Örgütsel Travma ve Tedbirlerine Tepe Yönetimin Bakış Açısı: Vaka Çalışması

Abstract

Örgütsel travma, çalışanların işyerinde maruz kaldığı veya tanık olduğu tehlikeli olaylar sonucunda iş akışının bozulması ve çalışan sağlığının tehdit edilmesiyle ortaya çıkan travmatik deneyimlerdir. Bu deneyimler, doğal afetler, savaşlar ve ekonomik krizler gibi dışsal koşulların yanı sıra etik sorunlar ve örgütsel değişim gibi örgüt içi süreçlerden de kaynaklanabilmektedir. Travmatik olaylara maruz kalan çalışanlar, olay sonrasında çeşitli psikolojik belirtiler yaşayabilmekte; bu durum çalışan sağlığını, iş verimliliğini ve iş ilişkilerini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Alan yazında, örgütsel travmaya yönelik önlemlerde tepe yönetiminin belirleyici bir rol oynadığı vurgulanmakla birlikte, bu bakış açısını şekillendiren faktörleri ele alan çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışma, tepe yönetiminin örgütsel travmaya yönelik önleyici tedbirleri hangi faktörler doğrultusunda şekillendirdiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Lojistik sektörü, pandemi, deprem ve benzeri kriz dönemlerinde faaliyetlerini kesintisiz sürdürmesi nedeniyle araştırma bağlamı olarak seçilmiştir. Veriler, şirketin tepe yönetimiyle yapılan derinlemesine görüşmeler, iş sağlığı ve güvenliği kayıtları ve saha gözlemleri aracılığıyla toplanmış; tümdengelimsel nitel içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, küresel ve ekonomik çevre, yasal çevre, teknolojik çevre, rekabetçi ve sosyal çevre ile tepe yönetiminin deneyimlerinin travma önleyici tedbirlerin şekillenmesinde etkili olduğunu göstermektedir. Araştırmanın, örgütsel travma riskinin azaltılmasına ve çalışan iyi oluşunu destekleyen daha dirençli örgütsel yapıların geliştirilmesine katkı sağlaması beklenmektedir.

Keywords

• Örgütsel travma
• çalışan iyi oluşu
• lojistik insan kaynakları

Top Management’s Perspective on Organizational Trauma and Preventive Measures: A Case Study

Abstract

Organizational trauma refers to traumatic experiences that arise when employees are exposed to or witness hazardous events in the workplace, disrupting workflow and threatening employee health. These experiences may stem from external conditions such as natural disasters and economic crises, as well as internal processes like ethical issues or organizational change. While the literature emphasizes the decisive role of top management in taking measures against organizational trauma, research on the factors shaping their perspectives remains limited. This study aims to examine the factors that shape top management’s preventive measures against organizational trauma. The logistics sector was selected as the research context due to its continuous operations during crises such as pandemics and earthquakes. Data were collected through in-depth interviews with top management, occupational health and safety records, and field observations, and analyzed using deductive qualitative content analysis. Findings indicate that the global and economic, legal, technological, competitive, and social environments, as well as the personal experiences of top management, influence the development of trauma-prevention measures. This research is expected to contribute to mitigating organizational trauma risks and developing more resilient organizational structures that support employee well-being.

Keywords

• Organizational trauma
• employee well-being
• logistics human resources

References

1. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2024). 2023 Yılı Doğa Kaynaklı Olay İstatistikleri Raporu. T.C. İçişleri Bakanlığı. https://www.afad.gov.tr/2023-yili-doga-kaynakli-olay-istatistikleri google scholar
2. Altıntaş, M., & Özata, M. (2022). Örgütsel travma: Covid-19 pandemi sürecine ilişkin nitel bir araştırma. In Ş. Karabulut (Ed.), Bilimsel açıdan yönetim – strateji – organizasyon konuları (ss. 381–404). Gazi Kitabevigoogle scholar
3. Amazon. (2022). Amazon supply chain standards .https://sustainability.aboutamazon.com/amazon_supply_chain_standards_english.pdf google scholar
4. Aslan, B. (2010). Bir Yönetim Fonksiyonu Olarak İç Denetim. Sayıştay Dergisi (77), 63-86. google scholar
5. Bondebjerg A., Filges T., Pejtersen J.H., Viinholt B.C.A., Burr H., Hasle P., Tompa E., Birkefoss K., Bengtsen E. (2022). PROTOCOL: Occupational health and safety regulatory interventions to improve the work environment: An evidence and gap map of effectiveness studies. Campbell Syst Rev. 2022 Apr 12;18(2):e1231. doi: 10.1002/cl2.1231. PMID: 36911348; PMCID: PMC9005925. google scholar
6. Bilan, Y., Nam, S., & Nam, D. (2024). The role of management in preventing occupational accidents in the mining sector. Acta Montanistica Slovaca, 29(4), 1016–1031. https://doi.org/10.46544/AMS.v29i4.19 google scholar
7. Brooks, S. K., Rubin, G. J., & Greenberg, N. (2019). Traumatic stress within disaster-exposed occupations: overview of the Literature and suggestions for the management of traumatic stress in the workplace. British Medical Bulletin, 129, 25-34. https://doi.org/10.1093/bmb/ldy040 google scholar
8. Çetin Özbudak, E., & Işık, İ. (2020). Örgütsel Travmalar: Beyaz Yakalı Çalışanlarda Algılanan Travma Riski ve Örgütsel Dayanıklılık ile İlişkisi. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 2(2), 97-105. https://doi.org/10.35365/ctjpp.20.02.14 google scholar

9. DiMaggio, P.J., Powell, W.W. (1983) The Iron Cage Revisited: Institutional Isomorphism and Collective Rationality in Organizational Fields. American Sociological Review, 48(2), 147-160. https://doi.org/10.2307/2095101 google scholar
10. Fisk, G. M., & Daoust, L. E. (2025). Advancing a trauma-informed approach to leadership in the workplace: A conceptual review and theoretical extension. Psychology of Leaders and Leadership. Advance online publication. https://doi.org/10.1037/mgr0000172.google scholar
11. Indigo. (2017, May). Kurumlar travmalardan güçlenerek nasıl çıkar?Indigo Dergisi. https://indigodergisi.com/2017/05/kurumlar-ve-travma/International Labour Organisation. (2025). Data and statistics. https://www.ilo.org/data-and-statistics google scholar
12. Işık, İ. (2017). Organizations and exposure to trauma at a collective level: The taxonomy of potentially traumatic events. In S. Háša & R. Brunet-Thornton (Eds.), Impact of organizational trauma on workplace behavior and performance (pp. 18-56). IGI Global. https://doi.org/10.4018/978-1-5225-2021-4.ch002google scholar
13. Morganstein, J. C., West, J. C., & Ursano, R. J. (2017). Work-Associated Trauma. K. Brower, & M. Riba içinde, Physician Mental Health and Well-Being. Integrating Psychiatry and Primary Care (pp. 33-60). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-55583-6_2 google scholar
14. Nickels, W. G., McHugh, J. M., & McHugh, S. M. (2016). Understanding business (11th ed.). McGraw-Hill Education. google scholar
15. Obiefuna, O. (2014). The Role of Top Management in Business Organizations. Review of Public Administration and Management, 3(5). google scholar
16. Kolev, A., & Randall, T. (2024). Investment and employment effects of firm-level uncertainty perceptions in the euro area (ECB Working Paper No. 2024/02). European Central Bank. https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpwps/ecb.wp202402~30db582a9d.en.pdf google scholar
17. McCartney S. (2014). “The Best Airport Food in the U.S. and Beyond,” The Wall Street Journal, January 15, 2014. google scholar
18. McCartney, S. (2014, January 15). The best airport food in the U.S. and beyond. The Wall Street Journal. https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303465004579195823006518910 google scholar
19. McKim, C. (2023). Meaningful member-checking: a structured approach to member-checking. American Journal of Qualitative Research, 7(2), 41–52. google scholar
20. Patton MQ. Enhancing the quality and credibility of qualitative analysis. Health Serv Res. 1999 Dec;34(5 Pt 2):1189–208. PMID: 10591279; PMCID: PMC1089059.google scholar
21. Schouten, R., Callahan, M. V., & Bryant, S. (2004). Community response to disaster: The role of the workplace. Harvard Review of Psychiatry, 12(4), 229–237. https://doi.org/10.1080/10673220490509624google scholar
22. Shafiq A., Ahmed, M. U., Farzad M. (2019). Impact of Supply Chain Analytics and Customer Pressure for Ethical Conduct on Socially Responsible Practices and Performance: An Exploratory Study, International Journal of Production Economics, 225, 1–12. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2019.107571 google scholar
23. Staw, B. M., Sandelands, L. E., & Dutton, J. E. (1981). Threat rigidity effects in organizational behavior: A multilevel analysis. Administrative Science Quarterly, 26(4), 501–524. https://doi.org/10.2307/2392337 google scholar
24. Schmidhuber, J., Schlögl, S., & Ploder, C. (2021, August). Cognitive load and productivity implications in human-chatbot interaction. In 2021 International Conference on Human Machine Systems (ICHMS) (pp. 1–6). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICHMS53169.2021.9582445google scholar
25. Şerifoğlu U.K, Sungur E. (2007). İşletmelerde Sağlık ve Güvenlik Kültürünün Oluşturulması; Tepe Yönetimin Rolü ve Kurum İçi İletişim Olanaklarının Kullanımı. Yönetim Dergisi: İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü, 18(58), 41- 50.google scholar
26. Taxmann. (2023). Business environment: Meaning, characteristics and importance. google scholar
27. https://www.taxmann.com/post/blog/business-environment-meaning-characteristics-and-importance/ google scholar
28. T.C. Resmi Gazete (2023, Mart 06) Cumhurbaşkanlığı Genelgesi. İş Yerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi. Sayı: 32833 T.C. Resmi Gazete. (2023, 6 Mart). google scholar
29. T.C. Ticaret Bakanlığı. (2024). Dış Ticaret Lojistiği 2024 Raporu. Uluslararası Hizmet Ticareti Genel Müdürlüğü. google scholar
30. Teece, D. J. (2007). Explicating dynamic capabilities: The nature and microfoundations of (sustainable) enterprise performance. Strategic Management Journal, 28(13), 1319–1350. https://doi.org/10.1002/smj.640 google scholar
31. Tehrani, N. (2004 ). Workplace Trauma: concepts, assessment, and interventions. New York: Brunner-Routledge. google scholar
32. Thomas, D. R. (2016). Feedback from research participants: are member checks useful in qualitative research? Qualitative Research in Psychology, 14(1), 23–41. https://doi.org/10.1080/14780887.2016.1219435google scholar
33. Torun, A. (2007). An exploratory study of workplace trauma: Perspectives on Organizational Behavior and Organizational Culture. C. Aktan, C. C. Aktan, & S. Balta (Dü) içinde, Selected Proceedings of the Third International Conference on Business, Management and Economics (Cilt 5, s. 1-16). İzmir: Yaşar Üniversitesi Yayını. google scholar
34. Torun, A. (2014). Employee Prospects about Social Support Sources for Coping with Traumatic Workplace Incidents. (s. 82-91). İstanbul: Proc. 1st IBESRA Conference. google scholar
35. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) & Özyeğin Üniversitesi. (2024). İş Yerinde Şiddet ve Taciz Algıları ve Deneyimleri Araştırma Raporu. Ankara: Uluslararası Çalışma Örgütü. https://www.ilo.org/ankara/publications/WCMS_911283/lang--tr/index.htm google scholar
36. Wulandhari, N. B. I., Budhwar, P., Mishra, N., Akbar, S., Do, Q., & Milligan, G. (2023). Organizational resilience to supply chain risks during the COVID‐19 pandemic. British Journal of Management, 34(3), 1282–1315. https://doi.org/10.1111/1467-8551.12648 google scholar