Research Article

İş Birliği ve Rekabet İkilemi: Rekabetçi İş Birliğinin Firmaların Rekabetçi Davranışlarına Etkisi

Volume: 11 Number: 1 May 15, 2026
TR EN

İş Birliği ve Rekabet İkilemi: Rekabetçi İş Birliğinin Firmaların Rekabetçi Davranışlarına Etkisi

Abstract

Rekabetçi iş birliği hem literatürde hem de uygulamada artan ilgiye sahiptir. Ancak şiddetli rekabet ortamında rakiplerle iş birliği gerçekleştirmek firmaları tedirgin etmekte ve strateji arayışına yöneltmektedir. Bu nedenle bu araştırmada, aynı rekabetçi iş birliği ağında yer alan firmaların rakipleriyle aynı anda hem iş birliği içerisinde olmasının hem de rekabet etmesinin rekabetçi davranışlarını etkileyip etkilemediğini araştırılmaktadır. Araştırmada öncelikle rekabet boyutu için rekabetçi davranışı belirleyebilmek amacıyla rekabetçi hamlelere odaklanılmış. Ardından iş birliği boyutunu için rakip firmaların birbirleriyle oluşturdukları iş birliklerine ve sektör içerisinde bu iş birliklerinden oluşan rekabetçi iş birliği ağına odaklanılmıştır. Türk havayolu sektörü, bu araştırmada örneklem olarak seçilmiştir. Rekabetçi hamle ve rekabetçi iş birliklerine yönelik verilerin elde edilmesinde yapılandırılmış içerik analizi ile kodlama yapılmıştır. Kodlanan verilen nicelleştirilerek regresyon analizi ile analiz edildiğinde firmaların, rekabetçi iş birliği ilişkilerinin özelliklerinden ve yapısından yola çıkarak rekabetçi davranışların öngörülebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Rekabetçi iş birliği ağı içerisinde yapısal özelliklerden firmanın merkeziliği arttıkça rekabetçiliği de artmakta iken yapısal özerkliği ve bağlarının gücü arttıkça rekabetçiliği gerilemektedir. Firmaların rekabetçi iş birliği ilişkilerinin özelliklerinde pazar örtüşümü artıkça firma agresifliği ve hamle repertuarı çeşitliliği artmaktadır. Rekabetçi iş birliği anlaşmalarının kapsamının genişletilmesi, hamle repertuarlarının çeşitliliğini etkileyerek rekabetçi davranışı arttırdığı görülmektedir.

Keywords

References

  1. Ahuja, G. (2000). Collaboration networks, structural holes, and innovation: A longitudinal study, Administrative Science Quarterly, 45(3), 425-455. google scholar
  2. Albers, S., & Schweiger, B. (2011). Network-based competition – antecedents, forms, and research implications, 5th International Conference on Economics and Management of Networks, December 1-3, Limassol, Cyprus. google scholar
  3. Aldemir, H.Ö. (2018). Türkiye’deki charter/tarifesiz havayollarının rekabet yaklaşımının Miles ve Snow’un rekabet tipolojisine göre incelenmesi, Journal of Transportation and Logistics, 3(1), 1-12. google scholar
  4. Arranz, N. & Arroyabe, J. (2008). The choice of partners in R&D cooperation: An empirical analysis of spanish firms, Technovation, 28, 88-100. google scholar
  5. Arun Kumar, T. V., & Manikandan, K. S. (2024). Business group affiliation and competitive repertoire. Asia Pacific Journal of Management, 41(2), 477-505. google scholar
  6. Aslan, Z. (2005). Türk firmalarının iş ilişkileri: Ostim örneği, Başkent Üniversitesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara. google scholar
  7. BarNir, A. & Smith, K.A. (2002). Interfirm alliances in small business: The role of social networks, Journal of Small Business Management, 40(3), 219-232. google scholar
  8. Baum, J.A.C. & Korn, H.J. (1996). Competitive dynamics of interfirm rivalry, Academy of Management Journal, 39.2, 255-291. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Operation

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 15, 2026

Submission Date

September 14, 2022

Acceptance Date

August 2, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 11 Number: 1

APA
Sönmez, R., & Eroğlu, U. (2026). İş Birliği ve Rekabet İkilemi: Rekabetçi İş Birliğinin Firmaların Rekabetçi Davranışlarına Etkisi. Journal of Transportation and Logistics, 11(1), 236-254. https://doi.org/10.26650/JTL.2026.1174848
AMA
1.Sönmez R, Eroğlu U. İş Birliği ve Rekabet İkilemi: Rekabetçi İş Birliğinin Firmaların Rekabetçi Davranışlarına Etkisi. JTL. 2026;11(1):236-254. doi:10.26650/JTL.2026.1174848
Chicago
Sönmez, Rukiye, and Umut Eroğlu. 2026. “İş Birliği Ve Rekabet İkilemi: Rekabetçi İş Birliğinin Firmaların Rekabetçi Davranışlarına Etkisi”. Journal of Transportation and Logistics 11 (1): 236-54. https://doi.org/10.26650/JTL.2026.1174848.
EndNote
Sönmez R, Eroğlu U (May 1, 2026) İş Birliği ve Rekabet İkilemi: Rekabetçi İş Birliğinin Firmaların Rekabetçi Davranışlarına Etkisi. Journal of Transportation and Logistics 11 1 236–254.
IEEE
[1]R. Sönmez and U. Eroğlu, “İş Birliği ve Rekabet İkilemi: Rekabetçi İş Birliğinin Firmaların Rekabetçi Davranışlarına Etkisi”, JTL, vol. 11, no. 1, pp. 236–254, May 2026, doi: 10.26650/JTL.2026.1174848.
ISNAD
Sönmez, Rukiye - Eroğlu, Umut. “İş Birliği Ve Rekabet İkilemi: Rekabetçi İş Birliğinin Firmaların Rekabetçi Davranışlarına Etkisi”. Journal of Transportation and Logistics 11/1 (May 1, 2026): 236-254. https://doi.org/10.26650/JTL.2026.1174848.
JAMA
1.Sönmez R, Eroğlu U. İş Birliği ve Rekabet İkilemi: Rekabetçi İş Birliğinin Firmaların Rekabetçi Davranışlarına Etkisi. JTL. 2026;11:236–254.
MLA
Sönmez, Rukiye, and Umut Eroğlu. “İş Birliği Ve Rekabet İkilemi: Rekabetçi İş Birliğinin Firmaların Rekabetçi Davranışlarına Etkisi”. Journal of Transportation and Logistics, vol. 11, no. 1, May 2026, pp. 236-54, doi:10.26650/JTL.2026.1174848.
Vancouver
1.Rukiye Sönmez, Umut Eroğlu. İş Birliği ve Rekabet İkilemi: Rekabetçi İş Birliğinin Firmaların Rekabetçi Davranışlarına Etkisi. JTL. 2026 May 1;11(1):236-54. doi:10.26650/JTL.2026.1174848



The JTL is being published twice (in April and October of) a year, as an official international peer-reviewed journal of the School of Transportation and Logistics at Istanbul University.