OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE

Saidbek Boltabayev

OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE

Abstract

Ali Şir Nevâyî’nin eserleri daha yaşadığı çağda Müslüman Türk dünyasında yaygınlık kazanmış ve bu eserlerinin nüshaları Herat dışında çeşitli kültür merkezlerinde istinsah edilmiştir. Bir taraftan Batı Türklük sahasında hazırlanan nüshalar da birebir kopya edilirken diğer taraftan da istinsah edildiği bölgenin diline uyarlanan nüshalar meydana getirilmiştir. Nevâyî eserlerinin Oğuz Türkçesine uyarlanan veya Oğuzca karşılıklarının beraber yazıldığı nüshalarının tespit edilmesi dönemin lehçe atlasının oluşturulması, Doğu ve Batı Türkçesinin farklılıklarının ortaya konulması bakımından önemlidir. Son yıllarda Nevâyî’nin kalemine mensup eserlerinin Oğuzcaya uyarlanan nüshaları tespit edilirken bunların arasında Akkoyunlu Divanı dikkat çekmektedir. Akkoyunlu sarayında bu divan dışında Harezmli Abdürrahim bin Abdürrahman tarafından H. 885 (M. 1480-1481) yılında Nevâyî’nin şiirlerinden oluşan bir seçki de hazırlanmıştır. Çalışmamızda seçkinin elde bulunan 8 sayfasının fotoğraflarından hareketle şiirlerin Oğuzcaya uyarlanan şeklinin aslı ile karşılaştırması yapılmış, dil farklılıkları ve seçkiyi hazırlayan kişinin tercihleri konusunda tespitlere yer verilmiştir.

Keywords

References

CANPOLAT, Mustafa. Ali Şir Nevâyî-Lisanü’t-Tayr. Ankara: TDK Yayınları, 1995.
ERKİNOV, Aftondil. “From Herat to Shiraz: the Unique Manuscript (876/1471) of ‘Alì Shìr Nawā’ì’s Poetry from Aq Qoyunlu Circle”, Cahiers d’Asie Centrale, 2014, 24, s. 47-79.
ERKİNOV, Aftondil, JABBOROV, Rustam. “Nevâyî Şiirleri Sultan Yakub Saylanmasıda”, Ali Şir Nevayi ve XXI. Asır Adlı Sempozyum Bildiri Metinleri. Taşkent, 2019.
KARAÖRS, Metin. Alì Şìr Nevayì, Nevādirü’ş-Şebāb, Ankara: TDK Yayınları, 2006.
KAYA, Önal. Alì Şìr Nevayì, Fevāyidü’l-Kiber, Ankara: TDK Yayınları, 1996.
KUT, Günay. Alì Şìr Nevayì, Ġarā’ibü’ṣ-Ṣıġar, İnceleme-Karşılaştırmalı Metin, Ankara: TDK Yayınları, 2003.
SEYHAN, Tanju. “Akkoyunlular Döneminde Ali Şir Nevâyî Şiirlerinden Seçmelerin Lehçelerarası Aktarımıyla Ortaya Konulan Oğuzca Divan”, Ali Şir Nevayi ve XXI. Asır Adlı Sempozyum Bildiri Metinleri, Taşkent: Turan-İkbal Neşriyatı, 2018, s. 17-50.
ŞİMŞEK, Yaşar. “Ali Şir Nevâyî’nin Kırk Hadis Tercümesinin Leipzig Nüshası ve Nüshadaki Çağatayca-Osmanlıca Karşılıklar Üzerine”, Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, (15), 2020, s. 141-157.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Language Studies, Linguistics

Journal Section

Research Article

Authors

Saidbek Boltabayev This is me
0000-0002-5200-5845
Türkiye

Publication Date

July 31, 2022

Submission Date

June 3, 2022

Acceptance Date

June 15, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 5 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA24DP47JZ

Cite

RIS / Bibtex

APA

Boltabayev, S. (2022). OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE. Karabük Türkoloji Dergisi, 5(1), 1-22. https://izlik.org/JA24DP47JZ

AMA

1.Boltabayev S. OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE. Karabük Türkoloji Dergisi. 2022;5(1):1-22. https://izlik.org/JA24DP47JZ

Chicago

Boltabayev, Saidbek. 2022. “OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE”. Karabük Türkoloji Dergisi 5 (1): 1-22. https://izlik.org/JA24DP47JZ.

EndNote

Boltabayev S (July 1, 2022) OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE. Karabük Türkoloji Dergisi 5 1 1–22.

IEEE

[1]S. Boltabayev, “OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE”, Karabük Türkoloji Dergisi, vol. 5, no. 1, pp. 1–22, July 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA24DP47JZ

ISNAD

Boltabayev, Saidbek. “OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE”. Karabük Türkoloji Dergisi 5/1 (July 1, 2022): 1-22. https://izlik.org/JA24DP47JZ.

JAMA

1.Boltabayev S. OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE. Karabük Türkoloji Dergisi. 2022;5:1–22.

MLA

Boltabayev, Saidbek. “OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE”. Karabük Türkoloji Dergisi, vol. 5, no. 1, July 2022, pp. 1-22, https://izlik.org/JA24DP47JZ.

Vancouver

1.Saidbek Boltabayev. OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE. Karabük Türkoloji Dergisi [Internet]. 2022 Jul. 1;5(1):1-22. Available from: https://izlik.org/JA24DP47JZ