Müslüman Toplumlarda Cinsiyet Apartheidına Karşı Mücadelede Women Living Under Muslim Laws (WLUML) Ağının Rolü ve Etkileri

WLUML ağı, Müslüman toplumlarda cinsiyet eşitsizliğine ve ataerkil yapıların dayattığı cinsiyet apartheidına karşı yürüttüğü küresel mücadelelerle bilinmektedir. Ağın cinsiyet apartheidını uluslararası hukuk bağlamında bir insanlık suçu olarak tanımlama çabaları ve bu bağlamda, özellikle Taliban’ın Afganistan’da iktidara gelmesinin ardından yaşanan kadın hakları ihlallerine karşı yürüttüğü uluslararası kampanyalar; dünya genelinde pek çok feministi bir araya getirmiştir. Özellikle Batı feminizmi ile Doğu feminizmini bir araya getiren bir şemsiye ağ olması itibariyle WLUML ağı, Batı düşünsel kavramlarının da bireylere mutlak surette etki ettiği bir dünyada, şeri yasalar altında yaşayan kadınlara yönelik yasal düzenlemelerin ve toplumsal algıların yarattığı etkiyi, “kadın” ve “insan hakları” etrafında ele alan ve çeşitli ilişkisellikleri bünyesinde barındıran bir örgüt olarak faaliyet göstermektedir. Bugün küresel paradigmaların söz konusu olduğu global bir dünyada Ortodoks İslam, kadına yönelik tutum ve geleneksel köktendinci söylemleriyle ataerkil hukuk sistemlerini meşrulaştırdığı bir düzlemde başat olarak kadının yaşama hakkını kısıtlayan uygulamalar WLUML’nin çalışma ve lensine; kadına yönelik şiddetin ve cinsiyet ayrımcılığının ortadan kaldırılması üst hedefi ile, ilgili yapıların dönüştürülmesi için uluslararası platformlarda çeşitli kampanyalarla yürütülen aktivizm faaliyetleriyle takılmaktadır. Bu makale, muhtemel kültürel görecelik ve anakronizm eleştirileri göz önünde bulundurularak araştırma çerçevesi ve üslubunu “kadının insan hakları” bağlamında ele almakta ve Batı’dan ithal edilen bir feminizm yerine, Müslüman toplumlarda yaşayan ve İslam mirasına sahip kadınlar tarafından pratize edilen işlevsel bir feminist bakış ve söylemle harmanlamaktadır.