OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE

Saidbek Boltabayev

OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE

Öz

Ali Şir Nevâyî’nin eserleri daha yaşadığı çağda Müslüman Türk dünyasında yaygınlık kazanmış ve bu eserlerinin nüshaları Herat dışında çeşitli kültür merkezlerinde istinsah edilmiştir. Bir taraftan Batı Türklük sahasında hazırlanan nüshalar da birebir kopya edilirken diğer taraftan da istinsah edildiği bölgenin diline uyarlanan nüshalar meydana getirilmiştir. Nevâyî eserlerinin Oğuz Türkçesine uyarlanan veya Oğuzca karşılıklarının beraber yazıldığı nüshalarının tespit edilmesi dönemin lehçe atlasının oluşturulması, Doğu ve Batı Türkçesinin farklılıklarının ortaya konulması bakımından önemlidir. Son yıllarda Nevâyî’nin kalemine mensup eserlerinin Oğuzcaya uyarlanan nüshaları tespit edilirken bunların arasında Akkoyunlu Divanı dikkat çekmektedir. Akkoyunlu sarayında bu divan dışında Harezmli Abdürrahim bin Abdürrahman tarafından H. 885 (M. 1480-1481) yılında Nevâyî’nin şiirlerinden oluşan bir seçki de hazırlanmıştır. Çalışmamızda seçkinin elde bulunan 8 sayfasının fotoğraflarından hareketle şiirlerin Oğuzcaya uyarlanan şeklinin aslı ile karşılaştırması yapılmış, dil farklılıkları ve seçkiyi hazırlayan kişinin tercihleri konusunda tespitlere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

CANPOLAT, Mustafa. Ali Şir Nevâyî-Lisanü’t-Tayr. Ankara: TDK Yayınları, 1995.
ERKİNOV, Aftondil. “From Herat to Shiraz: the Unique Manuscript (876/1471) of ‘Alì Shìr Nawā’ì’s Poetry from Aq Qoyunlu Circle”, Cahiers d’Asie Centrale, 2014, 24, s. 47-79.
ERKİNOV, Aftondil, JABBOROV, Rustam. “Nevâyî Şiirleri Sultan Yakub Saylanmasıda”, Ali Şir Nevayi ve XXI. Asır Adlı Sempozyum Bildiri Metinleri. Taşkent, 2019.
KARAÖRS, Metin. Alì Şìr Nevayì, Nevādirü’ş-Şebāb, Ankara: TDK Yayınları, 2006.
KAYA, Önal. Alì Şìr Nevayì, Fevāyidü’l-Kiber, Ankara: TDK Yayınları, 1996.
KUT, Günay. Alì Şìr Nevayì, Ġarā’ibü’ṣ-Ṣıġar, İnceleme-Karşılaştırmalı Metin, Ankara: TDK Yayınları, 2003.
SEYHAN, Tanju. “Akkoyunlular Döneminde Ali Şir Nevâyî Şiirlerinden Seçmelerin Lehçelerarası Aktarımıyla Ortaya Konulan Oğuzca Divan”, Ali Şir Nevayi ve XXI. Asır Adlı Sempozyum Bildiri Metinleri, Taşkent: Turan-İkbal Neşriyatı, 2018, s. 17-50.
ŞİMŞEK, Yaşar. “Ali Şir Nevâyî’nin Kırk Hadis Tercümesinin Leipzig Nüshası ve Nüshadaki Çağatayca-Osmanlıca Karşılıklar Üzerine”, Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, (15), 2020, s. 141-157.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dil Çalışmaları, Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Saidbek Boltabayev Bu kişi benim
0000-0002-5200-5845
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2022

Gönderilme Tarihi

3 Haziran 2022

Kabul Tarihi

15 Haziran 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA24DP47JZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Boltabayev, S. (2022). OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE. Karabük Türkoloji Dergisi, 5(1), 1-22. https://izlik.org/JA24DP47JZ

AMA

1.Boltabayev S. OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE. KATUD. 2022;5(1):1-22. https://izlik.org/JA24DP47JZ

Chicago

Boltabayev, Saidbek. 2022. “OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE”. Karabük Türkoloji Dergisi 5 (1): 1-22. https://izlik.org/JA24DP47JZ.

EndNote

Boltabayev S (01 Temmuz 2022) OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE. Karabük Türkoloji Dergisi 5 1 1–22.

IEEE

[1]S. Boltabayev, “OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE”, KATUD, c. 5, sy 1, ss. 1–22, Tem. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24DP47JZ

ISNAD

Boltabayev, Saidbek. “OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE”. Karabük Türkoloji Dergisi 5/1 (01 Temmuz 2022): 1-22. https://izlik.org/JA24DP47JZ.

JAMA

1.Boltabayev S. OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE. KATUD. 2022;5:1–22.

MLA

Boltabayev, Saidbek. “OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE”. Karabük Türkoloji Dergisi, c. 5, sy 1, Temmuz 2022, ss. 1-22, https://izlik.org/JA24DP47JZ.

Vancouver

1.Saidbek Boltabayev. OĞUZCAYA UYARLANAN NEVÂYÎ ŞİİRLERİ SEÇKİSİ ÜZERİNE. KATUD [Internet]. 01 Temmuz 2022;5(1):1-22. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24DP47JZ