Research Article

Sümerlerde Kullanılan Ağırlık Ölçüm Aletleri ve Ağırlık Ölçüm Sistemi Üzerine Bir Değerlendirme

Number: 12 December 31, 2021
EN TR

Sümerlerde Kullanılan Ağırlık Ölçüm Aletleri ve Ağırlık Ölçüm Sistemi Üzerine Bir Değerlendirme

Abstract

Makalenin amacı Sumerlerin icat etmiş olduğu ağırlık ölçüm aletleri ve ağırlık ölçüm sistemi noktasında bilgi vermek ve gerek kendi dönemleri gerekse Akad, Babil, Asur ve günümüze yansıyan sosyal ekonomik bilimsel alanlardaki yeri ve önemini tespit etmektir. Bu makale içerisinde yöntem olarak sosyal ve ekonomik hayat çerçevesinde Sumerler tarafından icat edilip kullanılan ağırlık ölçüm aletleri ve ağırlık ölçüm sistemi üzerine çalışılmış olup gelecek medeniyetlere ve günümüz ağırlık ölçüm sistemine etkisi değerlendirilmiştir. M.Ö. 10 Bin’li yıllarda insanlar avcı toplayıcı hayattan sıyrılarak yerleşik hayata geçmiş ve tarımsal faaliyetler artırılmış, hayvanlar evcilleştirilmiş, sosyal anlamda komşuluk ve bölgeler arası ticari ilişkiler geliştirilmiştir. Tarım ve ticaret faaliyetlerinin artması, bölgeler arasında yayılması elde edilen ve alım-satımı yapılan ürünlerin kayıt altına alma ihtiyacını doğurmuştur. İlk başlarda değiş tokuş yani takas usulü ile alım-satım gerçekleştirilirken zamanla nüfusun artması, ürünlerin çoğalması takas usulünü yetersiz kılmış ve bazı sorunlar meydana gelmiştir. Özellikle ticari münasebetlerde alım-satım noktasında ürünlerin ölçüm bilgilerinin hesaplanamaması bazı karışıklıkların meydana gelmesine neden olmuştur. Bu sorunları aşmak için ise belirli bir standartlaştırmaya gidilmiştir. Dönemin bilimsel şartlarının yeterince gelişmemesinden ötürü ilk ağırlık ölçümlerinde yerleşik hayatın getirmiş olduğu tarımcılık noktasında elde edilen tahıl tanesi üzerinden bir hesaplama yapılmıştır. Mezopotamya coğrafyasında ağırlık ölçüm noktasında ilk ölçüm aletleri ve ölçü sistemi Sumerler tarafından icat edilmiştir. Ölçü birimlerinin kökeni Sumer Erken Hanedanları Dönemine dayanmakta olup her şehir, krallık ve ticaret loncaları kendi ihtiyaçlarına yönelik ölçü birimlerini kullanmışlardır. Ancak Akad Hanedanlığı döneminde bu durum değişmiştir. Akad Kralı Naram-Sin tarafından ortak bir ölçü birimi geliştirilmiştir. Akad Hanedanlığı döneminden sonra Naram-Sin’in standart ölçü birimleri kullanılmaktan vazgeçilse de III. Ur Döneminde Naram-Sin standart ölçü birimleri yeniden kullanılmaya başlanıp Babil, Asur medeniyetleri döneminde de ortak ölçü birimi olarak kullanılmaya devam edilmiştir. Babil, Asur ve Anadolu medeniyetleri de bu ağırlık ölçü sisteminden etkilenerek günümüze kadar ulaşmasını sağlamışlardır. Sumerlerin kullanmış olduğu ağırlık ölçüm aletleri arasında hayvan biçimli (zoomorfolojik) ağırlık, silindirik formlu ağırlık, oval (sfendonoid) formlu ağırlık, dikdörtgen ve küre(kubbe) biçimli geometrik ağırlık modelleri yer almıştır. Yine Sumerler tarafından ağırlık ölçüm sisteminin temelleri atılmış ve hesaplama noktasında ilk çalışmaları meydana getirmişlerdir.

Keywords

References

  1. Bilgiç, Emin, Hüseyin Sever, Cahit Günbattı, Sabahattin Bayram. Ankara Kültepe Tabletleri. Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1990.
  2. CDA: Black, Jeremy, George Andrew and Nicholas Postgate, A Concise Dictionary Of Akkadian. Harrassowitz Verlag - Wiesbaden: 2nd (corrected) printing, 2000.
  3. Chambon, Gregory. Numeracy and Metrology. Oxford Handbook Of Cuneiform Cultures, Newyork 2011.
  4. Crawford, Harriet. Sümer ve Sümerler. Arkadaş Yayınevi, Ankara 2015.
  5. Frıberg, Jöran. Remarkable Collectıon Of Babylonıan Mathematıcal Texts, Springer Scinence+Business Media LLC, Sweden 2007, s. 15.
  6. Hafford, William B. “Accounting for Civilization: Early Weights and Measures at Tepe Gawra”, L. Rahmstorf, E. Stratford, (Ed.) Weights and Marketplaces from the Bronze Age to the Early Modern Period. Wachholtz Verlag Kiel/Hamburg – Murmann Publishers, Göttingen 2019, s. 17-19.
  7. Hafford, William B. “Hanging in the Balance: Precision Weighing in Antiquity”. Expedition Magazine- Penn Museum, 2005, s. 35-37.
  8. Hafford, William B. “Mesopotamian Mensuration Balance Pan Weights from Nippur”. Journal of the Economic and Social History of the Orient, Vol. 48, No. 3, 2005, s. 346-353.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2021

Submission Date

June 27, 2021

Acceptance Date

December 27, 2021

Published in Issue

Year 2021 Number: 12

APA
Koçyiğit, Ş. (2021). Sümerlerde Kullanılan Ağırlık Ölçüm Aletleri ve Ağırlık Ölçüm Sistemi Üzerine Bir Değerlendirme. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi, 12, 175-195. https://doi.org/10.38060/kare.958199
AMA
1.Koçyiğit Ş. Sümerlerde Kullanılan Ağırlık Ölçüm Aletleri ve Ağırlık Ölçüm Sistemi Üzerine Bir Değerlendirme. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi. 2021;(12):175-195. doi:10.38060/kare.958199
Chicago
Koçyiğit, Şerife. 2021. “Sümerlerde Kullanılan Ağırlık Ölçüm Aletleri Ve Ağırlık Ölçüm Sistemi Üzerine Bir Değerlendirme”. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi, nos. 12: 175-95. https://doi.org/10.38060/kare.958199.
EndNote
Koçyiğit Ş (December 1, 2021) Sümerlerde Kullanılan Ağırlık Ölçüm Aletleri ve Ağırlık Ölçüm Sistemi Üzerine Bir Değerlendirme. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi 12 175–195.
IEEE
[1]Ş. Koçyiğit, “Sümerlerde Kullanılan Ağırlık Ölçüm Aletleri ve Ağırlık Ölçüm Sistemi Üzerine Bir Değerlendirme”, KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi, no. 12, pp. 175–195, Dec. 2021, doi: 10.38060/kare.958199.
ISNAD
Koçyiğit, Şerife. “Sümerlerde Kullanılan Ağırlık Ölçüm Aletleri Ve Ağırlık Ölçüm Sistemi Üzerine Bir Değerlendirme”. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi. 12 (December 1, 2021): 175-195. https://doi.org/10.38060/kare.958199.
JAMA
1.Koçyiğit Ş. Sümerlerde Kullanılan Ağırlık Ölçüm Aletleri ve Ağırlık Ölçüm Sistemi Üzerine Bir Değerlendirme. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi. 2021;:175–195.
MLA
Koçyiğit, Şerife. “Sümerlerde Kullanılan Ağırlık Ölçüm Aletleri Ve Ağırlık Ölçüm Sistemi Üzerine Bir Değerlendirme”. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi, no. 12, Dec. 2021, pp. 175-9, doi:10.38060/kare.958199.
Vancouver
1.Şerife Koçyiğit. Sümerlerde Kullanılan Ağırlık Ölçüm Aletleri ve Ağırlık Ölçüm Sistemi Üzerine Bir Değerlendirme. KARE Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Dergisi. 2021 Dec. 1;(12):175-9. doi:10.38060/kare.958199

 

16509