Abstract
References
- Ağakay, Mehmet Ali. “İkizlemeler Üzerine”. Türk Dili Dergisi 2/16 (1953), 189-191.
- Akyalçın, Necmi. Türkçe İkilemeler Sözlüğü. Ankara: Anı Yayıncılık, 2007.
- Argunşah, Mustafa vd. Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu, 12. Basım, 2023.
- Bayraktar, Sema. Türk Dilinde İkilemelerin Yapı-Görev-Anlam Özellikleri. Ankara: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2004.
- Banguoğlu, Tahsin. Türkçenin Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2015.
- Çoraklı, Şahbender. "Türkçenin Yaratma Gücü: İkilemeler". Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 8/17 (2001), 53-60.
- Çürük, Yasemin. "İkilemelerin Kapsamı". The Journal of Academic Social Science 4/29 (2016), 426-430.
- Eker, Süer. Çağdaş Türk Dili. Ankara: Grafiker Yayınları, 2010.
- Erten, Münür. Türkiye Türkçesi Cümle Bilgisi ve Cümle Çözümlemeleri. Ankara: Bizim Büro Matbaacılık, 2018.
- Hatiboğlu, Vecihe. Türk Dilinde İkileme. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1981.
- Hirik, Erkan. "Türkçede Tekrarlı Yapı Sınıfları". Türkiyat Mecmuası Journal of Turkology 28/2 (2018), 37-65.
- Kemal, Yaşar. Kuşlar da Gitti. İstanbul: Adam Yayınları, 2002.
- Zülfikâr, Hamza. Türkçede Ses Yansımalı Kelimeler. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1995.
Yaşar Kemal'in "Kuşlar da Gitti" Romanında Eylem ve Eylem Soylu Sözcüklerle Kurulan İkilemelerin Yapısı
Abstract
Bir ulusun kültür birikiminin, yaşam felsefesinin ve zihninde yer alan duygu ve düşüncesinin o dile yansıması sonucunda dilin söz varlığı oluşmaktadır. Dilin söz varlığında bulunan deyim, atasözü ve argo gibi ögeler bize o dille iletişim kuran kişileri ve bu kişilerin zihnindeki olguları yansıtır. Dilimiz Türkçe söz varlığı açısından oldukça zengindir. Terimler, atasözleri, deyimler, ikilemeler, ilişki sözleri, alıntı sözcükler, sıkça kullanılan adlar ve eylemler gibi ögeler dilimizin temel söz varlığının önemli yapı taşlarıdır. Dilimizde geniş bir yer tutan ikilemeler; Türkçenin, tarihi eski zamanlara değin uzanan dil ögelerinden birisidir. İlk edebi metinlerin bulunduğu Orhun Türkçesinden günümüze yazılı metinlerden takip edilebilir. En basit tanımıyla ikileme, iki sözcüğün bir birliktelik oluşturacak ve bir kavramı çağrıştıracak biçimde arka arkaya dizilmesidir. Ancak bununla beraber üç ve daha fazla sözcükle kurulan ikilemeler de dilimizde mevcuttur. Bu dil ögeleri; yazarlar ve şairler tarafından eserlerde anlatıma zenginlik, güç ve ahenk katmak için kullanılmıştır. Bu yazıda romancı kimliğiyle öne çıkmış Yaşar Kemal’in “Kuşlar da Gitti” eserindeki eylem ve eylem soylu sözcüklerle kurulan ikilemelerin yapıları analiz edilmeye çalışılmıştır. Eserde 160 tane eylem ve eylem soylu sözcükle kurulu ikileme tespit edilmiş ve bu ikilemeler metinde geçtikleri biçimde ve alfabetik olarak verilmiştir. Makalenin yazılış amacı Türkçede ad ve ad soylu sözcüklerle kurulan ikilemeler kadar eylem ve eylem soylu sözcüklerle kurulan ikilemelerin de olduğunu göstermek ve bunların biçim bilgisel görünümlerini açıklamaktır.
Keywords
References
- Ağakay, Mehmet Ali. “İkizlemeler Üzerine”. Türk Dili Dergisi 2/16 (1953), 189-191.
- Akyalçın, Necmi. Türkçe İkilemeler Sözlüğü. Ankara: Anı Yayıncılık, 2007.
- Argunşah, Mustafa vd. Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu, 12. Basım, 2023.
- Bayraktar, Sema. Türk Dilinde İkilemelerin Yapı-Görev-Anlam Özellikleri. Ankara: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2004.
- Banguoğlu, Tahsin. Türkçenin Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2015.
- Çoraklı, Şahbender. "Türkçenin Yaratma Gücü: İkilemeler". Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 8/17 (2001), 53-60.
- Çürük, Yasemin. "İkilemelerin Kapsamı". The Journal of Academic Social Science 4/29 (2016), 426-430.
- Eker, Süer. Çağdaş Türk Dili. Ankara: Grafiker Yayınları, 2010.
- Erten, Münür. Türkiye Türkçesi Cümle Bilgisi ve Cümle Çözümlemeleri. Ankara: Bizim Büro Matbaacılık, 2018.
- Hatiboğlu, Vecihe. Türk Dilinde İkileme. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1981.
- Hirik, Erkan. "Türkçede Tekrarlı Yapı Sınıfları". Türkiyat Mecmuası Journal of Turkology 28/2 (2018), 37-65.
- Kemal, Yaşar. Kuşlar da Gitti. İstanbul: Adam Yayınları, 2002.
- Zülfikâr, Hamza. Türkçede Ses Yansımalı Kelimeler. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1995.
The Structure Of Reduplications Formed With Verbs And Verbal Nouns in Yaşar Kemal’s “Kuşlar da Gitti”
Abstract
The vocabulary of a language is formed as a result of the reflection of a nation's cultural heritage, philosophy of life, and the feelings and thoughts in its mind in that language. Elements such as idioms, proverbs, and slang found in the vocabulary of a language reflect the people who communicate in that language and the phenomena in their minds. Our language, Turkish, is quite rich in terms of vocabulary. Elements such as terms, proverbs, idioms, antonyms, relational words, loanwords, frequently used nouns, and verbs are important building blocks of our language's basic vocabulary. Phrases with two words that occupy a significant place in our language are one of the linguistic elements of Turkish that date back to ancient times. They can be traced from the Orhun Turkish of the earliest literary texts to the written texts of today. In its simplest definition, a compound word is two words placed one after the other to form a unit and evoke a concept. However, there are also compounds consisting of three or more words in our language. These linguistic elements have been used by writers and poets in their works to add richness, power, and harmony to the narrative. This article attempts to analyze the structures of dilemmas created by action and action-related words in Yaşar Kemal's work “Kuşlar da Gitti” in which he stands out as a novelist. In the work, dilemmas created by action and action-related words have been identified and are listed alphabetically along with the sentences in which they appear in the text. The purpose of this article is to demonstrate that, in Turkish, there are not only compounds formed with nouns and noun-like words, but also compounds formed with verbs and verb-like words, and to explain their morphological features.
Keywords
References
- Ağakay, Mehmet Ali. “İkizlemeler Üzerine”. Türk Dili Dergisi 2/16 (1953), 189-191.
- Akyalçın, Necmi. Türkçe İkilemeler Sözlüğü. Ankara: Anı Yayıncılık, 2007.
- Argunşah, Mustafa vd. Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu, 12. Basım, 2023.
- Bayraktar, Sema. Türk Dilinde İkilemelerin Yapı-Görev-Anlam Özellikleri. Ankara: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2004.
- Banguoğlu, Tahsin. Türkçenin Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2015.
- Çoraklı, Şahbender. "Türkçenin Yaratma Gücü: İkilemeler". Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 8/17 (2001), 53-60.
- Çürük, Yasemin. "İkilemelerin Kapsamı". The Journal of Academic Social Science 4/29 (2016), 426-430.
- Eker, Süer. Çağdaş Türk Dili. Ankara: Grafiker Yayınları, 2010.
- Erten, Münür. Türkiye Türkçesi Cümle Bilgisi ve Cümle Çözümlemeleri. Ankara: Bizim Büro Matbaacılık, 2018.
- Hatiboğlu, Vecihe. Türk Dilinde İkileme. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1981.
- Hirik, Erkan. "Türkçede Tekrarlı Yapı Sınıfları". Türkiyat Mecmuası Journal of Turkology 28/2 (2018), 37-65.
- Kemal, Yaşar. Kuşlar da Gitti. İstanbul: Adam Yayınları, 2002.
- Zülfikâr, Hamza. Türkçede Ses Yansımalı Kelimeler. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1995.
Abstract
References
- Ağakay, Mehmet Ali. “İkizlemeler Üzerine”. Türk Dili Dergisi 2/16 (1953), 189-191.
- Akyalçın, Necmi. Türkçe İkilemeler Sözlüğü. Ankara: Anı Yayıncılık, 2007.
- Argunşah, Mustafa vd. Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu, 12. Basım, 2023.
- Bayraktar, Sema. Türk Dilinde İkilemelerin Yapı-Görev-Anlam Özellikleri. Ankara: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2004.
- Banguoğlu, Tahsin. Türkçenin Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2015.
- Çoraklı, Şahbender. "Türkçenin Yaratma Gücü: İkilemeler". Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 8/17 (2001), 53-60.
- Çürük, Yasemin. "İkilemelerin Kapsamı". The Journal of Academic Social Science 4/29 (2016), 426-430.
- Eker, Süer. Çağdaş Türk Dili. Ankara: Grafiker Yayınları, 2010.
- Erten, Münür. Türkiye Türkçesi Cümle Bilgisi ve Cümle Çözümlemeleri. Ankara: Bizim Büro Matbaacılık, 2018.
- Hatiboğlu, Vecihe. Türk Dilinde İkileme. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1981.
- Hirik, Erkan. "Türkçede Tekrarlı Yapı Sınıfları". Türkiyat Mecmuası Journal of Turkology 28/2 (2018), 37-65.
- Kemal, Yaşar. Kuşlar da Gitti. İstanbul: Adam Yayınları, 2002.
- Zülfikâr, Hamza. Türkçede Ses Yansımalı Kelimeler. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1995.
Abstract
References
- Ağakay, Mehmet Ali. “İkizlemeler Üzerine”. Türk Dili Dergisi 2/16 (1953), 189-191.
- Akyalçın, Necmi. Türkçe İkilemeler Sözlüğü. Ankara: Anı Yayıncılık, 2007.
- Argunşah, Mustafa vd. Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu, 12. Basım, 2023.
- Bayraktar, Sema. Türk Dilinde İkilemelerin Yapı-Görev-Anlam Özellikleri. Ankara: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2004.
- Banguoğlu, Tahsin. Türkçenin Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2015.
- Çoraklı, Şahbender. "Türkçenin Yaratma Gücü: İkilemeler". Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 8/17 (2001), 53-60.
- Çürük, Yasemin. "İkilemelerin Kapsamı". The Journal of Academic Social Science 4/29 (2016), 426-430.
- Eker, Süer. Çağdaş Türk Dili. Ankara: Grafiker Yayınları, 2010.
- Erten, Münür. Türkiye Türkçesi Cümle Bilgisi ve Cümle Çözümlemeleri. Ankara: Bizim Büro Matbaacılık, 2018.
- Hatiboğlu, Vecihe. Türk Dilinde İkileme. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1981.
- Hirik, Erkan. "Türkçede Tekrarlı Yapı Sınıfları". Türkiyat Mecmuası Journal of Turkology 28/2 (2018), 37-65.
- Kemal, Yaşar. Kuşlar da Gitti. İstanbul: Adam Yayınları, 2002.
- Zülfikâr, Hamza. Türkçede Ses Yansımalı Kelimeler. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1995.
Details
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye) |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | January 27, 2026 |
| Acceptance Date | March 18, 2026 |
| Publication Date | April 13, 2026 |
| IZ | https://izlik.org/JA53YG49UR |
| Published in Issue | Year 2026 Volume: 7 Issue: 1 |
Aim & Scope
Amaç
Karabük Türkoloji Dergisi, Türk dili ve edebiyatı alanını ulusal ve uluslararası düzeyde disiplinler arası bir yaklaşımla ele alan, hakemli ve akademik bir dergidir. Temel amacımız, Türkoloji sahasında yapılan özgün ve nitelikli akademik araştırmaları yayımlayarak bilimsel bilgi birikimine katkı sağlamak, bu alandaki güncel tartışmalara ve teorik gelişmelere zemin hazırlamaktır. Dergimiz, dil bilimi, edebiyat kuramı, eleştiri, tarih, kültür ve karşılaştırmalı çalışmalar gibi çeşitli perspektiflerden yazılmış, yöntembilimsel açıdan sağlam çalışmaları yayımlamayı hedefler. Ayrıca, genç araştırmacıları ve akademisyenleri teşvik etmek, alana yeni bakış açıları kazandırmak da dergimizin önemli amaçları arasındadır.
Kapsam
Dergimiz, Türk dili ve edebiyatının tarihsel ve modern tüm dönemlerini kapsayan özgün araştırma makaleleri, kitap incelemeleri, kritik edisyonlar ve zaman zaman derleme türünde çalışmalara yer verir. Başlıca yayın kapsamımız şu ana disiplinler ve alt alanlardan oluşmaktadır:
• Eski Türk Edebiyatı (Divan Edebiyatı): 13-19. yüzyıllar arasındaki yazılı edebiyat geleneğine ait metin incelemeleri, şair ve yazar araştırmaları, edebî türler, nazım şekilleri, edebî sanatlar ve kültür tarihini ilgilendiren çalışmalar.
• Yeni Türk Edebiyatı: Tanzimat'tan itibaren gelişen modern Türk edebiyatına dair eleştiri, tarih, kuram ve metin analizlerini içeren araştırmalar; roman, hikâye, şiir, tiyatro ve eleştiri türündeki incelemeler.
• Eski Türk Dili: Köktürk, Uygur, Karahanlı, Harezm-Kıpçak ve Eski Anadolu Türkçesi dönemlerinin dil özellikleri, metin neşirleri, sözcük bilimi ve dil tarihi çalışmaları.
• Yeni Türk Dili: Modern Türkiye Türkçesi (Osmanlı Türkçesi dahil) ve diğer çağdaş Türk lehçelerinin ses bilgisi, şekil bilgisi, söz dizimi, anlam bilimi, sözcük bilimi ve dil bilgisi konularındaki araştırmalar.
• Halk Edebiyatı: Anonim halk edebiyatı ürünleri (destan, masal, efsane, halk hikâyesi, türkü, mani, ağıt, vb.), âşık edebiyatı ve tasavvufi halk edebiyatı alanlarındaki derleme, inceleme ve kuramsal çalışmalar.
• Çağdaş Türk Edebiyatı: 20. yüzyılın ikinci yarısından günümüze uzanan süreçte Türkiye ve dünyadaki Türk topluluklarında üretilen edebiyatı konu alan, güncel eleştirel yaklaşımları da içeren araştırmalar.
Ayrıca, Türk dili ve edebiyatı ile kesişen; karşılaştırmalı edebiyat, kültür çalışmaları, eleştirel teori, metinlerarasılık, çeviribilim, yazma eserler (kodikoloji/paleografi) gibi disiplinler arası çalışmalar da dergimizin ilgi alanına girmektedir.
Dergimiz, TR Dizin ve uluslararası indekslerde taranan dergilerdeki etik ve yayın ilkelerine titizlikle uymaktadır.
Author Guidelines
1. GENEL BİÇİM
• Yazı tipi: Times New Roman
• Ana metin: 11 punto, 1,15 satır aralığı, iki yana yaslı
• Sayfa düzeni: Her yandan 2,5 cm kenar boşluğu
• Makale şablonu: Kesinlikle kullanılmalıdır.
• Makale uzunluğu: Özet, anahtar kelimeler, extended summary, metin ve kaynakça dâhil 8000 kelimeyi geçmemelidir. (Tablo/şekil alt yazıları bu sınıra dâhil değildir.)
2. BAŞLIK ve YAZAR BİLGİLERİ
• Türkçe başlık: 12 punto, koyu, her kelimenin ilk harfi büyük, en fazla 15 kelime.
• İngilizce başlık: 12 punto, normal, her kelimenin ilk harfi büyük, en fazla 15 kelime.
• Yazar bilgileri: Gönderim sırasında metin içinde yer almamalıdır. Kabul sonrası editör kurulu tarafından aşağıdaki formatta eklenir:
Ad Soyad, Kurum, ORCID, e-posta
3. ÖZET ve ANAHTAR KELİMELER
• Türkçe Öz & İngilizce Abstract: 150–250 kelime, tek satır aralığı, iki yana yaslı, paragraf başı yok.
• Anahtar Kelimeler/Keywords: Özetin altına, 3-5 kelime, italik olmadan.
4. METİN İÇİ DÜZEN
• Giriş, Bölümler, Sonuç: 11 punto, 1,15 satır aralığı, iki yana yaslı.
• Paragraf başı: Yapılmaz. Paragraflar arası 6 punto boşluk bırakılır.
• Başlık numaralandırması:
- Ana başlıklar: 1., 2., … (11 punto, koyu)
- Alt başlıklar: 1.1., 1.2., … (11 punto, koyu)
• Sonuç başlığı: Numarasız, 11 punto, koyu.
5. TABLO, ŞEKİL ve GÖRSELLER
• Numaralandırma: Metin içinde sıralı (Tablo 1, Şekil 1).
• Başlık: Tablo üstte, şekil altta, 10 punto, koyu.
• Kaynak: Altında belirtilmeli.
• Çözünürlük: En az 300 dpi.
• Metin içinde atıf: (Tablo 1) veya (Şekil 1) şeklinde.
6. ALINTILAR ve ATIFLAR
• Metin içi doğrudan alıntı: "Tırnak içinde", italik yok.
• Blok alıntı (3 satırdan fazla): Tırnaksız, soldan 1 cm içeriden, 10 punto, tek satır aralığı.
• Şiir/beyit: Soldan 1,5 cm içeriden, 10 punto, tek satır aralığı.
• Atıf sistemi: İsnad 2. Edisyon Metiniçi Atıf Sistemi kullanılmalıdır.
• Yazılım önerisi: Zotero, Mendeley, EndNote.
• Dipnot: Sadece açıklama amaçlı, 9 punto.
• Ayrıntılı atıf kuralları için: https://www.isnadsistemi.org/guide/isnad2/isnad-metinici/
7. KAYNAKÇA
• Yazı tipi: Times New Roman, 11 punto, iki yana yaslı.
• Satır aralığı: Tek satır.
• Asılı girinti: 1,25 cm.
• Paragraflar arası: 3 punto boşluk.
• Sıralama: Yazar soyadına göre alfabetik.
• Kaynakçada mümkün olan her eser için DOI numarası belirtilmelidir.
8. ETİK ve BEYAN BÖLÜMLERİ (Makale sonuna eklenmiştir)
• Etik Kurul İzin Beyanı (Gerekli ise)
• Çıkar Çatışması Beyanı
• Yazar Katkıları
• Teşekkür (İsteğe bağlı)
9. GÖNDERİM ve KABUL SÜRECİ
• Makale şablonu kullanılarak hazırlanan metin, dergi yönetim sistemine anonim olarak yüklenir.
• Kabul sonrası format ve yazar bilgileri editör tarafından tamamlanır.
• Ayrıntılı atıf kuralları için: https://www.isnadsistemi.org/guide/isnad2/isnad-metinici/
Ethical Principles and Publication Policy
Price Policy
Yazıların hukukî sorumluluğu yazarlara aittir. Yazı telifi için ücret talep edilmeksizin KARABÜK TÜRKOLOJİ DERGİSİ’ne verilmiş kabul edilir. Yazıların yayınlanması için ücret alınmaz. KARABÜK TÜRKOLOJİ DERGİSİ (KATUD), tüm içeriği okura ya da okurun dâhil olduğu kuruma internet ortamında ücretsiz olarak sunar. Okurlar, ticari amaç haricinde, yayıncı ya da yazardan izin almadan dergi makalelerinin tam metnini okuyabilir, indirebilir, kopyalayabilir, arayabilir ve link sağlayabilir. Bu BOAI açık erişim tanımıyla uyumludur.
