Feldstein-Horioka Hipotezinin Sınanması: Yeni Kırılgan Beşli Ülkeler Üzerine Uygulama

Year 2025, Volume: 6 Issue: 2, 118 - 129, 29.12.2025

Berat Harman

https://doi.org/10.71233/kared.1800228

Abstract

Sermaye hareketlerinde uluslararası finansal geçişlerin önemli bir yeri vardır. Bu uluslararası sermaye geçişlerini etkileyen en önemli unsurlardan biri de yurtiçi yatırım ve tasarruf ilişkisinin incelenmesidir. Bu durum 1980’deki çalışmadan itibaren Feldstein-Horioka (FH) hipotezi olarak isimlendirilmiştir. Çalışmanın amacı 2017 S&P raporunda yayımlanan Yeni Kırılgan Beşli ülkelerinde 1990-2022 yılları arasındaki FH hipotezini araştırmaktadır. Bu amaçla çalışmada Heterojen Panel olarak bilinen Ortalama Grup Tahmincisi (MG) Panel veri yöntemi ile analiz yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre Yeni Kırılgan Beşli ülkelerinde uzun dönemde tasarruf ile yatırım arasında istatistiki olarak anlamlı yalnız tasarruf tutma oranı çok düşük bulunurken, ülkeler bazında ise yatırım ve tasarruf arasında Arjantin ve Pakistan ülkeleri için anlamsız, Türkiye, Katar ve Mısır için ise anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda FH hipotezinin Yeni Kırılgan Beşli ülkelerinde çok etkin olmadığı uluslararası sermaye hareketliliğinin yüksek olduğu değerlendirilmiştir.

Keywords

Feldstein-Horioka Hipotezi , Yurtiçi tasarruf , Yurtiçi yatırım , Heterojen panel

Testing the Feldstein-Horioka Hypothesis: Application to the New Fragile Five Countries

Abstract

International financial transitions have an important place in capital movements. One of the most important factors affecting these international capital transitions is the examination of the relationship between domestic investment and savings. This situation has been called the Feldstein-Horioka (FH) hypothesis since the study in 1980. The aim of the study is to investigate the FH hypothesis between the years 1990-2022 in the New Fragile Five countries published in the 2017 S&P report. For this purpose, the study conducted an analysis with the Average Group Estimator (MG) Panel data method known as the Heterogeneous Panel. According to the results of the research, while the long-term statistically significant relationship between savings and investment in the New Fragile Five countries was found only to be very low in the savings retention rate, an insignificant relationship was found between investment and savings for Argentina and Pakistan, and a significant relationship was found for Turkey, Qatar and Egypt. As a result of the study, it was evaluated that the FH hypothesis was not very effective in the New Fragile Five countries and that international capital mobility was high.

Keywords

Feldstein-Horioka Hypothesis , domestic saving , domestic investment , Heterogeneous panel

References

• Akadiri, S.S., Ahmed, I.I., Usman, O. and Seraj, M. (2016). The Feldstein-Horioka paradox, a case study of Turkey. Asian Economic and Financial Review, 6(12), 744–749. https://doi.org/10.18488/journal.aefr/2016.6.12/102.12.744.749
• Akkoyunlu, Ş. (2020). Revisiting the Feldstein-Horioka puzzle for Turkey. Journal of Applied Economics, 23(1), 129-148. https://doi.org/10.1080/15140326.2020.1711592
• Akkuş, Ö. (2021). Türkiye için Feldstein Horioka hipotezinin sınanması: Fourier yaklaşımı. Business and Economics Research Journal, 12(4), 787-798. http://dx.doi.org/10.20409/berj.2021.352.
• Altunöz, U. (2014). Validity of Feldstein-Horioka hypothesis in Turkey. International Refereed Journal of Research on Economics Management, 2(1), 142-150. doi:10.17373/UHEYAT.2014018720
• Andrade, J.S. (2008). European integration and external sustainability of the European Union: An application of the thesis of Feldstein and Horioka. Transition Studies Review, 15(1), 21-36. https://doi.org/10.1007/s11300-008-0164-5
• Arestis, P. and Demetriades, P. (1999). Financial liberalization: The experience of developing countries. Eastern Economic Journal, 25(4), 441-457. Retrieved from https://www.jstor.org/
• Arısoy, İ. (2013). Türkiye’de yatırım, tasarruf ve sermaye akışkanlığının analizi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 14(1), 69-80. Erişim adresi: http://esjournal.cumhuriyet.edu.tr/tr/
• Ata, A.Y. ve Dallı, T. (2022). Feldstein-Horioka hipotezinin MINT ülkelerinde sınanması. Journal of Economics and Research, 3(1), 123-134. https://doi.org/10.53280/jer.1067159
• Bebczuk, R.N. and Schmidt-Hebbel, K. (2010). Revisiting the Feldstein-Horioka puzzle: An institutional sector view. Económica, 56, 3-38. Retrieved from https://core.ac.uk.
• Berkman, A.N. (2022). Feldstein-Horioka bulmacası (FHB): G8 ülkeleri üzerine bir analiz. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 189-207. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1011838
• Binay, Ş. ve Kunter K. (1998). Türkiye’de mali serbestlestleşme çabalarında Merkez Bankası’nın rolü 1980-1997 (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma Genel Müdürlüğü, Tartışma TebliğiNo: 9803). Erişim adresi: https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/deb32c4e-062b-4d55-99a6- c1d5ba94a70e/9803tur.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=deb32c4e-062b-4d55-99a6- c1d5ba94a70e
• Blanchard, O. and Giavazzi, F. (2002). Current account deficits in the Euro Area: The end of the Feldstein Horioka puzzle? Brookings Papers on Economic Activity, 33(2), 147-210. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.372880
• Bolatoğlu, N. (2005). Türkiye'de yurtiçi yatirim ve yurtiçi tasarruf oranları arasındaki ilişki. Ekonomik Yaklaşım, 16(56), 19-32. doi:10.5455/ey.10526.
• Bozkurt, E. ve Altıner, A. (2021). Feldstein-Horioka bulmacası: Türkiye ekonomisi üzerine Fourier eşbütünleşme analizi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 13(25), 801-814. https://doi.org/10.38155/ksbd.971744
• Breusch, T. and Pagan, A. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in ecometrics. Review of Economic Studies, 47, 239,253.
• But, B. and Morley, B. (2017). The Feldstein-Horioka puzzle and capital mobility: The role of the recent financial crisis. Economic Systems, 41(1), 139–150. https://doi.org/10.1016/j.ecosys.2016.05.008
• Çağlar, A.E. ve Yavuz, E. (2018). Türkiye’de yatırım-tasarruf ilişkisinin Feldstein-Horioka paradoksu çerçevesinde analizi: Farklı tipte eşbütünleşme yaklaşımları. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31, 143-152. https://doi.org/10.30794/pausbed.414726
• Çifçi, İ., Özbek, R.İ. ve Uzgören, E. (2018). Feldstein-Horioka bulmacasının OECD ülkeleri için panel veri analiziyle sınanması. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 25(2), 369-390. https://doi.org/10.18657/yonveek.340138.
• Coakley, J., Fuertes A.M. and Spagnolo, F. (2004). Is Feldstein-Horioka puzzle history? The Manchester School, 72(5), 569–590. https://doi.org/10.1111/j.1467-9957.2004.00409.x
• De Vita, G. and Abbott, A. (2002). Are saving and investment cointegrated? An ARDL bounds testing approach. Economics Letters, 77(2), 293-299. https://doi.org/10.1016/S0165-1765(02)00139-8
• Demir, C. ve Cergibozan, C. (2017). Türkiye ekonomisi için Feldstein-Horioka hipotezinin geçerliliği: Eşbütünleşme ve Markov rejim değişim yaklaşımı. Ege Akademik Bakış, 17(1), 89-104. doi:10.21121/eab.2017123470.
• Di Iorio, F. and Fachin, S. (2007). Testing for breaks in cointegrated panels with an application to the Feldstein-Horioka puzzle. Economics E-Journal, 1(14), 1-23. doi:10.5018/economicsejournal. ja.2007-14.
• Dursun, G. and Abasız, T. (2014). Feldstein-Horioka puzzle in Turkey. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 15(1), 45-63. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/doujournal
• Esen, E., Yıldırım, S. ve Kostakoğlu, S. F. (2012). Feldstein-Horioka hipotezinin Türkiye ekonomisi için sınanması: ARDL modeli uygulaması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7(1), 251-267. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/oguiibf
• Feldstein, M. and Bacchetta P. (1991). National saving and international investment (NBER Working Papers No. 3164). Retrieved from https://www.nber.org/system/files/working_papers/w3164/w3164.pdf
• Feldstein, M. and Horioka, C. (1980). Domestic saving and international capital. The Economic Journal, 90(358), 314-329. https://doi.org/10.2307/2231790
• Fouquau, J., Hurlin, C. and Rabaud, I. (2008). The Feldstein-Horioka puzzle: A panel smooth transition regression approach. Economic Modelling, 25(2), 284-299. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2007.06.008
• Fujiki, H. and Kitamura, Y. (1995). Feldstein-Horioka paradox revisited. Monetary and Economic Studies, 13(1), 1-16. Retrieved from https://www.boj.or.jp/en/
• Georgopoulos, G. and Hejazi, W. (2009). The Feldstein-Horioka puzzle revisited: Is the home-bias much less? International Review of Economics & Finance, 18(2), 341-350. https://doi.org/10.1016/j.iref.2007.08.004.
• Giannone, D. and Lenza, M. (2008). The Feldstein-Horioka fact (European Central Bank Working Paper Series No. 873). Retrieved from https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpwps/ecbwp873.pdf
• Güriş, B. (2013). Türkiye’de Feldstein-Horioka hipotezinin geçerliliğinin sınanması: ADL eşik değerli koentegrasyon testi. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergi, 2(2), 47-55. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/trakyaiibf
• Hüseyni, İ. ve Yalçınkaya, Ö. (2017). Tasarruf-yatırım sermaye hareketliğinin analizi: Yükselen ülke ekonomileri üzerine bir uygulama. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 18(1), 1-22. doi:10.18092/ulikidince.279888.
• Kangal (2023). Feldstein-Horioka Paradoksu Kapsamında Tasarruf-Yatırım İlişkisi: Kırılgan Beşli Ülkeleri Üzerine Panel ARDL Analizi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 78, 135-148. DOI: 10.51290/dpusbe.1308596.
• Karabulut, Ş., Ekinci, R. ve Tüzün, O. (2017). Feldstein-Horioka hipotezinin Türkiye’de kamusal ve özel tasarruf-yatırım dengesi açısından analizi. International Journal of Public Finance, 2(2), 18-37. https://doi.org/10.30927/ijpf.327842
• Kaya, H. (2010). Saving investment association in Turkey. Topics in Middle Eastern and North African Economies, Electronic Journal, 12(1), 1-16. Retrieved from http://meea.sites.luc.edu
• Keskin, N. (2020). Yurtiçi tasarruflar ile yatırımlar arasındaki ilişki: Feldstein-Horioka hipotezi çerçevesinde Türkiye analizi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 18(1), 352-368. http://dx.doi.org/10.11611/yead.628728
• Ketenci, N. (2010). The Feldstein–Horioka puzzle and structural breaks: Evidence from EU members (Munich Personal Repec Archive No. 26010). Retrieved from https://mpra.ub.uni- muenchen.de/26010/1/MPRA_paper_26010.pdf
• Kim, S.H. (2001). The saving-investment correlation puzzle is still a puzzle. Journal of International Money and Finance, 20(7), 1017-1034. https://doi.org/10.1016/S0261-5606(01)00030-4
• Kızıltan, M., Golovko, A. ve Yereli, A.B. (2019). Feldstein-Horioka bulmacası: İkinci nesil panel eşbütünleşme analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 20(1), 61-79. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/doujournal.
• Konya, S. (2022). Gelişmekte olan ekonomiler için Feldstein-Horioka bulmacası: Bir panel veri analizi. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 558-575. https://doi.org/10.11616/asbi.1088521
• Kumar, S. and Rao, B.B. (2011) A time series approach to Feldstein-Horioka puzzle with panel data from the OECD countries. The World Economy, 34(3), 473-485. https://doi.org/10.1111/j.1467- 9701.2010.01326
• Kumar, S. (2015). Regional integration, capital mobility and financial intermediation revisited: Application of general to specific method in panel data. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 36(C), 1-17. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2015.02.008
• Mangır, F. ve Ertuğrul, M. (2012). Sermaye hareketliliği, tasarruf ve yatırım ilişkisi: Türkiye örneği. İktisat İşletme ve Finans, 27(317), 61-87. doi:10.3848/iif.2012.317.3362.
• Murphy, R.G. (1984). Capital mobility and the relationship between saving and investment rates in OECD countries. Journal of International Money and Finance, 3(3), 327-342. https://doi.org/10.1016/0261-5606(84)90017-2
• Murthy, N.V. (2009). The Feldstein–Horioka puzzle in Latin American and Caribbean countries: A panel cointegration analysis. Journal of Economics and Finance, 33(2), 176-188. doi:10.1007/s12197-008-9051-5.
• Obstfeld, M. and Rogoff, K. (2000). The six major puzzles in international macroeconomics: Is there a common cause? (NBER Working Paper No. 7777). Retrieved from https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=235703
• Oktayer, N. ve Susam, N. (2007). Tasarruf-yatırım-sermaye hareketleri ilişkisinin Türkiye örneğinde değerlendirilmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 19-54. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/trakyasobed.
• Özek, Y. (2020). Türkiye ve Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde Feldstein-Horioka bulmacasının test edilmesi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(20), 489-508. https://doi.org/10.29029/busbed.731940.
• Özsan, A.A., Pektaş Erdem, B. ve Ata, S. (2017). Türkiye’de yurt içi tasarrufların ve tüketimin gelişimi (T.C. Kalkınma Bakanlığı Ekonomik ve Stratejik Araştırmalar Dairesi 11. Kalkınma Planı Arka Plan Çalışması). Erişim adresi: http://kalkinmaplani.gov.tr/wpcontent/ uploads/2018/02/Türkiye’de-Yurt-İçi-Tasarrufların-Ve-Tüketimin-Gelişimi-Arka-PlanÇalışm.... pdf
• Pata, U.K. (2018). The Feldstein Horioka puzzle in E7 countries: Evidence from panel cointegration and asymmetric causality analysis. The Journal of International Trade & Economic Development, 27(8), 968-984. https://doi.org/10.1080/09638199.2018.1480053
• Pehlivan, C. (2022). Feldstein-Horioka bulmacası ve Türkiye’den kanıtlar. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 29-44. https://doi.org/10.20493/birtop.1032226
• Petreska, D. and Mojsoska-Blazevski, N. (2013). The Feldstein-Horioka puzzle and transition economies. Economic Annals, 58(197), 23-46. doi:10.2298/EKA1397023P.
• Peseran, M.H. and Smith R. (1995). Estimating Long -Run Relatonships from Dynamic Heterogeneous Panel. Journal of Econometrics, 68 (1), 79-113.
• Seyidoğlu, H. (2003). Uluslararası mali krizler, IMF politikaları, az gelişmiş ülkeler, Türkiye ve dönüşüm ekonomileri. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 4(2), 141-156. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/doujournal
• Sinha, D. and Sinha, T. (1998). An exploration of the long-run relationship between saving andinvestment in the developing economies: A tale of Latin American countries. Journal of Post- Keynesian Economics, 20(3), 435-443. https://doi.org/10.1080/01603477.1998.11490162
• Sinn, S. (1992). Saving-investment correlations and capital mobility: On the evidence from annual data. The Economic Journal, 102(414), 1162-1170. https://doi.org/10.2307/2234383
• Şeyranlıoğlu, O. (2023). Feldstein-Horioka Hipotezinin Türkiye Ekonomisi İçin Sınanması: RALS Yaklaşımından Kanıtlar. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 2023, 8(3): 498-518.
• Tesar, L.L. (1991). Savings, investment and international capital flows. Journal of International Economics, 31, 55-78. https://doi.org/10.1016/0022-1996(91)90056-C
• Türsoy, T. and Faisal, F. (2018). Does financial depth impact economic growth in North Cyprus? Financial Innovation, 4, 12. https://doi.org/10.1186/s40854-018-0096-y
• Utlu Koçdemir, S. ve Gölpek, F. (2021). Feldstein Horioka hipotezinin MERCOSUR ülkelerinde sınanması: Panel veri analizi. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 6(1), 25-37. Erişim adresi: http://tursbad.hku.edu.tr/tr/
• World Bank. (2025). World Development Indicators [Dataset]. Retrieved from https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators
• Yardımcı, M.C. (2021). Revisiting of Feldstein-Horioka puzzle: An empirical analysis. Sakarya İktisat Dergisi, 10(4), 441-448. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/sid.
• Yavuz, N.Ç. (2011). Feldstein-Horioka yaklaşımına göre Türkiye’de tasarruf yatırım ilişkisi ve hata düzeltme analizi (1962-2003). Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 47, 107-123. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/iumamk/
• Yıldırım, M.O. and Yıldırım, A.E. (2020). The Feldstein-Horioka puzzle: Evidence from emerging countries. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 55(1), 141-158. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.610470
• Yurtkuran, S. (2021). Türkiye’de Feldstein-Horioka hipotezinin geçerliliği: DOLS uzun dönem tahmincisi ve Fourier Granger nedensellik testi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(1), 151-169. https://doi.org/10.16951/atauniiibd.750416