Research Article

Mahābhārata’da Evlilik ve Kadının Konumunun Biyo-İktidar Kuramı Bağlamında Değerlendirilmesi

Number: 13 June 30, 2022
EN TR

Mahābhārata’da Evlilik ve Kadının Konumunun Biyo-İktidar Kuramı Bağlamında Değerlendirilmesi

Abstract

Evlilik iki bireyin haklarını düzenleyen ve aile olarak toplumda kabul görmesi için yapılan bir antlaşma olarak tanımlanabilir. Tarih boyunca evlilik, yalnızca aile kurumu ve akrabalık ilişkilerini düzenleyen bir yapı olmakla kalmamış, yerine göre ülkeler arası ilişkileri de tesis eden toplumun inşa aracı olagelmiştir. Dolayısıyla toplumdan topluma değişen biçimleriyle aile içinden toplumun geneline iktidar birey ilişkilerinin şekillenmesinde önemli bir yere sahiptir. Bu makalede Hindistan’ın en hacimli destanı olan Mahābhārata’daki evlilik törenlerinin ve kurumunun incelenerek kadının konumunun biyo-iktidar kuramı çerçevesinde değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Tarihi milattan önce üçüncü yüzyıla dayanan Mahābhārata’da, iki akraba aile arasındaki taht mücadelesi anlatılırken ana kurguyu destekleyen yan hikayelerde soyun devamı ve iktidarın elde edilmesi amacıyla yapılan evliliklere de değinilmektedir. Ortaya çıktığı toplumun geleneklerini ve değer yargılarını ortaya koyması açısından zengin bir kaynak olan destanda sınıf içi, sınıflar arası ve hatta türler arası evlilik örneklerine rastlanmaktadır. Evlilik törenleri, poligami, poliandri gibi uygulamalarla kadının tüm bu süreç içerisinde toplumdaki yeri, kadından evlilik kurumu içinde beklenen rol ve ideal kadın tanımı farklı kuramlarla değerlendirilebilecek zengin bir malzeme sunmaktadır. Nitekim Michel Foucault’nun biyo-iktidar kuramı çerçevesinde ele alındığında kadını tabii kılan ve uysallaşmaya yönlendiren pek çok örnekle karşılaşılmıştır. Biyo-iktidar kuramında, iktidarın toplumun her biriminde bulunduğundan ve kişiler arası bir iletişim olduğundan bahseden Foucault’ya göre iktidar, oluşturduğu söylemlerle özneyi ve toplumu yapılandırmaktadır. Bu bağlamda bakıldığında destanda kendilerini eşlerine adayan Draupadī, Gāndhārī, Kuntī, Mādrī gibi kadın karakterlerin erdemli, ideal kadınlar olarak tanımlandıkları ve topluma rol model olarak sunuldukları görülmektedir. İdeal kadın rollerini benimsemiş karakterlere ait hikayeler içerisinde de yer bulan, kadının eşine ve soyun sürdürülmesine olan adanmışlığını gösteren sati ve levirat gibi evlilikle bağlantılı uygulamalarda makale kapsamında ele alınan konular arasındadır. Hindu inancının, özellikle Vishṇu mezhebine ait değerlerin ön plana çıktığı eser, Tanrıların ve din adamlarının toplumsal olaylara sıklıkla yaptığı müdahalelerle dini bir etki alanı da oluşturmaktadır. Biyo-iktidar kuramı çerçevesinde, evlilik ve kadının konumu açısından incelenen destanın dini değerlerle güçlendirilmiş, ataerkil bir toplum düzenini yansıttığı anlaşılmaktadır.

Keywords

References

  1. Bağlı, Sever. (2005, ocak-mart). Tabulaştırılan/Tabulaşan Kurumun (ailenin) Kurbanlıklar Edinme Pratiği: Levirat ve Sororat. Aile ve Toplum. Butler, J. (2010). Cinsiyet Belası Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi. İstanbul : Metis yayınları.
  2. Debroy, B. (2010). Mahabharata. Penguin Books.
  3. Demez, G. (2012). Toplumsal Etkileşim ve Dayanışma Biçimi olarak Akrabalık ve Yakın İlişkiler. Değişen toplumda Değişen Aile, 93-114.
  4. Dumezil, G. (2012). Mit ve Destan1 hint-avrupa destanlarında üç işlev ideolojisi. İstanbul: Yapı Kredi Yayıncılık.
  5. Durutürk, B. (2018). Michel Foucault'nun İktidar ve Özne Kavramlarına Bir Bakış: Gözetim Toplumu. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi,, s. 959-972.
  6. Encyclopaedia, T. E. (2012, Mart 15). Britannica. Encyclopedia Britannica: https://www.britannica.com/topic/levirate adresinden alındı
  7. Foucault, M. (2014). Özne ve İktidar. istanbul: Ayrıntı yayınları.
  8. Geographic, N. (Yöneten). (2007). Multiple Husband [Sinema Filmi].

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Creative Arts and Writing

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2022

Submission Date

May 18, 2022

Acceptance Date

June 14, 2022

Published in Issue

Year 2022 Number: 13

APA
Karapınar, A., & Küçükler, A. (2022). Mahābhārata’da Evlilik ve Kadının Konumunun Biyo-İktidar Kuramı Bağlamında Değerlendirilmesi. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi, 13, 44-65. https://doi.org/10.38060/kare.1118187
AMA
1.Karapınar A, Küçükler A. Mahābhārata’da Evlilik ve Kadının Konumunun Biyo-İktidar Kuramı Bağlamında Değerlendirilmesi. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi. 2022;(13):44-65. doi:10.38060/kare.1118187
Chicago
Karapınar, Ayşe, and Ali Küçükler. 2022. “Mahābhārata’da Evlilik Ve Kadının Konumunun Biyo-İktidar Kuramı Bağlamında Değerlendirilmesi”. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi, nos. 13: 44-65. https://doi.org/10.38060/kare.1118187.
EndNote
Karapınar A, Küçükler A (June 1, 2022) Mahābhārata’da Evlilik ve Kadının Konumunun Biyo-İktidar Kuramı Bağlamında Değerlendirilmesi. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi 13 44–65.
IEEE
[1]A. Karapınar and A. Küçükler, “Mahābhārata’da Evlilik ve Kadının Konumunun Biyo-İktidar Kuramı Bağlamında Değerlendirilmesi”, KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi, no. 13, pp. 44–65, June 2022, doi: 10.38060/kare.1118187.
ISNAD
Karapınar, Ayşe - Küçükler, Ali. “Mahābhārata’da Evlilik Ve Kadının Konumunun Biyo-İktidar Kuramı Bağlamında Değerlendirilmesi”. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi. 13 (June 1, 2022): 44-65. https://doi.org/10.38060/kare.1118187.
JAMA
1.Karapınar A, Küçükler A. Mahābhārata’da Evlilik ve Kadının Konumunun Biyo-İktidar Kuramı Bağlamında Değerlendirilmesi. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi. 2022;:44–65.
MLA
Karapınar, Ayşe, and Ali Küçükler. “Mahābhārata’da Evlilik Ve Kadının Konumunun Biyo-İktidar Kuramı Bağlamında Değerlendirilmesi”. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi, no. 13, June 2022, pp. 44-65, doi:10.38060/kare.1118187.
Vancouver
1.Ayşe Karapınar, Ali Küçükler. Mahābhārata’da Evlilik ve Kadının Konumunun Biyo-İktidar Kuramı Bağlamında Değerlendirilmesi. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi. 2022 Jun. 1;(13):44-65. doi:10.38060/kare.1118187

 

16509