
1.Ulu Metin G, Türkşen Ö. Veri madenciliği yöntemleri ile bir melez sınıflandırma yaklaşımı ve uygulaması. JSSA. 2023;16(2):100-115. https://izlik.org/JA82CF59WE
Chicago
Ulu Metin, Gözde, and Özlem Türkşen. 2023. “Veri Madenciliği Yöntemleri Ile Bir Melez Sınıflandırma Yaklaşımı Ve Uygulaması”. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik Ve Aktüerya 16 (2): 100-115. https://izlik.org/JA82CF59WE.
EndNote
Ulu Metin G, Türkşen Ö (December 1, 2023) Veri madenciliği yöntemleri ile bir melez sınıflandırma yaklaşımı ve uygulaması. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik ve Aktüerya 16 2 100–115.
IEEE
[1]G. Ulu Metin and Ö. Türkşen, “Veri madenciliği yöntemleri ile bir melez sınıflandırma yaklaşımı ve uygulaması”, JSSA, vol. 16, no. 2, pp. 100–115, Dec. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA82CF59WE
ISNAD
Ulu Metin, Gözde - Türkşen, Özlem. “Veri Madenciliği Yöntemleri Ile Bir Melez Sınıflandırma Yaklaşımı Ve Uygulaması”. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik ve Aktüerya 16/2 (December 1, 2023): 100-115. https://izlik.org/JA82CF59WE.
JAMA
1.Ulu Metin G, Türkşen Ö. Veri madenciliği yöntemleri ile bir melez sınıflandırma yaklaşımı ve uygulaması. JSSA. 2023;16:100–115.
MLA
Ulu Metin, Gözde, and Özlem Türkşen. “Veri Madenciliği Yöntemleri Ile Bir Melez Sınıflandırma Yaklaşımı Ve Uygulaması”. İstatistikçiler Dergisi:İstatistik Ve Aktüerya, vol. 16, no. 2, Dec. 2023, pp. 100-15, https://izlik.org/JA82CF59WE.
Vancouver
1.Gözde Ulu Metin, Özlem Türkşen. Veri madenciliği yöntemleri ile bir melez sınıflandırma yaklaşımı ve uygulaması. JSSA [Internet]. 2023 Dec. 1;16(2):100-15. Available from: https://izlik.org/JA82CF59WE