Karadeniz Bölgesinde İktisadi ve İnsani Gelişme
Abstract
Bu çalışmanın amacı Karadeniz bölgesi için ekonomik ve insani gelişmeyi ele alan karşılaştırmalı bir analiz yapmaktır. Bölge illeri İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına (İBBS) göre ele alınmıştır. Ekonomik analizde iller arası temel makroekonomik değişkenler ele alınmıştır. İnsani gelişme açısından da iller bazında gelişme seviyeleri ölçülmüştür. Bu amaçla Birleşmiş Milletler Kalkınma Örgütü (UNDP) tarafından hazırlanmış olan insani gelişme endeksi (HDI) kullanılmıştır. Çalışmada UNDP’nin endeks hazırlama metodolojisi kullanılmıştır. Ayrıca sağlık endeksinin hesaplanmasında ortalama yaşam süresine ek olarak hekim sayıları ve hastane yatak sayıları da kullanılmıştır. 2019 Yılı verilerine dayalı olarak hazırlanan çalışma sonuçlarına göre, Karadeniz bölgesi Türkiye’nin toplam üretimi içinde %6’lık bir orana sahip iken işsizlik oranı en düşük bölge Batı Karadeniz bölgesidir. Bölge gelir dağılımı eşitsizliğinin en az olduğu ikinci bölgedir. İnsani gelişme açısından gelişmenin en yüksek olduğu iller Rize, Artvin, Trabzon ve Karabük illeridir. En düşük olduğu iller ise Gümüşhane, Sinop, Tokat ve Bartın illeridir. Gelişmede en başarılı iller ise Trabzon, Giresun ve Rize illeridir.
Keywords
References
- DOKA. (2015). TR90 Düzey II Bölgesindeki İlçelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması ve Sınıflandırması. https://www.kalkinmakutuphanesi.gov.tr/dokuman/tr90-dogu-karadeniz-bolgesi-ilce-bazli-sosyo-ekonomik-gelismislik-endeksi-ve-siniflandirilmasi/298
- Gülel, F.E.;Çağlar, A.; Kangallı, U.; Güler, S.; Karadeniz, O.; Yeşilyurt, M. (2017). Türkiye’de İllere Göre İnsani Gelişme Endeksi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27, 207–216. https://doi.org/DOİ: 10.5505/pausbed.2017.99705
- Kalkınma Bakanlığı. (2017). İşgücü Piyasasındaki Gelişmelerin Makro Analizi. https://sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/Isgucu_Piyasasindaki_Gelismelerin_Makro_Analizi_2017-IV.pdf
- Kanbir, Ö. (2020). Ekonomik Gelişmenin Ölçümüne Bir Katkı : Gelir Dağılımı Adaletine Göre Düzeltilmiş İnsani Gelişme Endeksi. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi (İKTİSAD), 5(11), 1–20. https://doi.org/https://doi.org/10.25204/iktisad.618942
- Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı. (2015). TR82 Bölgesi Sosyoekonomik Gelişmişlik Endeksi. https://www.kalkinmakutuphanesi.gov.tr/dokuman/tr82-bolgesi-sosyoekonomik-gelismislik-endeksi/1537
- Meydan, M.C.; Sarı, V. İ. (2018). İnsani Gelişme Endeksi ve Alt Endekslerinin Türkiye’deki İller İçin Ölçülmesi ve Analizi. İDEALKENT, January, 387–429. https://doi.org/10.31198/idealkent.450118
- OECD. (2022). Income Inequality Indicator. https://doi.org/doi: 10.1787/459aa7f1-en
- OKA. (2012). TR83 Mevcut Durum Analizi 2012. https://www.kalkinmakutuphanesi.gov.tr/dokuman/tr83-mevcut-durum-analizi-2012/849
- Özdemir, Ç. (2015). Türkiye’de İstihdam ve İşsizlik. Içinde V. . Biçerli, M.K.; Özgüler (Ed.), İstihdam ve İşsizlik (4. Baskı, ss. 92–123). Anadolu Üniversitesi Yayını.
- Özpınar, Esra; Koyuncu, E. (2016). Temmuz2016 N201625 DEĞERLENDİRME NOTU Türkiye’de İnsani Gelişmişlik İller Arasında Nasıl Farklılaşıyor? 81 İl İçin İnsani Gelişmişlik Endeksi. http://www.tepav.org.tr/tr/ekibimiz/s/24/Emre+Koyuncu