Türkçe “Ad Tamlamaları”nda Sıfatların Kullanımı Üzerine Bazı Notlar

Volume: 1 Number: 1 June 1, 2018
  • Abdulselam Arvas
EN TR

Türkçe “Ad Tamlamaları”nda Sıfatların Kullanımı Üzerine Bazı Notlar

Abstract

Dil, bir toplumun yapı taşı olan en önemli unsurudur. Bu yapı üzerine inşa olan toplum dil sayesinde bir bilince ve bu bilinç sayesinde de toplum olmaya doğru yol alır. Dilin, edebî açıdan da toplumlar için mühim bir araç olduğu ve dilin edebî cephesini sağlayan yapıların da var olduğu bilinmektedir. Bu yapılardan biri de niteleme, belirtme gibi çeşitleri olan sıfatlardır. Bundan dolayı, bu gramatikal yapı için “estetik çerçeve” ifadesi kullanılabilir. Bu yapılar cümledeki kelime ve kelime gruplarının önüne gelerek dili güzelleştirir ve dile estetik bir çerçeve kazandırırlar. Ancak bu estetik yapıların temel kullanımlarında bir sorun bulunmazken “ad tamlamaları”ndaki kullanımı hakkında tam bir mutabakata varıldığı söylenemez. Özellikle, belirtisiz isim tamlamasında sıfatın araya girip girmeyeceği hususunda farklı fikirler öne sürülmüş; ama net bir sonuca varılamamıştır. Sıfatların kullanım yeri problemi başta dershanelerin üniversiteye hazırlık kitapları olmak üzere pek çok akademik ve bilimsel araştırmada karşımıza çıkmaktadır. Bu makalede M. Kaya Bilgegil, Muharrem Ergin, Tahir N. Gencan, Faruk K. Timurtaş, Leyla Karahan gibi dilcilerin yanı sıra üniversiteye hazırlık kitaplarında ve Milli Eğitim Bakanlığının ders kitaplarında yer alan malumatlar verilmiştir. Konuyla ilgili her eserden alınan bilgilerden sonra o eserin konu hakkındaki düşüncesi üzerine yorum yapılmıştır. Böylelikle konu hakkında eserde geçen görüşlerin bir özeti de ortaya konmuştur. Mesela M. Kaya Bilgegil’in sıfatlar, isim tamlamaları hakkındaki görüşlerinden sonra sıfatların kullanılış şekillerine değinilmiştir ve onun verdiği örnekler sıralanmıştır. Daha sonra yorum kısmında yazarın, belirtili isim tamlamasında sıfatı hem tamlamanın başında hem de ortasında kullandığı ve bu durumun araştırmacı için bir sorun teşkil etmediği belirtilmiş; ancak bunun sebebinin de açıklığa kavuşturulmadığı dile getirilmiştir. Adı geçen kaynaklardaki bilgiler bu şekilde ortaya konduktan ve arada kendi görüşlerimiz de aktarıldıktan sonra sonuç kısmında elde edilen bulguların bir özeti verilerek konuyla ilgili kanaatimiz ifade edilmiştir.

Keywords

References

  1. Ayata, A. İhsan vd. (2002), Türkçe Ders Kitapları, 5. Ankara: MEB Yayınları.
  2. Ayata, A. İhsan vd. (2002), Türkçe Ders Kitapları, 8. Ankara: MEB Yayınları.
  3. Aydın, Celal (1998), ÖSS-ÖYS Türkçe-Edebiyat, İstanbul: Celal Aydın Yayınları.
  4. Bilgegil, M. Kaya (1982), Türkçe Dilbilgisi, İstanbul: Dergah Yayınları.
  5. Doğan, İsmail (2000), Türk Dili, Ankara: Akademi Yayınevi.
  6. Ergin, Muharrem (1996), Orhun Kitabeleri, İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
  7. Ergin, Muharrem (1997), Dede Korkut Kitabı, Ankara: TDK Yayınları.
  8. Ergin, Muharrem (2002), Türk Dil Bilgisi, İstanbul: Bayrak Basım/Yayım.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Abdulselam Arvas This is me

Publication Date

June 1, 2018

Submission Date

February 13, 2016

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2013 Volume: 1 Number: 1

APA
Arvas, A. (2018). Türkçe “Ad Tamlamaları”nda Sıfatların Kullanımı Üzerine Bazı Notlar. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 1(1), 171. https://izlik.org/JA68SG58CP
AMA
1.Arvas A. Türkçe “Ad Tamlamaları”nda Sıfatların Kullanımı Üzerine Bazı Notlar. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2018;1(1):171. https://izlik.org/JA68SG58CP
Chicago
Arvas, Abdulselam. 2018. “Türkçe ‘Ad Tamlamaları’nda Sıfatların Kullanımı Üzerine Bazı Notlar”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi 1 (1): 171. https://izlik.org/JA68SG58CP.
EndNote
Arvas A (June 1, 2018) Türkçe “Ad Tamlamaları”nda Sıfatların Kullanımı Üzerine Bazı Notlar. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi 1 1 171.
IEEE
[1]A. Arvas, “Türkçe ‘Ad Tamlamaları’nda Sıfatların Kullanımı Üzerine Bazı Notlar”, Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, vol. 1, no. 1, p. 171, June 2018, [Online]. Available: https://izlik.org/JA68SG58CP
ISNAD
Arvas, Abdulselam. “Türkçe ‘Ad Tamlamaları’nda Sıfatların Kullanımı Üzerine Bazı Notlar”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi 1/1 (June 1, 2018): 171. https://izlik.org/JA68SG58CP.
JAMA
1.Arvas A. Türkçe “Ad Tamlamaları”nda Sıfatların Kullanımı Üzerine Bazı Notlar. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2018;1:171.
MLA
Arvas, Abdulselam. “Türkçe ‘Ad Tamlamaları’nda Sıfatların Kullanımı Üzerine Bazı Notlar”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, vol. 1, no. 1, June 2018, p. 171, https://izlik.org/JA68SG58CP.
Vancouver
1.Abdulselam Arvas. Türkçe “Ad Tamlamaları”nda Sıfatların Kullanımı Üzerine Bazı Notlar. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi [Internet]. 2018 Jun. 1;1(1):171. Available from: https://izlik.org/JA68SG58CP