Büyük Hareket: 26 Kasım 1943 Tarihli Tosya-Lâdik Depremi’nin Kastamonu Merkez ve Tosya İlçesindeki Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme

Ercan Çelebi

Büyük Hareket: 26 Kasım 1943 Tarihli Tosya-Lâdik Depremi’nin Kastamonu Merkez ve Tosya İlçesindeki Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF), Kastamonu ilinin güneyini sınırlamaktadır. Bu sebeple tarihî (M.Ö 2100-M.S 1900) ve aletsel (M.S 1900-M.S 2021) dönemlerde Kastamonu ili ve çevresinde birçok deprem meydana gelmiştir. Bu depremlerden hasara neden olanları içerisinde belki de en önemlisi, 26 Kasım 1943 tarihli Tosya-Lâdik Depremi’dir. Deprem, 26 Kasım 1943 tarihinde saat 01:20’de meydana gelmiş ve doğuda Taşova’dan, batıda Ilgaz’a kadar uzanan yaklaşık 45.000 km2’lik bir alanda etkisini göstermiştir. Deprem Trabzon, Isparta, Elazığ, Zonguldak, Giresun ve Yozgat’ta hissedilmiş; Kastamonu, Çankırı, Çorum, Amasya, Samsun, Tokat, Sinop ve Ordu’da bilhassa ölümlere ve hasara neden olmuştur. Bu çerçevede Çankırı’nın Ilgaz; Kastamonu’nun Tosya, Kargı; Çorum’un Osmancık; Amasya’nın Merzifon, Gümüşhacıköy; Samsun’un Havza, Lâdik ve Vezirköprü, Tokat’ın Erbaa kazaları bizzat depremden etkilenmiştir. Bu çalışmada 26 Kasım 1943 tarihli Tosya-Lâdik Depremi’nin özellikle Kastamonu ili merkez ve Tosya ilçesinde kendisini gösteren etkilerinin araştırılması ve sonuçları üzerine bir değerlendirme yapılması düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler

References

Arslantaş N. (2003). İslâm dünyasında depremler ve algılama biçimleri. İstanbul: Gelenek.
Arslantaş N. (2013). Zelzele. TDV İslâm Ansiklopedisi, 44, 227-231.
Arslantaş N. (2007). II. Abdülhamid zamanında kaleme alınan bir deprem risalesi: resul mesti efendi’nin siper-i zelzele’si [paratremblements de terre]. M.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, 33(2), 2007, 129-168.
Arslan R. (2020). 1943 lâdik depremi. Journal Of Humanities And Tourism Research, 10(1), 143-160.
Aşçı M.-Rıfat O.-Zübeyde Ç. (2013). Yersarsıntısının (deprem türkçesi) yanılgılar, yanlışlar, gerçekler). Turkish Studies, 12(21), 59-72.
Biber Tuğba E. (2019). Karadeniz’de depremler ve yardımlar (1939-1944). Mutad Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 6(2), 151-181.
Çoban M.-Mustafa S.-Yüksel G. (2017). Deprem deneyimini yaşamış kişilerin deprem öncesi hazırlık algılarının belirlenmesi: bir durum çalışması. Doğu Coğrafya Dergisi, 37, 2017, 113-134.
Dayanç M. (2007). Balıkesir ile türkistan’da deprem ve tevfik fikret’e sitem. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8 (2), 123-140.

Demiryürek M. (2003). Tevfik fikret’in bilinmeyen bir şiiri. İlmî Araştırmalar, 15, 167-172.
Dirik K., Kastamonu ili ve civarının depremselliği. http://yunus.hacettepe.edu.tr/~kdirik/Kastamonu.pdf.11.11.2020, s. 1-4.
Eşref Edib (25 Eylül 1924). Erzurum’da zelzele. Sebilü’r-Reşad [Sırat-ı Müstakim], XXIV(618), 320.
Filibeli Ahmed Hilmi (13 Ağustos 1911). Hareket-i arz faciaları ve milletin ûlû cenabı. Hikmet, I(13), 1.
Hamzaçebi G.-Murat N.-Özlem V.-Nuriye A. E. (2004). İl afet bilgi sistemi çalışması (kastamonu ili). 3. Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilişim Günleri (6-9 Ekim), 1-5.
Faik Sabri (12 Nisan 1928). İzmir zelzelesi münasebetiyle: zelzeleler, sebepleri ve tesirleri. Hayat Mecmuası, III(72), 389-393.
https://tosyahaber37.com/1943-buyuk-tosya-depreminin-76-yili/.11.11.2020.
Hoşgören M. Y. (2000). İstanbul ve deprem. Türk Coğrafya Dergisi, Sayı: 35, 1-24.
İbret B. Ü. (2003). Tarihi ipek yolu üzerindeki bir anadolu şehri: tosya (kuruluşu ve gelişmesi). Marmara Coğrafya Dergisi, 8, 2003.
Kastamonu İl Çevre Müdürlüğü (2007). Kastamonu ili 2006 yılı il çevre durum raporu, 8-11.
Kolukırık S.-Meyrem T. (2009). Türk medyasında deprem algısı: marmara depremi örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(28), 286-298.
Nakajima Ş. (2012). Deprem ve sonrası psikolojisi. Okmeydanı Tıp Dergisi, 28, 150-155.
Özmen B. (2001). Kastamonu ilinin depremselliği ve deprem tehlikesi. 54. Türkiye Jeoloji Kurultayı (7-10 Mayıs), 1-13.
Özmen B. (2008). Ankara’nın deprem gerçeği. Sivil Savunma, 194, 2-6.
Özmen B. (2011). Kastamonu ve yakın çevresi için deprem olasılığı tahminleri. Türkiye Jeoloji Bülteni, 54(3), 109-122.
Resul Mesti (1319). Siper-İ Zelzele [Paratremblements Terre]. İstanbul: Ahter Matbaası, 1319.
Sakal F. (2015). Tek parti devrinde samsun’da tabiî afetler. Studies Of The Ottoman Domain, 5(8), 1-20.
Şengün M.-Halil K. vd. (1990). Kastamonu yöresinin jeolojisi ve paleotetis’in evrimine ilişkin jeolojik sınırlamalar. Türkiye Jeoloji Bülteni, 33, 1-16.
Unat Y. (2013). Zelzele. TDV İslâm Ansiklopedisi, 44, 231-233.
Üzen İ. (2014). 1942 ve 1943 erbaa depremleri. Karadeniz Araştırmaları, 40, 77-93.
Yakub Kemal (1 Şubat 1911). Türkistan zelzelesi için. Tearüf-i Müslimin, II(32), 127.
Yalçın H.-Levent G.-Murat U. (2013). Türkiye ve yakın çevresinin aktif fay hatları veri bankası ve deprem tehlikesinin araştırılması. Hacettepe Üniversitesi Yerbilimleri Uygulama Ve Araştırma Merkezi Bülteni, 34(3), 133-160.
Yılmaz A.-Kemalettin Ş.-M. Hazım Ş. (2013). Depreme bağlı yeri değiştirilen bir şehir: erbaa, tokat. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6 (24), 414-425.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Ercan Çelebi ^*
0000-0003-0524-2757
Türkiye

Publication Date

April 13, 2021

Submission Date

February 12, 2021

Acceptance Date

March 12, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 9 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA38WT82ER

Cite

RIS / Bibtex

APA

Çelebi, E. (2021). Büyük Hareket: 26 Kasım 1943 Tarihli Tosya-Lâdik Depremi’nin Kastamonu Merkez ve Tosya İlçesindeki Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 9(1), 42-64. https://izlik.org/JA38WT82ER