ZAMANIN ANLAŞILABİLİRLİĞİ: HAREKET-ZAMAN İLİŞKİSİ

Dil kurgusunda zamanın önemi büyüktür; zira her şey bir zamanda meydana gelmekte ve zamanla anlam kazanmaktadır. Bu noktada önem arzeden bir başka konu zamanın hareket ile birlikte üstlendiği pozisyondur. Zaman-hareket ilişkisi üzerine kaynaklara göz attığımızda gerek Batılı ve gerekse Doğulu literatürde ciddi bir şekilde tartışıldığını görmekteyiz. Konunun gramatik pozisyonunu dikkate almadan dinî ve felsefî yaklaşımları nazar-ı itibara aldığımızda, zaman kavramıyla birlikte hareket kavramının da değerlendirildiğini ve hareketin zamana anlam katan bir motivasyon olarak görüldüğünü belirtmemiz gerekiyor. Konuya zaman açısından yaklaştığımızda, Batı kültürü ile Doğu düşüncesi arasında bariz farklar olduğu göze çarpmaktadır. Bunun temelinde her iki kültürün dayanak noktalarının farklı olması yatmaktadır. Dışa dönük ve maddeye bağlı Batı kültürü ile içe dönük ve metafiziğe dayalı Doğu düşüncesinde zaman ve hareket kavramları da farklılık göstermektedir. Üstelik döngüsel bir zaman düşüncesine sahip Doğu kültürü ile doğrusal bir anlayışa sahip Batı düşüncesi geçmiş, şimdi ve gelecek tasavvurları da birbirine benzememektedir. Çalışmamız zamana anlam katan bir özellik olarak hareketin her iki kültürde üstlendiği rolü ele alacaktır. Hareketin tanımı yapıldıktan sonra Batılı ve Doğulu düşünce yapılarında hangi anlamlara geldiği belirtilecektir.