Tuna Kaptanı Bıyıklı Ali Paşa’nın Çok Eşliliği ve Mirasının Taksimi
Abstract
Bu makalede Tuna Kaptanı Bıyıklı Ali Paşa (ö. 1698?) üzerinden Osmanlı toplumundaki çok eşlilik kurumu incelenmektedir. Ailenin yaşamöyküsü için en önemli kaynağı kadı sicilleri oluşturmaktadır. Rusçuk kadı sicillerinde çeşitli dava kayıtları bulunan Ali Paşa’nın aile hayatına dair izler söz konusu kayıtlardan takip edilmektedir. Bunlardan Paşa’nın mesleği, geliri, eşleri ve çocukları hakkında kişisel bilgiler elde etmek, vefatı sonrası murislere vasî tayini, nafaka uygulaması ve mehir talebi gibi davaların verilerine ulaşmak mümkündür. Çalışmada Ali Paşa’nın hayatı, ailesi ve çok eşliliği değerlendirilmekte, ayrıca terekesinin analizi ile mirasının paylaşımına dair vârisler arasındaki anlaşmazlıklar ele alınmaktadır. Araştırma kapsamında Osmanlı toplumunda çok eşlilik olgusu ve getirdiği aile içi ilişkiler, ekonomik ve sosyokültürel yönleriyle bir Osmanlı paşası üzerinden değerlendirilmektedir.
Keywords
References
- Mühimme Defterleri (A.DVNS.MHM.d.), No. 98/464; 99/337; 100/481; 108/804, 1378, 1643; 110/838.
- Rusçuk Şer‘îye Sicil Defteri (1109-1112), Cyril and Methodius National Library of Sofia, Oriental Department, No. 2.
- Rusçuk Şer‘îye Sicil Defteri (1106-1108), Cyril and Methodius National Library of Sofia, Oriental Department, No. 4.
- Rusçuk Şer‘îye Sicil Defteri (1121-1124), Cyril and Methodius National Library of Sofia, Oriental Department, No. 5.
- Ansay, Sabri Şakir. Hukuk Tarihinde İslam Hukuku. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1954.
- Barkan, Ömer Lütfi. “Edirne Askerî Kassamı’na Âit Tereke Defterleri (1545-1659)”. Belgeler 3/5-6 (1966), 1-479.
- Bilkan, Ali Fuat. Nâbî Dîvânı II. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1997.
- Bostan, İdris. “Kapudan Paşa”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 24/354. İstanbul: TDV Yayınları, 2001.
- Bozkurt, Fatih. “Yetimi Kolla, Malını Koru! Tereke Defterleri ve Yetim Malları (1785-1875)”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 2/3 (2012), 69-90.
- a.mlf..“Osmanlı Dönemi İstanbul Ailesi”, Antik Çağ’dan XXI. Yüzyıla Büyük İstanbul Tarihi: Toplum 4 (2015), 50-61. Burçak, Evren - Girgin Can, Dilek. Yabancı Gezginler ve Osmanlı Kadını. İstanbul: Milliyet Yayınları, 1997.
