Research Article

OYUN TEKERLEMELERİNİN İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ

Volume: 3 Number: 3 July 27, 2021
  • Zeynep Kaplan *

OYUN TEKERLEMELERİNİN İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ

Abstract

Tekerleme; fonetik açıdan birbirlerine benzeyen kelimelerin, nazım veya nesir kalıbı içinde bir araya gelmeleriyle oluşan bir türdür. Zihinlerde yer bulmuş tekerleme metinleri kimi zaman bir öğretiye hizmet etmek amacı güderken kimi zaman ise tekerlemeyi oluşturan kelimelerin anlam ilgisinden sıyrılıp yalnızca hoşça vakit geçirmeyi amaç edinir. Anonim halk edebiyatı ürünlerinden biri olan tekerlemelere masallarda, Türk gölge oyunu Karagöz’de ve orta oyununda rastlanmaktadır. Bunun yanında tekerlemeler, bu makalenin konusu olan çocuk oyunlarının da önemli parçalarındandır. Oyun tekerlemeleri, çocuk oyunlarının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Oyun bünyesinde yer alan çeşitli tekerleme metinleri, oyunların genel çerçevesini çizerek oyuna belirli bir form vermektedir. Oyun içerisinde yer alan tekerlemeler sayesinde çocuklar; ebe olanı, oyundan çıkanı, oyuna dâhil olanı belirmeyi yahut oyunun gereği olan rollerin dağılımını yapmayı kolayca halletmektedirler. Oyun tekerlemelerinin en temel işlevi, çocukların eğlenceli vakit geçirmelerine olanak sağlamasıdır. Oyunlar aynı zamanda çocukların zihinsel ve fizyolojik gelişimlerine, günlük yaşamlarına, kolektif aktivite becerilerine olumlu bir etki sağlamaktadır. Ayrıca çocukların oyun içinde girdikleri roller sayesinde yaparak-yaşayarak öğrenme süreci sağlanmış olmaktadır.

Keywords

References

  1. BORATAV, Pertev Naili ,100 Soruda Türk Folkloru, Ankara 2015b BORATAV, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Halk Edebiyatı, Ankara 2015a
  2. ÇELİK, Abbas, “Çocuk, Oyun ve Din Eğitimi”, Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 2004, S. 9, s. 187-196.
  3. DUYMAZ, Ali, “Tekerlemelerin Kökeninde Şamanizm Unsurları”, Millî Folklor, 1998, 37(Bahar), s. 114-120.
  4. Edebiyat Ansiklopedisi. Ankara 1991, 337.
  5. EKİCİ, Mehmet, Kuramlar ve Yöntemler. Türk Halk Edebiyatı El Kitabı. (Ed. M. Öcal Oğuz), Ankara 2017
  6. ERCİLASUN, Ahmet Bican; Ziyat Akkoyunlu, Kaşgarlı Mahmut Dîvânu Lugâti’t-Türk Giriş-Metin-Çeviri-Notlar-Dizin, Ankara 2018, s. 29, 166, 215, 502.
  7. KAYA, Doğan, Ansiklopedik Türk Halk Edebiyatı Terimler Sözlüğü, 2007, s. 761.
  8. KOÇYİĞİT, Sinan; Mehmet Nur Tuğluk, Mehmet Kök, “Çocuğun Gelişim Sürecinde Eğitsel Bir Etkinlik Olarak Oyun”, Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 2007, S. 16, s. 324-342.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Language Studies, Literary Studies, Literary Theory

Journal Section

Research Article

Authors

Zeynep Kaplan * This is me
Türkiye

Publication Date

July 27, 2021

Submission Date

June 3, 2021

Acceptance Date

June 3, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 3 Number: 3

APA
Kaplan, Z. (2021). OYUN TEKERLEMELERİNİN İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ. Karabük Türkoloji Dergisi, 3(3), 67-84. https://doi.org/10.7596/katud.20102021.005
AMA
1.Kaplan Z. OYUN TEKERLEMELERİNİN İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ. Karabük Türkoloji Dergisi. 2021;3(3):67-84. doi:10.7596/katud.20102021.005
Chicago
Kaplan, Zeynep. 2021. “OYUN TEKERLEMELERİNİN İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ”. Karabük Türkoloji Dergisi 3 (3): 67-84. https://doi.org/10.7596/katud.20102021.005.
EndNote
Kaplan Z (July 1, 2021) OYUN TEKERLEMELERİNİN İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ. Karabük Türkoloji Dergisi 3 3 67–84.
IEEE
[1]Z. Kaplan, “OYUN TEKERLEMELERİNİN İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ”, Karabük Türkoloji Dergisi, vol. 3, no. 3, pp. 67–84, July 2021, doi: 10.7596/katud.20102021.005.
ISNAD
Kaplan, Zeynep. “OYUN TEKERLEMELERİNİN İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ”. Karabük Türkoloji Dergisi 3/3 (July 1, 2021): 67-84. https://doi.org/10.7596/katud.20102021.005.
JAMA
1.Kaplan Z. OYUN TEKERLEMELERİNİN İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ. Karabük Türkoloji Dergisi. 2021;3:67–84.
MLA
Kaplan, Zeynep. “OYUN TEKERLEMELERİNİN İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ”. Karabük Türkoloji Dergisi, vol. 3, no. 3, July 2021, pp. 67-84, doi:10.7596/katud.20102021.005.
Vancouver
1.Zeynep Kaplan. OYUN TEKERLEMELERİNİN İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ. Karabük Türkoloji Dergisi. 2021 Jul. 1;3(3):67-84. doi:10.7596/katud.20102021.005