Sağ Ventrikül Fonksiyonları Korunmuş Sekundum Atriyal Septal Defekti Olan Hastalarda Yeni Bir Atriyal Fibrilasyon Göstergesi Olarak P Dalgası Tepe Zamanının Değerlendirilmesi

Sefa Gül; Osman Can Yontar; Uğur Arslan; Mehmet Gültekin Ercan; Oğuzhan Tuğrul

Sağ Ventrikül Fonksiyonları Korunmuş Sekundum Atriyal Septal Defekti Olan Hastalarda Yeni Bir Atriyal Fibrilasyon Göstergesi Olarak P Dalgası Tepe Zamanının Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Sekundum atriyal septal defekti (ASD) olan hastalarda atriyal fibrilasyon (AF) gelişimini ön görmede p dalga dispersiyonu (PWDis), p dalga maksimum süresi (PWDmax), interatriyal blok (IAB), PR mesafesi gibi atriyal yeniden şekillenme ve elektriksel heterojeniteyi yansıtan bir çok elektrokardiyografik parametrenin faydalı olduğu bilinmektedir. Atriyal yeniden şekillenme ve elektriksel heterojeniteyi yansıtan yeni bir elektrokardiyografik parametre olan P dalga tepe süresi (PWPT)’nin ekokardiyografik olarak sağ kalp yetersizliği olmayan ASD hastalarında diğer p dalga göstergeleri ile korelasyon gösterip göstermediğini araştırdık. Materyal ve Metot: Çalışmaya ASD tanısı konmuş 46 hasta ve 50 sağlıklı erişkin dahil edildi. Tüm hastaların daha önce yapılmış olan transtorasik ekokardiyografileri (TTE) ve ASD si olanlara yapılmış olan transözefageal ekokardiyografi (TEE) raporları arşivden temin edildi. Çalışmaya TTE da sağ ventrikül fonksiyonları normal olmayan hastalar, ciddi kapak patolojisi olanlar ve ek konjenital kardiyak hastalığı olanlar dahil edilmedi. Ayrıca tüm hastalara elektrokardiyografi (EKG) çekildi ve kişisel bilgisayarlara aktarıldıktan sonra detaylı analizleri yapıldı. Bulgular: PWPTD2 ile ekokardiyografik ve elektrokardiyografik parametreler arasındaki korelasyonu değerlendirmek için yaptığımız Spearman’s korelasyon analizinde PWPTD2’nin PWDis ile (r=0,355, p<0,001), PR intervali ile (r=0,211, p<0,001) ve IAB ile (r=0,338, p=0,001) ile anlamlı korelasyon gösterdiğini tespit ettik. Ekokardiyografik parametreler ile PWPTD2 arasındaki korelasyon analizinde ise sağ atriyum alanı (RAA) (r=0,211, p=0,039) ve sağ atriyum en geniş çapı (RAD) ile (r=0,435, p<0,001) anlamlı korelasyon gösterdiğini tespit ettik (Tablo 5). Sonuç: Bu çalışma, PWPTD2’nin ASD hastalarında diğer atriyal repolarizasyon parametreleri ile anlamlı korelasyon gösterdiğini ispatlamıştır. Sonuç olarak; PWPTD2, sağ ventrikül fonksiyonlarının korunduğu ASD hastalarında AF gelişimini ön görmede bir belirleyici olarak kullanılabilir.

Keywords

References

1. Dickinson DF, Arnold R, Wilkinson JL. Congenital heart disease among 160, 480 liveborn children in Liverpool 1960 to 1969: implications of surgical treatment. Br Heart J 1981;46:55–62.
2. Kaya MG, Baykan A, Dogan A, Inanc T, Gunebakmaz O, et al. Intermediate-term effects of transcatheter secundum atrial septal defect closure on cardiac remodelling in children and adults. Pediatr Cardiol 2010;31:474–482.
3. Chubb H, Whitaker J, Williams SE, Head CE, Chung NA, Wright MJ, O’Neill M. Pathophysiology and Management of Arrhythmias Associated with Atrial Septal Defect and Patent Foramen Ovale. Arrhythm Electrophysiol Rev 2014;3(3):168–72.
4. Ueda A, Adachi I, McCarthy KP, Li W, Ho SY, Uemura H. Substrates of atrial arrhythmias: histological insights from patients with congenital heart disease. Int J Cardiol 2013;168:2481–2486.
5. Roberts-Thomson KC, John B, Worthley SG, Brooks AG, Stiles MK, Lau DH, et al. Left atrial remodeling in patients with atrial septal defects. Heart Rhythm 2009;6:1000–1006.
6. Ho TF, Chia EL, Yip WC, Chan KY. Analysis of P wave and P wave dispersion in children with secundum atrial septal defect. Ann Noninvasive Electrocardiol 2001;6(4):305–309.
7. Dilaveris PE, Gialafos EJ, Andrikopoulos GK, Richter DJ, Papanikolaou V, Poralis K, et al. Clinical and electrocardiographic predictors of recurrent atrial fibrillation. Pacing Clin Electrophysiol 2000;23(3):352–8 Mar.
8. Chávez-González E, Donoiu I. Utility of P-wave dispersion in the prediction of atrial fibrillation. Curr Health Sci J 2017;43(1):5–11.

9. Maheshwari A, Norby FL, Soliman EZ, Koene R, Rooney M, O’NealWT, et al. Refining prediction of atrial fibrillation risk in the general population with analysis of P-wave axis (from the atherosclerosis risk in communities study). Am J Cardiol 2017;120:1980–4.
10. Chen LY, Soliman EZ. P wave indices-advancing our understanding of atrial fibrillation-related cardiovascular outcomes. Front Cardiovasc Med 2019;6:53.
11. Maheshwari A, Norby FL, Soliman EZ, Koene RJ, RooneyMR, O’NealWT, et al. Abnormal P-wave axis and ischemic stroke: the ARIC study (atherosclerosis risk in communities). Stroke 2017;48:2060–5.
12. Rudski LG, Lai WW, Afilalo J, Hua L, Handschumacher MD, Chandrasekaran K, et al. Guidelines for the echocardiographic assessment of the right heart in adults: a report from the American Society of Echocardiography endorsed by the European Association of Echocardiography, a registered branch of the European Society of Cardiology, and the Canadian Society of Echocardiography. J Am Soc Echocardiogr 2010;23:685–713.
13. Schiller NB, Shah PM, Crawford M, DeMaria A, Devereux R, Feigenbaum H, et al. Recommendations for quantitation of the left ventricle by two-dimensional echocardiography. American Society of Echocardiography Committee on Standards, Subcommittee on Quantitation of TwoDimensional Echocardiograms. J Am Soc Echocardiogr 1989;2:358–67.
14. Lang RM, Bierig M, Devereux RB, Flachskampf FA, Foster E, Pellikka PA, et al. Recommendations for chamber quantification: a report from the American Society of Echocardiography’s Guidelines and Standards Committee and the Chamber Quantification Writing Group, developed in conjunction with the European Association of Echocardiography, a branch of the European Society of Cardiology. J Am Soc Echocardiogr 2005;18:1440–63.
15. Dilaveris PE, Gialafos JE. P-wave dispersion: a novel predictor of paroxysmal atrial fibrillation. Ann Noninvasive Electrocardiol 2001;6(2):159–165.
16. Dilaveris PE, Gialafos EJ, Sideris SK, Theopistou AM, Andrikopoulos GK, Kyriakidis M, et al. Simple electrocardiographic markers for the prediction of paroxysmal idiopathic atrial fibrillation. Am Heart J 1998;135:733–738.
17. Reller MD, Strickland MJ, Riehle-Colarusso T, Mahle WT, Correa A. Prevalence of congenital heart defects in metropolitan Atlanta, 1998–2005. J Pediatr 2008;153:807–813.
18. Gatzoulis MA, Freemann MA, Siu SC, Webb GD, Harris L. Atrial arrhythmia after surgical closure of atrial septal defects in adults. N Engl J Med 1999;18:839–8463.
19. Brandenburg RO Jr, Holmes DR Jr, Brandenburg RO, McGoon DC. Clinical follow-up study of paroxysmal supraventricular tachyarrhythmias after operative repair of a secundum type atrial septal defect in adults. Am J Cardiol 1983;51:273–6.
20. Seipel L, Thiele W, Breihardt G, Ko¨ rfer R, Loogen F. Atriale Arrhythmien nach operativem Verschluß eines Vorhofseptumdefektes (Secundum Typ). Postoperative Langzeitbeobachtungen im Erwachsenenalter. Z Kardiol 1981;70:693–9.
21. Leier CV, Meacham JA, Schaal SF. Prolonged atrial conduction: a major predisposing factor for the development of atrial flutter. Circulation 1978;57:213–6.,
22. Henry WL, Morganroth J, Pearlman AS, Clark CE, Redwood DR, Itscoitz SB, Epatein SE. Relation between echocardiographically determined left atrial size and atrial fibrillation. Circulation 1976;53:273–279.
23. Satoh T, Zipes DP. Unequal atrial strech in dogs increase dispersio´n of refractoriness conductive to developing atrial fibrillation. J Cardiovasc Electrophysiol 1996;7:833–842.
24. Magnani JW, Williamson MA, Ellinor PT, Monahan KM, Benjamin EJ. P wave indices: current status and future directions in epidemiology, clinical, and research applications. Circ Arrhythm Electrophysiol 2009;2:72–9 Feb.
25. Platonov PG. P-wavemorphology: underlying mechanisms and clinical implications. Ann Noninvasive Electrocardiol 2012;17(3):161–9.
26. Dilaveris PE, Gialafos EJ, Andrikopoulos GK, Richter DJ, Papanikolaou V, Poralis K, et al. Clinical and electrocardiographic predictors of recurrent atrial fibrillation. Pacing Clin Electrophysiol 2000;23:352–8.
27. Dilaveris PE, Gialafos EJ, Sideris S, Theopistou AM, Andrikopoulos GK, Kyriakidis M, et al. Simple electrocardiographic markers for the prediction of paroxysmal idiopathic atrial fibrillation. Am Heart J 1998;135:733–8.
28. Sodi-Pollares D, Calder RM. New Bases of Electrocardiography. St. Louis: Mosby; 1956.
29. Ravelli F, Masè M, del Greco M, Marini M, Disertori M. Acute atrial dilatation slows conduction and increases AF vulnerability in the human atrium. J Cardiovasc Electrophysiol 2011;22:394–401.
30. Turhan H, Yetkin E, Senen K, Yilmaz MB, Ileri M, Atak R, et al. Effects of percutaneous mitral balloon valvuloplasty on P-wave dispersion in patients with mitral stenosis. Am J Cardiol 2002;89:607–9.
31. Hancock EW, Deal BJ, Mirvis DM, Okin P, Kligfield P, Gettes LS. AHA/ ACCF/HRS Recommendations for the standardization and interpretation of electrocardiogram. Circulation 2009;119: e251-e261.
32. Sánchez-Cascos A, Deuchar D. The P wave in atrial septal defect. Br Heart J 1963;25(2):202–210.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Sciences

Journal Section

Research Article

Authors

Sefa Gül This is me
Türkiye

Osman Can Yontar This is me
Türkiye

Uğur Arslan This is me
Türkiye

Mehmet Gültekin Ercan This is me
Türkiye

Oğuzhan Tuğrul This is me
Türkiye

Publication Date

May 1, 2020

Submission Date

September 28, 2020

Acceptance Date

January 12, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 11 Number: EK-1

IZ

https://izlik.org/JA77MR59RU

Cite

RIS / Bibtex

APA

Gül, S., Yontar, O. C., Arslan, U., Ercan, M. G., & Tuğrul, O. (2020). Sağ Ventrikül Fonksiyonları Korunmuş Sekundum Atriyal Septal Defekti Olan Hastalarda Yeni Bir Atriyal Fibrilasyon Göstergesi Olarak P Dalgası Tepe Zamanının Değerlendirilmesi. Kafkas Journal of Medical Sciences, 11(EK-1), 170-177. https://izlik.org/JA77MR59RU

AMA

1.Gül S, Yontar OC, Arslan U, Ercan MG, Tuğrul O. Sağ Ventrikül Fonksiyonları Korunmuş Sekundum Atriyal Septal Defekti Olan Hastalarda Yeni Bir Atriyal Fibrilasyon Göstergesi Olarak P Dalgası Tepe Zamanının Değerlendirilmesi. Kafkas Journal of Medical Sciences. 2020;11(EK-1):170-177. https://izlik.org/JA77MR59RU

Chicago

Gül, Sefa, Osman Can Yontar, Uğur Arslan, Mehmet Gültekin Ercan, and Oğuzhan Tuğrul. 2020. “Sağ Ventrikül Fonksiyonları Korunmuş Sekundum Atriyal Septal Defekti Olan Hastalarda Yeni Bir Atriyal Fibrilasyon Göstergesi Olarak P Dalgası Tepe Zamanının Değerlendirilmesi”. Kafkas Journal of Medical Sciences 11 (EK-1): 170-77. https://izlik.org/JA77MR59RU.

EndNote

Gül S, Yontar OC, Arslan U, Ercan MG, Tuğrul O (May 1, 2020) Sağ Ventrikül Fonksiyonları Korunmuş Sekundum Atriyal Septal Defekti Olan Hastalarda Yeni Bir Atriyal Fibrilasyon Göstergesi Olarak P Dalgası Tepe Zamanının Değerlendirilmesi. Kafkas Journal of Medical Sciences 11 EK-1 170–177.

IEEE

[1]S. Gül, O. C. Yontar, U. Arslan, M. G. Ercan, and O. Tuğrul, “Sağ Ventrikül Fonksiyonları Korunmuş Sekundum Atriyal Septal Defekti Olan Hastalarda Yeni Bir Atriyal Fibrilasyon Göstergesi Olarak P Dalgası Tepe Zamanının Değerlendirilmesi”, Kafkas Journal of Medical Sciences, vol. 11, no. EK-1, pp. 170–177, May 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA77MR59RU

ISNAD

Gül, Sefa - Yontar, Osman Can - Arslan, Uğur - Ercan, Mehmet Gültekin - Tuğrul, Oğuzhan. “Sağ Ventrikül Fonksiyonları Korunmuş Sekundum Atriyal Septal Defekti Olan Hastalarda Yeni Bir Atriyal Fibrilasyon Göstergesi Olarak P Dalgası Tepe Zamanının Değerlendirilmesi”. Kafkas Journal of Medical Sciences 11/EK-1 (May 1, 2020): 170-177. https://izlik.org/JA77MR59RU.

JAMA

1.Gül S, Yontar OC, Arslan U, Ercan MG, Tuğrul O. Sağ Ventrikül Fonksiyonları Korunmuş Sekundum Atriyal Septal Defekti Olan Hastalarda Yeni Bir Atriyal Fibrilasyon Göstergesi Olarak P Dalgası Tepe Zamanının Değerlendirilmesi. Kafkas Journal of Medical Sciences. 2020;11:170–177.

MLA

Gül, Sefa, et al. “Sağ Ventrikül Fonksiyonları Korunmuş Sekundum Atriyal Septal Defekti Olan Hastalarda Yeni Bir Atriyal Fibrilasyon Göstergesi Olarak P Dalgası Tepe Zamanının Değerlendirilmesi”. Kafkas Journal of Medical Sciences, vol. 11, no. EK-1, May 2020, pp. 170-7, https://izlik.org/JA77MR59RU.

Vancouver

1.Sefa Gül, Osman Can Yontar, Uğur Arslan, Mehmet Gültekin Ercan, Oğuzhan Tuğrul. Sağ Ventrikül Fonksiyonları Korunmuş Sekundum Atriyal Septal Defekti Olan Hastalarda Yeni Bir Atriyal Fibrilasyon Göstergesi Olarak P Dalgası Tepe Zamanının Değerlendirilmesi. Kafkas Journal of Medical Sciences [Internet]. 2020 May 1;11(EK-1):170-7. Available from: https://izlik.org/JA77MR59RU